Na twintig jaar vertrekt Kees de Groot (66) als directeur van undergroundfestival Gogbot in Enschede, dat kritisch, humoristisch en creatief vooruitblikt ‘op hoe de toekomst op ons afkomt’. Waar kijkt De Groot bij zijn laatste editie zelf vooral naar uit?
Zou ook maar iemand in Enschede in de Middeleeuwen hebben kunnen vermoeden dat er op een dag in de Grote Kerk een 350 kilo wegende robot duistere punkoptredens zou geven? En zo ja, wie zou dat in godsnaam hebben geloofd? Fast forward naar 2023: van donderdag tot en met zondag is die musicerende robot in de kerk een feit, en het is niemand minder dan Kees de Groot (66), oprichter en directeur van kunst-, tech- en muziekfestival Gogbot, die het zo bedacht heeft, en zag dat het goed was.
Over de auteur
Janna Reinsma schrijft sinds 2022 voor de Volkskrant over hedendaagse beeldende kunst.
In de Grote Kerk is tijdens het tegendraadse undergroundfestival een expositie te zien met werk van meer dan twintig kunstenaars. Daarbij zit onder meer een volgens De Groot ‘gestoorde VR-installatie’ van het duo Coenen & Werkhoven, gemaakt met het AI-programma MidJourney, en een fictievideo waarin twee trans vrouwen de kijker leren koken met oestrogeen en het patriarchaat ervanlangs geven.
Behalve de kerk zijn er nog zeven festivallocaties, waar zowel bezoekers als passanten ‘worden geconfronteerd met ons hele cyberpunkcircus’, zoals De Groot het omschrijft. Hij schept er duidelijk genoegen in ook het argeloze publiek te trakteren op vrij anarchistische internet-, video- en robotkunst. Qua muziek staan er stevige techno, elektro, drum-’n-bass en punk op het programma, en dan is er ook nog een symposium over drugs en kunstmatige intelligentie.
Zelf deed de van oorsprong Groningse Kees de Groot hier in Enschede alweer zo’n veertig jaar geleden de kunstopleiding aan de AKI (Academie voor Kunst en Industrie). Als kind van de jaren zestig en zeventig raakte hij geïnspireerd door de vernieuwende cultuur van destijds, van VPRO-programma’s tot het neo-expressionisme en van graffiti tot – weer wat later – het begin van het internet en de digitale revolutie.
Met één been in de kunstscene en één been in de wereld van krakers en activisten begon hij feesten, kunsttentoonstellingen en lezingen te organiseren in kraakpanden en op oude industrieterreinen. ‘En dat is een beetje uit de hand gelopen.’
In 1995 richtte hij hetkunstenaarsinitiatief PlanetArt op, waarmee hij behalve Gogbot ook het jaarlijkse festival Tec Art in Rotterdam organiseert. Sinds de eerste editie in 2004 wordt op Gogbot elk jaar kritisch, humoristisch en uiteraard creatief vooruitgeblikt ‘op hoe de toekomst op ons afkomt’, aan de hand van thema’s als biotech, memes of de macht van Google. De Groot ontwikkelde zich sindsdien van creatief feestbeest – hij was ook nog een tijdje nachtburgemeester van Enschede – tot professioneel kunstpionier; Gogbot krijgt inmiddels structureel overheidssubsidie.
De Groot ziet er met zijn roze hanenkam, gouden kettingen en zonnebril met blauwe glazen niet meteen uit als iemand van 66. Toch is dat echt zijn leeftijd, en als hij Gogbot over een paar dagen door de twintigste editie heen heeft geloodst, gaat hij met pensioen. Guido Bertling volgt hem op, ook bij ‘moederorganisatie’ PlanetArt – deze editie van Gogbot organiseerden ze al samen.
Waar heeft De Groot bij zijn laatste festival als directeur zelf bijzonder veel zin in? Naast feministisch queerfenomeen Peaches (‘die techno en elektro verweeft met een punky attitude’) en de Berlijnse technoperformer Zoë Mc Pherson, kijkt hij uit naar de robotinstallatie Happiness van Dries Verhoeven, waarbij een akelig mensachtige robot in een illegale drugsapotheek vertelt hoe we met drugs, pijnstillers en antidepressiva onze gemoedstoestanden manipuleren.
En natuurlijk naar de jaarlijkse KITT Youngblood Award-expositie, waar net afgestudeerde kunstacademiestudenten hun werk presenteren. Die vindt plaats in de (mede door De Groot opgerichte) Enschedese kunstenaarsbroedplaats Warp Technopolis. En mag hij ook nog de videogame-installatie Next Space Rebels van Floris Kaayk noemen (in 2021 genomineerd voor een Gouden Kalf voor digitale cultuur)?
Wat vindt De Groot de spannendste veranderingen in de kunstwereld van de afgelopen decennia?
‘Vroeger was kunst toch meer een wereld van white cubes en ivoren torens. Nu kunnen mensen veel meer zélf meedoen en meemaken. Door elektronische muziek, gaming, de danscultuur, street art en internet zijn kunst en cultuur voor steeds meer mensen toegankelijk geworden.’
Tegelijkertijd draagt de oppermachtige wereld van ‘big tech’ in zijn ogen bij aan ‘populisme en desinformatie’. Dat zijn zaken waar hij, ook als zijn tijd als directeur van het maatschappijkritische kunstfestival erop zit, wakker van zal blijven liggen.
Maar, voegt hij daar meteen met een lachje aan toe: ‘Ik blijf ook dansen.’
Gogbot, 7/9 t/m 10/9, diverse locaties in Enschede.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden