Joosje Duk is dol op romantische komedies. Vooral in de lente van 2020, toen haar werk als filmmaker vanwege de pandemie wegviel en haar vader Rogier na een coronabesmetting op de ic belandde (hij herstelde, zij schreef de stress van zich af in het boek Ik zie je bij de uitgang), vormde de romkom een welkome afleiding. ‘Heerlijke films’, zegt ze, ‘maar ik merkte opnieuw hoe vreemd en onecht seks hierin altijd in beeld wordt gebracht.’
Ruim drie jaar later stelt de 28-jarige regisseur en scenarist op een terras in haar woonplaats Den Haag vast dat de coronaperiode met terugwerkende kracht een bron van inspiratie is geweest. Haar speelfilmdebuut Happy Ending, sinds vorige week te zien op Netflix, lijkt in eerste instantie op precies zo’n opgeruimde, zonnige romantische komedie, maar is bij nader inzien meer een reactie op het genre, dan een voortzetting ervan.
Duk neemt ons mee in het ogenschijnlijk bruisende seksleven van Luna (Gaite Jansen) en Mink (Martijn Lakemeier): ze doen het in een feestelijke montage van vrijpartijen in talloze standjes. Tot zij de kijker via de voice-over uit de droom helpt. Die oerkreet die u zojuist zag? Dat was na één jaar verkering haar 132ste gefakete orgasme.
Over de auteur
Berend Jan Bockting schrijft sinds 2012 voor de Volkskrant over film.
Luna creëerde een illusie – seks hóórt toch te eindigen in een luidruchtige climax? – en dat begint te wringen. Ze stelt een trio voor. Een noodgreep om iets te veranderen. En dan zet trio-participant Eve (Joy Delima, die in haar column in deze krant signaleerde dat 67 procent van de vrouwen wel eens een orgasme faket) haar beeld van seksueel genot volledig op de kop.
Duk bewandelde niet het geijkte pad van de jonge Nederlandse filmmaker. Ze studeerde film aan New York University, waarna haar afstudeerfilm Night (over discriminatie in het uitgaansleven, gesitueerd in een wereld waarin wit en zwart zijn omgekeerd) in de prijzen viel en The Huffington Post schreef hoe ze ‘de toekomst van de Amerikaanse cinema’ belichaamde. Ze maakte sindsdien speels vormgegeven webseries (Edelfigurant, #Fitgirls) en nog een sterke korte film: Glad ijs, waarin een schaatsbaanmedewerker een potentiële terrorist meent te ontwaren. Momenteel is ze een van de regisseurs van de voor volgend jaar geplande Videoland-serie Máxima, gebaseerd op Moederland: De jonge jaren van Máxima Zorreguieta van auteur Marcia Luyten. Met Happy Ending wil ze ‘op een leuke, sexy en komische manier het gesprek over seksuele communicatie openbreken’. Haar gedroomde doelgroep: het stelletje op de bank dat elkaar na afloop ongemakkelijke vragen begint te stellen: doe jij weleens alsof?
‘Een van de beste voorbeelden komt uit No Strings Attached. Ashton Kutcher en Natalie Portman kijken elkaar diep in de ogen en binnen een halve minuut, nadat hij nét in haar is gegaan, bereiken ze een gemeenschappelijk orgasme, waar zij totaal overdreven van geniet. De makers weten álles wat seks echt maakt te omzeilen. Haar slipje gaat perfect uit. Ze houdt haar bh aan. Ze liggen op elkaar, maar je hebt geen idee wanneer de seks begint. Het is eigenlijk diep komisch: ook als je een heel fijn seksleven hebt, weet je dat je zo’n orgasme niet bereikt zonder voorspel, zonder focus op het geslachtsdeel van de vrouw. Ik besloot dat ik een film wilde maken die op deze romkomwereld lijkt, maar dan met een véél echtere kijk op seks.’
‘Ik ken die website niet, maar de focus op gezichten herken ik wel. Porno is tijdens het maken van de film vooraf ter sprake gekomen: hoe het mensen op een verwrongen manier laat denken over hoe ze seks moeten hebben en dat we daar ver van verwijderd wilden blijven. In de film zien we dat Eve ziet hoe Luna haar orgasme faket. We hebben het gezicht van Luna hier zo gefilmd dat je als het ware in haar hoofd kruipt. De seksscènes zijn ook echte spelscènes. Vaak stopt het verhaal in een film even als twee personages seks hebben. Bij ons gaat het verhaal door.’
‘Niemand is schuldig. Ik wil vooral laten zien hoe lastig het kan zijn om het over seksuele communicatie te hebben. We kennen het belang van communicatie in bed, je kan erover praten met vrienden, je kan er interviews over geven, maar het blijkt tóch vaak moeilijker dan gedacht om het vervolgens te vertalen naar de slaapkamer. Volgens mij is mijn generatie daar helemaal niet zo goed in.’
‘Ik weet niet precies hoe dat kan. Juist daarom vond ik het zo’n vet onderwerp voor een film.’
‘Het is voor veel mensen moeilijk om echt kwetsbaar en eerlijk te zijn. Je wil de mensen van wie je het meest houdt geen pijn doen. Het idee dat een aanwijzing niet direct een belediging is, is bij deze generatie nog hardnekkig.’
‘Letterlijk! Seks gaat nou eenmaal nooit helemaal vanzelf. Dat is een mythe. Het is maf dat we dit denken en dat al die films ons dit voorspiegelen.’
‘Ik denk dat die communicatie juist heel spannend en sensueel kan zijn. Sebas (haar vriend, schrijver Sebastiaan Chabot, red.) zegt altijd: er is toch niets fijner dan weten dat je het lekker vindt wat ik doe? Het leuke van seks is toch dat je óók genot haalt uit het genot van de ander?’
‘Mijn intimiteitscoördinator Markoesa Hamer begon met gevoel op de set in te delen aan de hand van een stoplicht: groen is comfortabel, geel uitdagender, oranje ongemak en bij rood zit het echt niet goed. Ze zei heel mooi dat je vaak in het geel of oranje zit als je een intieme scène speelt of repeteert. We hoeven niet te doen alsof het spelen van seksscènes iets is waar je je altijd toppie bij voelt. Uiteindelijk wil je voorkomen dat een acteur in de flow van het moment dingen doet waar diegene achteraf spijt van krijgt. Tóch door een last-minute aanwijzing van de regisseur even die hand op een borst, omdat het zo mooi is voor het shot, ook al heb je vooraf afgesproken van niet.’
‘Absoluut. Laat ik voorop stellen dat ik het welzijn van mijn acteurs en crew even belangrijk vind als het maken van een goede film. Zoals je met de cameraman een shotlist maakt en met je setontwerper een kleurenschema samenstelt, zo zorgt een tot in de puntjes voorbereide seksscène ervoor dat er op de set juist meer creativiteit is. Dat er wellicht zelfs méér handen op borsten kunnen, juist omdat je vooraf alles bespreekt.’
Joosje Duk was met het scenario van Happy Ending in 2021 een van de winnaars van een door Netflix uitgeschreven scenariowedstrijd. Haar script, toen nog onder de titel Een en een is drie, werd geselecteerd uit 550 aanmeldingen. Een unicum: nergens anders dan in Nederland zocht het streamingplatform tot dan toe op deze manier naar nieuwe verhalen. Inmiddels hebben wereldwijd 2,3 miljoen mensen Happy Ending op Netflix aangeklikt, goed voor een vijfde plek in de internationale lijst van meestbekeken films in een andere taal dan het Engels.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden