Chemours produceert al sinds de jaren zestig teflon in Dordrecht. Decennialang kwam daarbij de pfas-variant C8 in de omgeving terecht, deels via de schoorsteen van de fabriek en deels via het riool. Hoewel Chemours sinds 2012 zijn werkwijze heeft aangepast en geen C8 meer produceert, blijkt uit onderzoeken dat de grond en het oppervlaktewater in de omgeving ernstig vervuild zijn. Bovendien komt bij de nieuwe werkwijze een andere pfas-variant vrij: GenX.
De Provinciale Staten van Zuid-Holland houden de hoorzitting naar aanleiding van onderzoek van het televisieprogramma Zembla. Daaruit bleek dat Chemours decennialang willens en wetens giftige stoffen in de omgeving dumpte, en daarover zweeg. Een van de omwonenden vertelt dat ze ‘doodziek’ is geweest na het kijken van de uitzending. ‘Ik kon niet meer eten, liep wekenlang met buikpijn door huis en met een klomp in mijn maag.’
‘Ik voelde me tot op het bot toe schuldig naar mijn gezin. Vanwege mijn heimwee wonen we in Dordrecht. Daar laat ik onze kinderen blijkbaar opgroeien in het epicentrum van een gifbelt.’ De vrouw die woensdag aan het woord komt tijdens de hoorzitting over chemiefabriek Chemours snikt. ‘Ik heb vandaag de pfas-worteltjes van mijn zoontje van negen meegenomen. Hij verbouwt zelf zijn groente. Als hij vervolgens met zijn oogst thuiskomt, gooit hij het huilend in de groene kliko. En daar zijn zij verantwoordelijk voor.’
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Pfas is een verzameling stoffen die ook bekend staan als ‘eeuwigdurende chemicaliën’: in de natuur breken ze niet of nauwelijks af. Uiteindelijk kan de stof in het menselijk lichaam terechtkomen via drinkwater, oppervlaktewater of voedsel, en mogelijk het risico op onder meer kanker, immuunstoornissen en onvruchtbaarheid kan verhogen.
Als gevolg van de vervuiling wordt omwonenden binnen een straal van een kilometer rond Chemours afgeraden om groente uit eigen tuin te eten. Ook is in de omgeving gewonnen drinkwater vervuild en raadt de provincie af om te zwemmen in recreatieplas Merwelanden, in de buurt van de fabriek.
Tijdens het eerste deel van de hoorzitting, afgelopen vrijdag, verdedigde de directie van Chemours zich door te wijzen op maatregelen die in het verleden zijn genomen om de uitstoot te verminderen. De top van het chemiebedrijf benadrukte die behaalde resultaten ook al tijdens een recente hoorzitting in de Tweede Kamer. De uitstoot van GenX zou inmiddels met 99 procent zijn verminderd.
Alex Ouwehand, voorzitter van de Natuur- en Milieufederatie Zuid-Holland, noemt dat maandag in de Statenzaal ‘praatjes’. Hij stelt dat het lozen gewoon doorgaat. ‘Mooie chocoladeletters in de krant en op de website, maar de realiteit is net iets anders.’
Het tekent het wantrouwen van de omwonenden richting Chemours. Jarenlang zeiden het bedrijf en overheidsinstanties dat de uitstoot ongevaarlijk was, meermaals bleek het tegendeel waar. In mei constateerde toezichthouder Dienst centraal milieubeheer Rijnmond nog dat in rioollozingen van de fabriek ook de pfas-variant TFA is gevonden. De provincie heeft Chemours met een dwangsom van 125 duizend euro opgedragen om de uitstoot van die stof te stoppen. Als het aan Ouwehand ligt, is dat het begin van een hardere aanpak. ‘De clementie met Chemours is wel over. Er zijn zoveel illegale lozingen geweest, ik kan ze niet eens meer tellen.’
Veel insprekers willen ‘nul uit de pijp’: helemaal geen uitstoot meer. Maar het is onduidelijk of dat haalbaar is. Een aanwezige afgevaardigde van actiegroep Extinction Rebellion acht het vertrek van Chemours naar een andere locatie ook onwenselijk: ‘Gaat het bedrijf dan naar landen waar ze het niet zo nauw nemen? Gaan we dan lekker verder braden op onze antiaanbaklagen en laten we mensen aan de andere kant van de wereld creperen voor onze rijkdom en comfort? Is dat moreel verantwoord?’
Een voorstel dat op meer bijstand kan rekenen, is om een nieuw bevolkingsonderzoek te doen en uit te zoeken in welke mate omwonenden giftige stoffen in hun lichaam hebben. Maar veel omwonenden vinden het daar te laat voor. Daarnaast zou dit volgens hen de oorzaak van het probleem niet wegnemen. ‘Het is gewoon van belang dat het stopt, dat is het hele eiereneten. Als je nog durft eieren te eten.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden