N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Tineke Netelenbos kan het mantra van rekeningrijden twintig jaar na haar ministerschap nog altijd dromen: mensen niet laten betalen voor het bezit van een auto, maar voor het aantal kilometers dat ze er mee rijden. „Wie veel rijdt, betaalt meer.” Ze kijkt er bij met een blik die zegt: hoe moeilijk kan het zijn? „Op die manier verdeel je de lasten van automobiliteit wél eerlijk. Waarom zou je daar tegen zijn?” Ze glimlacht – en geeft dan zelf het antwoord: „Omdat de auto heilig is in de politiek. Zeker op rechts.”
Dat het rekeningrijden door het laatste kabinet-Rutte werd opgenomen in het regeerakkoord deed haar goed. „Eindelijk.” Al stoorde het haar dat de invoerdatum op 2030 werd gesteld. „Dat is politiek te makkelijk, om die verantwoordelijkheid na je regeerperiode te leggen.”
Ze weet waar ze het over heeft. Het tweede kabinet-Kok nam zich stellig voor rekeningrijden in te voeren. Al haast Netelenbos zich om te zeggen dat het haar vooral om „een spitsheffing” ging, als onderdeel van een pakket maatregelen om de doorstroming van ál het verkeer te verbeteren.
Haar heffingsplan voor de heilige koe leverde haar dankzij De Telegraaf de bijnaam Tineke Tolpoort op. „Die zette dat boven ieder stuk, samen met een foto waar ik slecht op stond.”
Het aangewakkerde verzet had effect. Coalitiepartij VVD keerde zich, in navolging van het CDA, net voor de verkiezingen van 2002 tegen het plan: einde tolheffing. Niemand die er nog over durfde te beginnen op het Binnenhof.
„Dat dacht je!”, zegt ze. Triomfantelijk pakt ze haar telefoon en tovert de nota ‘Toekomstperspectief Automobiliteit’ uit maart dit jaar tevoorschijn. De auteur: demissionair minister van Verkeer en Waterstaat Mark Harbers. „Een VVD’er.”
En daar staat het, onder de paragraaf over rekeningrijden: „Aanvullend kan per gebied voor specifieke beleidsinzet worden gekozen.” Netelenbos: „Haags jargon voor: een spitsheffing.” Schalks: „In mijn tijd zou over deze zin meteen de pleuris zijn uitgebroken.”
Ze hoopte dat Rutte IV zou doorzetten, al waren de voortekenen slecht. Het indienen van de noodzakelijke wet waarin alle plannen zijn vastgelegd, werd uitgesteld tot dit najaar. En toen viel het kabinet. Opnieuw géén rekeningrijden.
Haar hoop is nu gevestigd op het volgende („misschien wel progressieve”) kabinet. „Laat ze, ongeacht de samenstelling, in ieder geval snel beginnen met het doen van proeven in het land. Dat is wel het al-ler-min-ste dat er nu moet gebeuren.”
Hoewel ook proeven geen garantie zijn op uiteindelijk succes, weet ze. Een experiment met de spitsheffing die ze in haar tijd opzette in de Randstad liep stuk toen tolpoorten en de bijbehorende camera’s werden beschoten. „Daar moet ik nog wel eens aan denken als ik mensen hoor zeggen dat er tegenwoordig zoveel agressie is.”
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC