De burgemeester van Borsele vroeg de Tweede Kamer vorige week met klem het onderwerp kernenergie niet controversieel te verklaren. Het vierde kabinet-Rutte sorteerde voor op de bouw van twee nieuwe kernreactoren in het Zeeuwse dorp, naast de bestaande kerncentrale. Burgemeester Gerben Dijksterhuis is bang dat de dorpsbewoners langer in onzekerheid blijven zitten als de politieke besluitvorming op de lange baan wordt geschoven.
Ook de actiegroep Borsele tot de Kern heeft een brief aan de Tweede Kamer gestuurd, vermeldt de regionale krant PZC in hetzelfde artikel. Borsele tot de Kern is tégen de bouw van nieuwe kernreactoren en heeft de Kamerleden daarom juist verzocht dit onderwerp wél op de lijst van controversiële beleidsonderwerpen te plaatsen. Dat garandeert namelijk dat de voorbereidingen voor nieuwe kerncentrales in de ijskast moeten tot na de volgende kabinetsformatie.
Dinsdag, woensdag en donderdag buigen zestien Kamercommissies zich over honderden beleidsplannen en wetsvoorstellen die het demissionaire kabinet in voorbereiding heeft, of die al ter behandeling bij de Eerste en Tweede Kamer zijn ingediend. De Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid is dinsdagmiddag als eerste aan zet. De woordvoerders van de 21 Kamerfracties moeten dan onder andere besluiten of demissionair minister Karien van Gennip de Participatiewet nog mag hervormen, of dat die opdracht aan haar opvolger moet worden overgelaten.
De leden van de Kamercommissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) moeten gezamenlijk besluiten welke stikstofplannen minister Christianne van der Wal nog mag uitvoeren, en de Kamercommissie Justitie en Veiligheid velt donderdag een oordeel over de Spreidingswet van staatssecretaris Eric van der Burg. De uitkomst van dat laatste overleg lijkt al vast te staan, nu Van der Burgs eigen VVD de steun aan deze omstreden ‘asieldwangwet’ – die gemeenten uiteindelijk kan verplichten een bepaald aantal asielzoekers op te vangen – heeft ingetrokken.
De dringende oproep van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers om de Spreidingswet niet controversieel te verklaren is waarschijnlijk aan dovemansoren gericht. De VVD heeft het kabinet niet voor niets laten vallen op het migratievraagstuk. De partij trekt haar handen af van het wetsvoorstel waarmee zij eerder nog akkoord ging. De VVD voelt zich niet langer gebonden aan afspraken met de twee coalitiegenoten die een milder asielbeleid voorstaan. Het is electoraal voordeliger om zich te distantiëren van een compromis dat slecht ligt bij de VVD-achterban.
Wat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid ook sneuvelt, is de Stikstofwet van minister Van der Wal. Na het CDA, dat zich hierover al voor de kabinetsval uitsprak, zeggen inmiddels ook VVD en ChristenUnie dat ze het doeljaar voor de halvering van de landelijke stikstofuitstoot op 2035 willen houden, zoals nu in de wet staat. De afspraak uit het regeerakkoord om dat doeljaar naar 2030 te vervroegen, gaat dus de prullenbak in, ongetwijfeld tot leedwezen van D66.
Op het eerste gezicht lijkt de kans dat de Kamer veel onderwerpen controversieel verklaart groter dan ooit. In 2021 trad het kabinet tamelijk eensgezind af vanwege de toeslagenaffaire, niet vanwege onenigheid in de coalitie. De recentste kabinetsval is te wijten aan verziekte verhoudingen tussen de coalitiepartners. Die zullen daarom veel minder dan twee jaar geleden geneigd zijn het regeerakkoord te blijven steunen op de punten die niet stroken met hun eigen verkiezingsprogramma.
Tot in het recente verleden was het goed gebruik dat de Tweede Kamer na een kabinetscrisis het grootste deel van het lopende beleid controversieel verklaart. Ook als een grote minderheid bezwaar had tegen verdere behandeling van een bepaald onderwerp, kwam het op de controverse-lijst.
Toch zou de Kamer dit keer mild kunnen zijn voor het kabinet. De honderden belangengroepen die de afgelopen weken brandbrieven aan de Tweede Kamer hebben geschreven, vragen vooral de besluitvorming níét te vertragen. Het crisisgevoel is groot: partijen van alle politieke gezindten beseffen dat Nederland met grote problemen kampt die dringend om een oplossing vragen. Rechtse partijen die klimaatmaatregelen willen vertragen, krijgen geen steun van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Het bedrijfsleven aast op de miljarden euro's aan geplande subsidies voor verduurzaming van hun productieproces.
Landbouworganisatie LTO wil dat de royale vrijwillige uitkoopregelingen voor veehouders, die vlak voor de zomer werden opengesteld, gewoon worden uitgevoerd. Geen enkele Kamerfractie zal ook de financiële hulp aan gedupeerde toeslagenouders en Groningse aardbevingsslachtoffers controversieel durven verklaren. Net zomin als de koopkrachtsteun voor arme huishoudens die het demissionaire kabinet op Prinsjesdag aankondigt.
Over het algemeen geldt: beleid dat neerkomt op geld uitdelen, oftewel leuke dingen doen voor de mensen, zullen partijen in campagnetijd niet zo snel afserveren. Daar staat tegenover dat weinig politici vlak voor verkiezingen hun vingers willen branden aan beleid dat potentiële kiezers op kosten jaagt of anderszins tegen de haren instrijkt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden