Bij het Kinderboekenweekproject van kunstenaar Brian Elstak stap je letterlijk zijn huishouden binnen.
‘Bij mij thuis’ is dit jaar het thema van de Kinderboekenweek. Slim bedacht, want huiselijkheid is belangrijk voor iedereen, ook al ziet ‘thuis’ er voor iedereen weer anders uit. Het CPNB, dat de Kinderboekenweek in oktober organiseert, wil deze diversiteit vieren met boeken ‘waarin we praten we over de verschillen en gelijkenissen’.
Vanaf zaterdag neemt de Amsterdamse tentoonstellingsruimte WG Kunst alvast een voorschot op de Kinderboekenweek. In het project Bij Brian thuis staat een maker centraal die op het vlak van diversiteit hoog scoort: Brian Elstak (43), beeldend kunstenaar, illustrator, kinderboekenmaker en regelneef met een groot netwerk in de nationale hiphopscene.
In WG Kunst wordt elk jaar een bekende naam uit de kinderboekenwereld uitgenodigd om een tentoonstelling te maken en gezien het thema van dit jaar is Elstak een logische keuze. Vanaf 2017 publiceerde hij de trilogie Tori, Trobi en Lobi, waarin de moedige ‘mensenkinderen’ Cel, Bones en Zi bloedstollende gevechten voeren met slechteriken als de zakenman Vos en de duivelse Milton Mephisto. Voor de drie jonge helden stonden Elstaks eigen kinderen model, dus hij zocht zijn cast dicht bij huis.
Interessant is ook de stijl waarin Elstak zijn boeken maakt, die weinig lijkt op wat je met het doorsneekinderboek associeert: geen lieflijke plaatjes, geen laagdrempelige vormgeving en ook geen witte personages, want Elstaks kinderen zijn net zozeer ‘van kleur’ als hijzelf. Bovendien schreef hij de trilogie samen met Karin Amatmoekrim en Esther Duysker, die allebei van Surinaamse afkomst zijn.
Ook het fictieve meisje dat een hoofdrol speelt in de tentoonstelling Bij Brian thuis heeft een donkere huid. En met goede reden, aldus Elstak. ‘Als mensen denken aan zwarte cultuur, relateren sommigen dat gelijk aan nare dingen zoals het slavernijverleden. Maar waarom zou die altijd aan zwarte pijn gelinkt zijn? Ik wil vooral black joy-dingen kunnen maken. Waar is bijvoorbeeld de Nederlandse zwarte sciencefiction? Misschien bestaat die al, maar ik heb het persoonlijk nog niet gezien.
‘Dus ik dacht: ik ga zelf iets maken, en schreef het verhaal A Black Girl in Space. Dat heb ik opgestuurd naar schrijfster Zindzi Zevenbergen en gevraagd of zij voor de tentoonstelling een deel van het verhaal in haar eigen stijl op rijm wil zetten, vloeiend en ritmisch à la Dr. Seuss, zodat je de tekst ook zou kunnen rappen.’
Zindzi Zevenbergen maakt deel uit van het kunstcollectief LFMC (Lowrey Foley McClane), dat Elstak in 2011 oprichtte om via een breed scala aan samenwerkingen de hiphopfilosofie uit te dragen: ‘Minimale middelen zo goed mogelijk gebruiken om iets nieuws te maken met gelijkgestemden. Daar hoort een strenge quality control bij, want wat je maakt moet wel tof zijn.’
Inclusiviteit en een multidisciplinaire aanpak zijn voor LFMC essentiële ingrediënten. Hedy Tjin, Cassèl Elstak, Flo de Goede en Pris Roos zitten niet in LFMC, maar werken wel mee aan de expositie. Pris Roos heeft met pastelkrijt op grote stukken karton portretten getekend van Elstak en zijn gezin, letterlijk bij hem thuis. Cassèl Elstak, de middelste zoon van 13 jaar, maakt knuffeldieren die zijn gemodelleerd naar personages uit de kinderboeken van zijn vader, zoals de draak Lennox, die campingslippers draagt. De knuffels worden tentoongesteld in houten doosjes die lijken op de verpakkingen van action figures die je in de speelgoedwinkel koopt.
Aan de tentoonstelling in WG Kunst is een uitgebreid educatief programma gekoppeld. Er worden workshops gegeven aan ruim 75 schoolklassen van het basisonderwijs, geïnspireerd op wat er in de tentoonstelling te zien is. Zo’n tweeduizend schoolkinderen bestuderen eerst de verhalen en de werkwijze van de kunstenaars en gaan vervolgens, met veel kleur, zelf aan de slag.
Een belangrijk motto van Elstak is ‘het innerlijke kind intact houden.’ Maar zoals gezegd kiest hij niet snel voor een kinderlijke stijl. Bij Brian thuis is dus voor alle leeftijden.
Bij Brian thuis, 9 september t/m 5 november, WG Kunst, Amsterdam. De Kinderboekenweek 2023 duurt van woensdag 4 oktober tot zondag 15 oktober.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden