Wat politiek kan veroorzaken, nog lang nadat de politici vertrokken zijn, staat als een grafzerk in Rotterdam: het dichtgetimmerde huis van mevrouw Pelger, tussen de sloopmachines die de brokstukken van haar wijk langs de Hilledijk hebben gelegd, als een verdrietige morene.
Links en rechts rukt nieuwbouw op. Er zijn ‘atelierwoningen’ uit donker baksteen gepland volgens de laatste vastgoedmode en een flat met van die leuke afgeronde balkons of juist heel kittig, scherp gekant. Het kompas van Funda liegt niet: 100 vierkante meter voor 6 ton. Sommige appartementen prijzen zichzelf aan als ‘middenhuur’.
Andere mensen moesten hier komen wonen, in de veranderende stad, dat wilden de politici en dat is wat ze krijgen, ten koste van.
Nu mevrouw Pelger dood is, mag haar gevel alsnog blijven staan vanwege de ‘cultuurhistorie’. Grarda Pelger vocht jaren voor het behoud van haar Tweebosbuurt, en van het huis waar ze zeventig jaar woonde. De laatste keer dat ik haar zag, lag een dagvaarding van de woningbouw op tafel. Haar verzet bleef energiek en optimistisch, maar ze brak, net als de wijk. Ze droomde ’s nachts dat ze met de wethouder vocht. Vorig jaar is ze overleden.
Nieuwe politici kwamen te laat met nieuwe inzichten, vooral die aan de linkerkant – ook PvdA en GroenLinks stemden voor sloop. Politiek is wendbaarder dan de werkelijkheid en ook de woningbouwcorporatie is snel van naam veranderd. De ambitieuze VVD-wethouder zei destijds: ‘Als je goed kijkt zie je de ratten hier gewoon lopen’ – ik weet niet of hij zelf de dubbele betekenis begreep. Ook hij is weg: voorzitter geworden van een Maatschappelijke Advies Groep.
Ik begon deze dag in de Tweede Kamer, waar de toegangspas klaarlag die me in staat stelt de politiek wat van dichterbij te bekijken. Het moment van overhandiging was niet ceremonieel maar praktisch. Daarna dwaalde ik een tijdje door het tijdelijke onderkomen van de democratie, een hergebruikt kantoor met ruwe muren en weinig ramen. Er was geen rumoer. Het gebeurt meestal bij die deur daar, zei de aardige portier op de plek die ze de ‘patatbalie’ noemen, waar pers en politici samenkomen. Hij had zelf een patatzaak gehad, zei de portier, maar levens veranderen.
Weer buiten viel op hoeveel mensen op straat een toegangspasje dragen, voor allerlei kantoren, en hoe luid ze spreken. Er waren ook mensen zonder pasjes. In een Surinaams restaurant bestelde een vrouw roti-zonder-sambal voor een dakloze, die onmiddellijk weer begon met bedelen.
Onderwijl stroomde mijn mailbox vol met de nieuwsbrief van de Tweede Kamer, waarop ik onnozel een abonnement had genomen: een waterval aan procedurevergaderingen, afkortingen, beslisnota’s en Kamervragen, zoals die van Van Haga over Timmermans, of die van Wassenberg over een pony. In het overweldigende van de stroom rest politici weinig anders dan steentjes rapen, dacht ik, en die van dichtbij heel serieus bekijken.
Wij verbeuzelen ons leven met kleinigheden, schreef Henry David Thoreau, niet helemaal terecht want probeer het grote maar eens te overzien.
Daarna ging ik naar Rotterdam om het huis van mevrouw Pelger te bekijken, dat noch vanuit de Tweede Kamer, nog vanuit het stadhuis zichtbaar is. Pas als je voor de dichtgetimmerde deuren staat, vallen de prachtige historische tegeltjes op, misschien is dat de ‘cultuurhistorie’. Het zal nog jaren duren voordat hier nieuwe huizen komen want het bestemmingsplan deugde niet. In arren moede zaait de gemeente het sloopterrein maar in met gras. Ook hebben de politici een Grarda Pelgerstraat beloofd.
‘Hak dat dan ook maar weg.’ Een fietser stopt en kijkt naar het eenzame huis. Hij heet Cees Rommen en Rotterdamser wordt het niet: begonnen op de binnenvaart, daarna naar zee, en of ik weet wat een ketelbinkie is. Nu is hij in de zeventig, en woont nog steeds op Katendrecht. Ook wat daar gebeurde is te zien op Funda: ‘De nieuwbouw kwam, de gezelligheid vertrok.’ ‘Wie daar nog wil huren, moet minstens twee banen hebben.’
Cees is geboren in de Tweebosbuurt, daarom fietst hij hier, ‘mensen zijn er huilend weggegaan’. Dat waren mensen, ‘die hielpen elkaar’. Hij wijst op de naderende woontorens. Daar leef je bovenop elkaar, zegt hij, terwijl je niemand kent.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden