Normaal staan de Indonesische kranten vol institutioneel nieuws; over de president die een markt bezoekt of een nieuwe treinverbinding opent; de maandelijkse exportcijfers of de naderende verkiezingen. Maar toen de hoofdstad Jakarta door de Zwitserse luchtfilterfabrikant IQAir onlangs werd uitgeroepen tot de stad met de vuilste lucht ter wereld, domineerde het milieu de kolommen.
De Betawi (inwoners van Jakarta) zijn gewend aan permanente smog tijdens het droge seizoen, een hemel zonder blauw en een levensverwachting die vier jaar lager is dan elders, maar een eerste plaats op de wereldranglijst van ongezonde steden kwam toch nog als een schok.
President Joko Widodo, die volgens zijn lijfarts al weken last heeft van een hardnekkige hoest, wees na een spoedbijeenkomst El Niño aan als hoofdverdachte. Het mondiale weersverschijnsel veroorzaakt uitzonderlijke droogte op Java, waardoor fijnstof volgens hem minder goed wegspoelt. Als tijdelijke oplossing laat de president regen opwekken door sproeivliegtuigen met zout hoog de lucht in te sturen. Op de lange termijn moeten Betawi volgens hem het (schaarse) openbaar vervoer leren gebruiken en overstappen op elektrisch rijden. Ook de geplande verhuizing van de regering naar Kalimantan zal volgens hem helpen.
Over de auteur
Noël van Bemmel is correspondent Zuidoost-Azië voor de Volkskrant. Hij woont in Denpasar, Indonesië. Eerder schreef hij over Amsterdam, reizen en defensie.
Lagere bestuurders beloven nu echt werk te gaan maken van het controleren van de uitstoot van industrieën (inclusief de geïmproviseerde metaalsmelterijen in woonbuurten), het verplichten van scrubbers (gaswassers) in schoorstenen en het controleren van de uitstoot van alle 3,8 miljoen auto’s en 17,3 miljoen scooters van de hoofdstad.
Allemaal zaken die al wettelijk waren vastgelegd en genormeerd; de regering verloor in 2021 nog een rechtszaak over het tekort aan schone lucht, maar monitoring en handhaving bleven achter. Als tijdelijke oplossing gelastte de gouverneur van Jakarta een deel van zijn ambtenaren thuis te werken en vroeg hij alle eigenaren van hoge gebouwen een water mist generator (watersproeier) op het dak te installeren. Kost volgens hem maar 3.000 euro.
Verder overweegt de gouverneur een tijdelijk rijverbod voor auto’s met minder dan vier personen aan boord en een verplichting voor eigenaren van auto’s met meer dan 2.400 cc motorinhoud om duurdere brandstof te tanken (met een hoger octaangehalte). Ook de Indonesische gewoonte bladeren (en plastic) te verbranden op straat moet volgens hem stoppen.
In alle persconferenties bleven de grootste vervuilers lang ongenoemd: de zestien steenkolencentrales die binnen een straal van 100 kilometer rond de stad hun rookwolken uitblazen. Die zijn van de overheid. Zolang die niet worden vervangen door schonere alternatieven, stelde de Finse denktank Crea (onderzoekscentrum voor energie en schone lucht) in een recent rapport, halen lokale maatregelen weinig uit.
Ter illustratie wijzen de onderzoekers op de luchtkwaliteit in Jakarta tijdens de verkeersarme covid-jaren: die was toen even slecht. Overstappen op elektrisch rijden is volgens Crea ook geen oplossing, zolang bijna alle elektriciteit wordt opgewekt met steenkool. Dan kun je beter op benzine blijven rijden.
Inmiddels erkent ook de overheid dat haar energiecentrales luchtvervuilers zijn. Het zal echter niet meevallen de kostbare installaties, waarvan sommigen net nieuw, te vervangen. Enig lichtpuntje is dat de internationale gemeenschap 18,5 miljard euro aan leningen heeft toegezegd om Indonesië deels van de steenkool af te krijgen.
De dertig miljoen inwoners van Jakarta geloven het wel. Zij snakken met prikkende ogen naar het regenseizoen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden