Niemand koestert hoge verwachtingen van de jaarlijkse VN-klimaattop. De reden is dat de top in de Verenigde Arabische Emiraten wordt gehouden, onder leiding van Sultan Al Jaber, die ook bestuursvoorzitter van de Abu Dhabi National Oil Company is.
Oliebelangen en klimaatbeleid zijn als water en vuur. Dat blijkt uit het stemgedrag van rijke oliestaten op klimaattoppen uit het verleden.
Maar de ervaring leert ook dat echte doorbraken sowieso meestal buiten de toppen worden bereikt. Zo werd het Parijsakkoord mogelijk gemaakt door een eerder gesloten deal tussen China en de VS. En nadat de Europese Unie in 2020 had besloten tot de Green Deal, ging een ware groene golf over de wereld. Daardoor hebben inmiddels meer dan honderd landen officieel als doel om in 2050 klimaatneutraal te willen zijn.
Nu lijken de Afrikaanse landen zulk voorbereidend werk te doen, met de maandag gestarte Africa Climate Summit. Het continent is verantwoordelijk voor minder dan 4 procent van de huidige wereldwijde CO2-uitstoot en een nog kleiner aandeel van de historische uitstoot.
Afrika wordt tegelijkertijd wel zwaar getroffen door de gevolgen van klimaatverandering en heeft weinig middelen om die gevolgen op te vangen.
Een voorwaarde voor politieke steun van Afrikaanse landen is dan ook dat rijke landen hun eerdere beloften voor klimaathulp waarmaken. Die oproep klinkt ook deze week weer in Nairobi. De klimaathulp die Afrika ontvangt is een tiende van wat er werkelijk nodig is, zegt Mithika Mwenda van de Pan African Climate Justice Alliance bij de opening van de top.
Maar er klinkt ook een heel nieuw geluid. Áls de wereldwijde aanpak van klimaatverandering wél slaagt, zal dat niet alleen veel schade voorkomen in Afrika, maar ook belangrijke kansen bieden voor economische ontwikkeling.
"Afrika is niet alleen een slachtoffer, maar ook een dynamisch continent met oplossingen voor de wereld", zei de Keniaanse voorzitter Joseph Nganga voorafgaand aan de top.
Die boodschap herhaalde de Keniaanse president William Ruto maandag bij de openingsceremonie. "We hebben dit heel lang als een probleem gezien. Het wordt tijd dat we het omdraaien en het van de andere kant bekijken."
"We moeten in groene groei niet alleen een klimaatvereiste zien, maar ook een bron van economische kansen ter waarde van vele miljarden."
Daar wordt gedoeld op duurzame energie: export van duurzame energie te verstaan. Dat kan via stroomkabels over de bodem van de Middellandse Zee en met tankerschepen gevuld met groene waterstof. Die zouden in de toekomst kunnen vertrekken uit de havens van bijvoorbeeld Kenia.
Duurzame energie voorziet nu al 90 procent van de stroombehoefte van het Oost-Afrikaanse land. In 2030 moet dit 100 procent zijn. Die energie komt van waterkrachtcentrales, windparken en zonnepanelen.
Maar Kenia heeft nog een vierde specialiteit: aardwarmte. In het westen van het land bevindt zich de Grote Riftvallei, een vulkanisch gebied waar nu al op grote schaal elektriciteit wordt geproduceerd uit de ondiep aanwezige warmtebronnen.
De Afrikaanse landen zoeken dus ook investeerders om de productie van duurzame energie te vergroten. En dat biedt ook weer kansen voor Nederland. Om bijvoorbeeld ook zware industrie zoals Tata Steel klimaatneutraal te krijgen, is straks heel veel groene waterstof nodig.
Een deel daarvan zullen we zelf produceren, met elektriciteit afkomstig uit windparken op de Noordzee. Maar groene waterstof is ook goed te produceren met behulp van zonne-energie, vooral op plekken waar de zon vaak schijnt en hoog aan de hemel staat, zoals in de Sahara of in Kenia.
Wie in november toch nog successen wil spotten op de klimaattop in Dubai, moet daarom ook de zijlijnen goed in de gaten houden. Wie weet worden daar wel deals gesloten tussen Afrikaanse en Europese landen: deals die het mogelijk maken de mondiale uitstoot sneller terug te dringen én Afrika meer welvaart te brengen.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch