De Deventer moordzaak moet worden herzien. Dat is ons advies aan de Hoge Raad in één van de bekendste Nederlandse stafzaken: die van de moord op mevrouw Wittenberg in 1999. Ernest Louwes is daarvoor onterecht veroordeeld. Wij zijn niet de enigen die dat denken. De advocaten van Louwes, Geert-Jan Knoops en Carry Knoops-Hamburger, hebben op 26 oktober 2022 een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad ingediend: een verzoek om de zaak over te doen op basis van nieuwe feiten.
Advocaat-generaal Diederik Aben adviseert de Hoge Raad om de Deventer moordzaak niet te herzien. Ons advies aan de Hoge Raad is om Abens advies te negeren: er is namelijk beter advies. Dat advies komt van onze collega wetenschapsfilosoof Ton Derksen, die eerder succesvol liet zien hoe de zaak rond Lucia de Berk een gerechtelijke dwaling is.
Het gerechtshof in Den Bosch veroordeelde Louwes op 9 februari 2004 voor moord, mede op basis van het feit dat zijn mobiele telefoon een gsm-basisstation in Deventer had aangestraald. Louwes zei op de A28 tussen Harderwijk en ’t Harde te zijn geweest, maar het hof oordeelde ‘dat het feit dat dit gesprek is gevoerd via basisstation 14501 te Deventer er op duidt dat de verdachte op het genoemde tijdstip (20:36 uur) in of nabij Deventer was’ (Arrest 09-02-04, sectie 2.3.16),
Inmiddels is uit een rapport van TNO/TU Delft gebleken dat het wel degelijk mogelijk is dat een mobiele telefoon contact maakte met dat basisstation vanaf de A28. Die kans was zo’n 5 procent (1 op 20). Dat is ook wat Aben accepteert, maar hij adviseert geen herziening van de zaak.
Over de auteurs
Hans Dooremalen en Herman de Regt zijn wetenschapsfilosofen aan de Universiteit Tilburg. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Advocaat-generaal Aben haalt er een andere waarschijnlijkheid bij die eveneens uit dat TNO/TU Delft rapport komt, maar feitelijk irrelevant is. Als iemand in Deventer is (in 1999) en mobiel belt, dan is de kans 90 procent dat die contact maakt met dat basisstation. Daaruit concludeert Aben dat het scenario waarbij Louwes in (de buurt van) Deventer was (om de weduwe te vermoorden) 18 keer meer steun krijgt (namelijk 90 gedeeld door 5) dan het scenario waarbij hij op de A28 was (en niets met de moord te maken heeft). Maar dat is een kapitale en vals klinkende redeneerfout.
Die 90 procent zegt namelijk helemaal niets over of iemand in Deventer ís. Die 90 procent zegt alleen dat van elke 100 mensen die in Deventer mobiel bellen (in 1999) er 90 zijn die het basisstation aanstralen. Kun je ook ver buiten Deventer dat basisstation aanstralen? Ja, bijvoorbeeld vanaf de A28.
Het hof meende dat Louwes onmogelijk op de A28 kon zijn geweest, maar die kans blijkt inmiddels heel reëel. Van elke 20 mensen die vanaf de A28 naar Deventer bellen, straalt 1 persoon dat ene basisstation 14501 in Deventer aan. Dat is wat Louwes deed. Hij was niet in Deventer en heeft niets te maken met de moord.
Ton Derksen geeft nog veel meer redenen voor herziening in zijn recente boek De Deventer Karaktermoord (2023, Uitgeverij Noordboek). Zo verklaart hij ook op overtuigende wijze de aanwezigheid van minuscule biologische sporen van de onschuldige Louwes op de blouse en onder de nagels van mevrouw Wittenberg.
Zou de rechtbank die destijds de Deventer moordzaak beoordeelde, met alles wat we nu inmiddels weten, tot eenzelfde oordeel komen? Nee. Ons advies aan de Hoge Raad is dan ook om niet af te gaan op Abens advies dat het recht vermaalt in de systemische raderen van justitie, maar op alles wat we inmiddels hebben ontdekt in deze zaak. Sapere aude! (Durf te denken!)
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden