Uiterlijk 1 januari moeten scholen vastleggen waar en wanneer de smartphone nog wel is toegestaan in het schoolgebouw. Nu komt het erop aan, want het mobieltje alleen uit de klas bannen zou niets veranderen. Elke school heeft al jarenlang verboden op papier staan, regels die trots worden ingevoerd, dan even werken en daarna vaak in dode letter veranderen.
Een verbod in het hele schoolgebouw is beter vol te houden en makkelijker te handhaven, maar veel schoolleiders houden deze maatregel nog tegen. Niet handig, want de smartphone is een gif voor de schoolgemeenschap.
Gif is een heftig woord, gelukkig leerde ik bij het schoolvak scheikunde dat vooral de dosis giftig is. Water wordt pas giftig als je snel liters en liters drinkt, arsenicum kan al bij 0,1 gram dodelijk zijn. Helaas wordt er thuis al een hoge dosis schermtijd verbruikt. We zijn het als ouders massaal aan het verliezen van aandachtslurpende techniek.
Over de auteur
Albert Mark van Leeuwen is docent filosofie en maatschappijleer. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ouders als ik zetten schermen in als kalmeringsmiddel en we weten onszelf en onze kinderen slechts met moeite te begrenzen. De jeugd kijkt 35 uur per week naar een smartphonescherm, slaapt minder, heeft een steeds slechter gezichtsvermogen en gymdocenten zien de lichamelijke coördinatie afnemen.
In een leergemeenschap hebben gangen en pauzes een functie, daar bouw je aan vriendschappen, sociale vaardigheden, je beweegt en ontspant er samen tussen het leren door. Nu zitten vooral veel jonge leerlingen pauze na pauze zielloos naar hun scherm te kijken. Op de socials vergelijkt een deel zichzelf, in groeiende onzekerheid, met mensen buiten de school. Een ander deel streamt en gamet tot de schoolbel gaat, waarna ze, doof voor elke nieuwe prikkel, in een klas zonder samenhang plaatsnemen.
De Universiteit Utrecht en het Trimbos Instituut tonen dat vmbo-leerlingen in 2022 minder makkelijk met hun beste vriend/vriendin praten dan in 2021. Bij 40 procent van alle jongens is nu sprake van ‘intensief sociaal mediagebruik’, meer dan in 2017 (26 procent) en in 2021 (30 procent). Meisjes stijgen zelfs naar 53 procent, dat is 12 procent meer dan een jaar eerder. 1 op de 8 voelde zich in 2021 sterk eenzaam. Niet elke jongere heeft problemen, maar de problemen nemen wel toe.
Op mijn school willen alle docenten, op één na, een ‘thuis of in de kluis beleid’. Een verbod leek de schoolleiding eerst ouderwets, al blijkt het nu verstandig en zelfs hip. Daarna vond men een schoolbreed verbod niet te handhaven, maar een verbod alleen in de klas is nog veel lastiger.
Want overal in Nederland mogen smartphones ‘eigenlijk’ al niet en hangen er telefoontassen in de lokalen, meestal leeg. Een van de weinige collega’s die alle telefoons elke les in de telefoontas krijgt, nodigde de schoolleiding uit een dagje mee te lopen. Want het kan, maar het trekt alle energie uit haar dag.
Wat bij de beslissing voor een schoolbreed smartphone-verbod dreigt onder te sneeuwen is wat Jacquelien Bulterman ‘handelingskennis’ noemt. Zonder actuele handelingskennis kan je de uiterst complexe kunst van het lesgeven onderschatten, waardoor het opeens belangrijk lijkt dat je met een smartphone zo handig je kantine-snack kan betalen of je kluisje kan unlocken.
Het schermgebruik van de jeugd neemt snel toe, wat de reden is dat veel schoolleiders het probleem niet zien. Niet uit onwil, schoolleiders hebben een onderwijshart, eerder doordat ze vaak geen lesuur meer voor de klas staan. Ze zijn continue de brandjes in hun mailbox aan het blussen.
Maar achter je laptop zie je de brandhaard van al die brandjes niet; de groeiende groep leerlingen met te weinig tijd, stress, of erger nog; apathie. Deze maanden leggen scholen hun beleid vast. Dus als u een bezorgde leerling, docent of gewoon een bezorgde krantlezer bent, stuur de school in uw buurt een vriendelijke mail. Want een nieuw vriendje, zo’n echte naast je in de klas, kan een levenslang tegengif bij stress en tegenslag zijn.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden