Volgens Berk Esen, adjunct-hoogleraar politieke wetenschappen en internationale betrekkingen aan de Turkse universiteit Sabanci, is Erdogan voortvarend van start gegaan. "Zijn regering bestaat bijna volledig uit nieuwe gezichten. Veel van die ministers zijn bovendien echte experts op hun vakgebied."
"Erdogan lijkt hiermee zijn imago van een sterke leider en goede manager te willen herstellen. Vanwege de verkiezingen van afgelopen mei was de aanpak van allerlei problemen op de lange baan geschoven."
Esen verwacht ook dat er een zeer conservatieve wind zal gaan waaien in Turkije, met polariserende wetsvoorstellen. "Die zullen onder meer als doel hebben om de oppositie, die nog altijd haar wonden likt, tegen elkaar uit te spelen. Dit moet Erdogan in staat stellen om bij de lokale verkiezingen in maart enkele grote steden te heroveren op diezelfde oppositie, om landelijk nog steviger in het zadel te komen."
Ook op het internationale toneel schoot Erdogan uit de startblokken. Begin juli, iets meer dan een maand na zijn inhuldiging, maakte hij bekend dat Turkije zijn verzet staakt tegen de toetreding van Zweden tot de NAVO. Erdogan kon op applaus rekenen van NAVO-topman Jens Stoltenberg en EU-president Charles Michel.
Daarnaast werkt Erdogan op dit moment aan een nieuwe graandeal tussen Oekraïne en Rusland. De eerste deal kwam in juli 2022 dankzij bemiddeling van Turkije tot stand. Een aantal weken geleden stapte Rusland uit de deal. Volgens Moskou werd er niet langer aan de Russische voorwaarden voldaan.
Een constructieve houding van Erdogan op het wereldtoneel betekent niet dat Turkije nu weer volledig in het westerse kamp zit, zegt Selim Koru. Hij is analist bij het Turkse TEPAV, een denktank die zich bezighoudt met Turkse politiek en internationaal beleid. "Een Turkije dat zijn blik op het Westen heeft is nu echt verleden tijd. Het is alleen lastig om dat hardop uit te spreken. Dat zou de onderhandelingspositie van het land ondermijnen."
In Turkije zelf gaat het sinds de verkiezingen vooral over de economie. De afgelopen vijf jaar heeft Erdogan er "een economische bende van gemaakt", zegt Timothy Ash, een fondsbeheerder die zich specialiseert in Turkije.
In 2018 voerde Turkije een presidentieel systeem in als nieuwe regeringsvorm. Daarbij kreeg Erdogan als president veel meer macht. Dat zorgde ervoor dat hij zich met allerlei zaken ging bemoeien, waaronder de economie.
Zo begon de centrale bank in september 2021 onder druk van Erdogan met renteverlagingen. Volgens de president was dat dé manier om inflatie te bestrijden. Het tegenovergestelde is waar, zeggen economen. Als gevolg van de economische koers van Erdogan explodeerde de inflatie, kelderde de waarde van de Turkse lira en verdween de koopkracht van de gemiddelde Turk als sneeuw voor de zon.
De rente is met 25 procent weer terug op het niveau van 2018, met als belangrijkste verschil dat de Turkse lira nu nog maar 0,03 euro waard is, 73 procent minder dan vijf jaar geleden.
"Het beleid van Erdogan was onhoudbaar en Turkije stevende af op een enorme economische crisis", zegt Ash. Hij vindt de aanstelling van Mehmet Simsek als nieuwe minister van Financiën en Hafize Gaye Erkan als president van de Centrale Bank een stap in de goede richting.
Hetzelfde geld voor de renteverhogingen die de afgelopen twee maanden zijn doorgevoerd. "Simsek en Erkan voeren het juiste beleid, maar ze moeten te werk gaan alsof ze het gezelschapsspel Jenga spelen: heel voorzichtig steeds een correctie doorvoeren zonder dat de boel instort."
Minder positief gestemd is Emma Sinclair-Webb, directeur van de Turkse afdeling van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. "Of we Erdogan nu op honderd of duizend dagen beoordelen, het beeld is hetzelfde: Turkije presteert onder Erdogan steeds slechter als het gaat om mensenrechten en de rechtsstaat."
Als voorbeelden noemt Sinclair-Webb het gebrek aan persvrijheid en de invloed van Erdogan op de rechtspraak.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen