Het kan zomaar gebeuren dat Fleetwood Mac binnenkort voor de vierde keer met oude liedjes hoog in de internationale hitlijsten komt. Dat Rumours, het album met klassieke hits als Go Your Own Way, Don’t Stop, The Chain en Dreams wéér een glorieuze comeback gaat beleven.
Nou ja, niet precies hetzelfde album, maar een variant erop: Rumours Live, een album met opnamen van het concert dat de band in 1977 gaf in The Forum in Los Angeles. Op deze nieuwe plaat, die 8 september verschijnt, staan (bijna) alle nummers van Rumours in een puntgave live-uitvoering. Dus het is niet ondenkbaar dat het enorme succes van Fleetwood Macs elfde studioalbum, dat om de zoveel tijd als een veenbrand oplaait, op zijn livezusje zal afstralen.
Over de auteur
Pablo Cabenda schrijft sinds 2002 voor de Volkskrant over popmuziek en human interest.
Ga maar na: Rumours, het populairste album van de Brits-Amerikaanse band, werd algauw na de release in 1977 beschouwd als een van de beste popalbums ooit, behaalde de toppositie in de hitlijsten en verkocht destijds 13 miljoen keer. De plaat maakte een comeback toen de musical-tv-serie Glee in 2011 een aflevering aan het album wijdde.
En dan was er in 2020 de recentste Rumours-piek. Via de sluiproute van TikTok belandde het album opnieuw in de hitlijsten, puur dankzij een filmpje van een paar seconden van een anonieme skateboarder die de tekst van Dreams meezong. Deze skateboarder – die Nathan Apodaca bleek te heten – werd zelf een beroemdheid en Rumours bereikte de zevende plek in de Billboard 200, de Amerikaanse albumlijst.
Daarmee werd het album een van de hardnekkigste hitparaderecidivisten in de popcanon. Iets wat normaal gesproken is voorbehouden aan platen van net overleden popsterren. Wat in 2022 macaber genoeg óók het geval was bij Fleetwood Mac: na de dood van bandlid en zangeres Christine McVie, eind vorig jaar, kwam Rumours ook in Nederland in de top-10 van de albumtop-100.
Hoe komt het dat Rumours steeds weer nieuwe generaties aan zich weet te binden? Eerst de open deur. Het is een briljante plaat waarvan ook elk individueel nummer is uitgegroeid tot een nieuwe popstandaard. Van de assertieve rockstamper Go Your Own Way tot de kalme meditatie van Dreams, waarin een weeklagend gitaartje over de brokstukken van een scheiding waait.
Bijna net zo belangrijk is de solide combinatie van muziek en emotioneel geladen teksten, die resulteerde in een document dat de relationele misère vastlegt waarin op dat moment zo’n beetje alle leden van de band zaten. Die dramatische weerslag van de werkelijkheid maakt het op meerdere niveaus een pophistorisch document, de ultieme break-upplaat. Een voortreffelijke kandidaat voor herontdekking en zelfs herbewerking.
In het kort: Rumours is een muzikale soap, geworteld in het echte leven. Een die steeds weer door nieuwe generaties herbeleefd kan worden. En zoals gebruikelijk bij het begin van een nieuw seizoen van een soap, volgt hier even een opfrissertje: wat eraan voorafging.
In 1977 lag zangeres en toetsenist Christine McVie in scheiding met bassist John McVie. Het was ook al uit tussen zangeres Stevie Nicks en zanger en gitarist Lindsey Buckingham, die twee jaar eerder bij de band waren gekomen. En waar gewone stervelingen elkaar in die omstandigheden bestoken met verwijten en gescheld, gaven de bandleden van Fleetwood Mac hun frustratie, teleurstelling en woede vorm in 18-karaatsliedjes. Wanneer de emotionele ballast even niet kon worden gesublimeerd in muziek, ontaardde die in schreeuwsessies tussen Stevie en Lindsey. Er was drama. En dat drama vertaalde zich in tekst en muziek.
Voilà, alle ingrediënten voor een rockmusical. En die kwam er dus ook.
Voor de destijds immens populaire tv-serie Glee werd in 2011 een aflevering gemaakt waarin de liedjes van Rumours door de cast in een verhalende context werden gezongen. Jukeboxmusicals – waarin bestaande liedjes van een band in het keurslijf van een musicalplot worden gedwongen – kunnen weleens geforceerd aanvoelen, maar muziekmagazine Rolling Stone vond hier dat ‘de songs heel organisch pasten in de verwikkelingen’. Drama en conflict waren al ingebakken. Bovendien weerspiegelen de nummers diverse fasen van een relatiebreuk en dat – ook heel handig – vanuit de perspectieven van drie songschrijvers.
Door Glee kwam een nieuwe generatie fans nader tot Fleetwood Mac. Rumours maakte zijn eerste herintrede hoog in de Amerikaanse hitlijst en stond een week na de uitzending op nummer 11 in de Billboard 200. Het album bereikte negen jaar later via een nieuwe vorm in een ander medium een jong publiek. En daar bleef het niet bij: het relationele drama van de bandleden op de plaat bleek ook uitstekend basismateriaal voor een roman of een tv-serie. Die kwamen er beide.
In 2019, een jaar voordat het TikTokfilmpje van Apodaca – ogenschijnlijk geheel op eigen kracht – het album opnieuw de hitlijsten in schoot, verscheen de roman Daisy Jones and the Six van Taylor Jenkins Reid. Het boek was losjes gebaseerd op de romance en de breuk van Nicks en Buckingham. Reid kreeg in 1997 inspiratie toen ze een optreden van de band zag op MTV.
Het boek belandde op de bestsellerslijst van The New York Times en werd wonderlijk genoeg ook populair bij jonge lezers. De internetgeneratie leerde door het boek massaal Fleetwood Mac kennen. Daisy Jones explodeerde dan ook dankzij BookTok, de onlineboekenclub van generatie Z. Het enorme succes van het boek leidde tot een gelijknamige miniserie, die sinds dit voorjaar te zien is op Amazon Prime Video.
Het boek was de opmaat van de derde comeback. Jenkins had de geesten rijp gemaakt. Net zoals die andere, gedroomde Fleetwood Mac-ambassadeur voor generatie Z: Harry Styles.
De Engelse zanger speelde al in zijn eerste wereldtournee covers van Fleetwood Mac; The Chain maakte vast deel uit van zijn setlist. Daarnaast is Styles bevriend met Stevie Nicks, waarvan in de media breed verslag werd gedaan. Hij leverde in 2019 zelfs de speech bij de inauguratie van Stevie Nicks in de Rock and Roll Hall of Fame.
En dan was er in 2020 nog de lockdown, die periode waarin we en masse onze oude plaatjes gingen herbeluisteren. Onderzoeksbureau Nielsen tekende op dat in 2020 het luisteren naar nummers uit de catalogus van platenmaatschappijen een hogere vlucht nam dan het luisteren naar nieuwe muziek.
Dus de sterren stonden al gunstig toen het TikTokfilmpje verscheen. Het clipje van Apodaca, cruisend op zijn skateboard, nippend aan zijn sapje, luisterend naar Dreams terwijl hij de tekst meezingt: het kon niet beter getimed. Met een lawine aan likes werd het een TikTokklassieker, die inmiddels ruim 750 miljoen keer is bekeken. Wat ook hielp, was dat het clipje ‘challengewaardig’ is: al snel volgden er vele skaters die zingend aan het rollen gingen. Zelfs de Mac-leden Mick Fleetwood, Lindsey Buckingham en Stevie Nicks waagden zich aan de uitdaging.
Het maakte van Dreams de eerste catalogushit die door TikTok werd gelanceerd. In oktober 2020 werd het nummer 8,5 miljoen gestreamd, meer dan twee keer zo veel als vóór het filmpje. Het aantal downloads nam met 600 procent toe. Dreams wordt nu in bijna een half miljoen TikTokfilmpjes gebruikt en Rumours belandde op nummer 7 in de Billboard 200. Het album is inmiddels meer dan 40 miljoen keer verkocht. TikTok bewees dus nog maar eens zijn nut als marketingplatform.
Maar de comeback van Rumours in 2020 was zeker niet alleen een TikTokdingetje, het skateboardfilmpje ging niet zomaar vanzelf viraal. Billboard, het Amerikaanse magazine voor de muziekindustrie, berichtte eind 2020 dat het clipje pas was gaan pieken nadat platenmaatschappij Warner influencers had betaald om de boodschap te verspreiden. Via Songfluencer, een marketingorganisatie die ‘op strategische wijze songs, artiesten en merken koppelt aan smaakmakers en influencers op sociale media als TikTok, Instagram en YouTube’, werden influencers met meerdere miljoenen volgers aan het werk gezet.
Songfluencer, het bedrijf dat influencers inhuurde om Fleetwood Macs Dreams populair te maken, werkt nu samen met de drie grote platenmaatschappijen: Universal, Warner en Sony. De verwachting is dat er nog veel meer oude hits wakker zullen worden gekust door nieuwe media. Of zoals Songfluencer-baas Johnny Cloherty het zei in Billboard: ‘Dit is nog maar het begin van een heropleving van catalogushits.’
Het is niets anders dan een oude marketingtactiek, toegepast in een nieuwe markt. Want het betalen van media – destijds voornamelijk radio – om hun liedjes gedraaid te krijgen, is een oud gebruik van platenmaatschappijen om de bekendheid en daarmee de verkoop van hun artiesten op te krikken.
Het idee dat een oud liedje vanuit het niets en zonder financiële sturing door slechts een paar seconden TikTok een wereldhit kan worden, is vooralsnog een illusie. Je kunt het toeval een handje helpen door er geld tegenaan te smijten. De kosten van het inschakelen van influencers die je act een duwtje in de rug geven, verbleken bij de mogelijke opbrengsten van oude songs.
Daar kan nu dan ook Rumours Live van profiteren. Eens even kijken wat deze nieuwe oudjes gaan doen.
Fleetwood Mac - Rumours Live (Warner) verschijnt op 8 september.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden