Dat heeft Omtzigt woensdag duidelijk gemaakt in zijn Binnenhoflezing in Nieuwspoort in Den Haag. ‘Heel veel lijsttrekkers die in oneliners van twintig seconden over een onderwerp spreken: dat leidt niet tot helderheid en niet tot oplossingen voor de problemen in ons land.’ Daarom wil hij het anders, en die wens zou zomaar eens kunnen uitkomen, gezien zijn kansen om de grootste te worden bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november. Die positie geeft hem veel invloed op de wijze waarop verkiezingsdebatten georganiseerd gaan worden. Hij hoopt dat media gesprekken gaan organiseren ‘die iets rustiger en inhoudelijk zijn qua opzet’, beaamt zijn woordvoerder.
De wens van Omtzigt komt voort uit de overtuiging dat de opzet van eerdere verkiezingsdebatten niet hebben geleid tot helderheid over de te maken keuzen om ingewikkelde problemen op te lossen. Vaak was het bijvoorbeeld niet ongewoon dat zes of meer lijsttrekkers op televisie of radio ieder slechts een minuut (of minder) kregen om op een thema te reflecteren. Dat is simpelweg te weinig tijd om ingewikkelde gesprekken over ‘bestaanszekerheid, migratie en klimaatbeleid’ werkelijk te voeren, vindt Omtzigt.
De NSC-leider is niet de enige die meer ruimte wil voor inhoudelijk debat, maar misschien wel de eerste die het lukt om het af te dwingen. In het verleden klaagden politici vaker dat verkiezingsdebatten op radio of tv diepgang misten, maar uiteindelijk gingen ze er meestal toch naartoe, omdat ze het zich niet konden veroorloven om in verkiezingstijd verstek te laten gaan.
In zijn lezing hamerde Omtzigt woensdag verder op de voor hem vertrouwde thema’s, zoals het belang van betrouwbare en volledige informatie in de huidige politiek. Hij vergeleek zijn ervaring als scheidsrechter in het voetbal (Omtzigt fluit soms op zaterdagen bij amateurwedstrijden) met de rol van Tweede Kamerleden; zonder betrouwbare informatie is de kans groot dat er verkeerde keuzen worden gemaakt.
Omtzigt wees ook nogmaals op het groeiende probleem van informatievergaring door de overheid en de afnemende openheid in de richting van burgers. Hij illustreerde dit met voorbeelden, zoals de Belastingdienst die zwarte lijsten bijhield zonder de redenen daarvoor te delen met de betrokken burgers. Het stelselmatig verwijderen van appjes door premier Rutte is in zijn ogen nog een voorbeeld van gebrek aan transparantie bij de overheid over de wijze waarop besluiten tot stand komen. Zo is een verkeerde machtsbalans ontstaan, vindt Omtzigt.
De NSC-leider roept zijn (toekomstige) collega-Kamerleden op om dit probleem deels op te lossen door hun taak als controleur van de regering serieus te nemen. Kamerleden hebben de macht om informatie op te vragen bij de overheid en zodoende te controleren of de grondrechten van burgers worden beschermd en of problemen echt worden opgelost. Omtzigt gelooft dat de nieuwe Kamer, die op 6 december aantreedt, grote kansen heeft om op deze manier haar gezag te versterken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden