In de Griekse grensregio Evros lijken de verwoestende bosbranden na ruim twee weken eindelijk onder controle. Zulke branden komen steeds vaker voor en de verbetering van de tekortschietende bestrijding is nu dan ook urgenter dan ooit, zegt bosbrandexpert Alexandros Dimitrakopoulos.
Het noordoosten van Griekenland stond twee weken lang in lichterlaaie. Het verbrande oppervlak in de grensregio Evros beslaat volgens Europese satellietdata ruim 3.700 vierkante kilometer. Dat is meer dan de hele provincie Zuid-Holland, en maakt de ramp tot de grootste bosbrand ooit in Europa. Achttien mensen kwamen om het leven door het vuur, allemaal vluchtelingen en andere migranten vanuit Turkije. De Griekse brandweer redde vrijdag een groep van 25 vluchtelingen en migranten.
De eerste brand ontstond dichtbij de stad Alexandroupolis op 19 augustus. Drie dagen later brak er een brand uit in het natuurreservaat Dadia, dat parallel loopt aan de Grieks-Turkse grens. De vuren ontmoetten elkaar en waren, ondanks de inzet van internationale brandweermensen, dagenlang niet goed onder controle te krijgen. Sinds zondag zit er eindelijk verbetering in de situatie, meldt persbureau Reuters, al is het vuur nog niet helemaal uit.
De schade door het vuur is groot. ‘De brand in het Dadiapark is een enorm ecologisch verlies’, treurt wetenschapper Alexandros Dimitrakopoulos, die een speciale bosbrandafdeling van de universiteit van Thessaloniki leidt. ‘Het was een uniek gebied voor roofvogels, door het Europees natuurnetwerk beschermd. Deze schade is onherstelbaar.’
Opgeteld bij andere branden op Rhodos, bij Athene en op de Peloponnesos stevent Griekenland dit jaar af op een gitzwart record. Dit bosbrandenseizoen is het meest verzengende sinds rampjaar 2007, zegt Dimitrakopoulos. ‘Door de klimaatcrisis wordt ons land steeds droger, en krijgen we te maken met meer hittegolven.’ Het toekomstbeeld is dus duidelijk: vaker brand en een groter verkoold oppervlak.
In Griekenland ging de discussie de afgelopen weken niet zozeer over de klimaatcrisis, maar juist over de directe oorzaak van deze bosbranden. Het vuur bij Alexandroupolis is door mensen veroorzaakt, bevestigt Dimitrakopoulos. De suggestie van rechtse premier Mitsotakis, dat de brand zou zijn aangestoken door migranten, onderschrijft hij niet. ‘Dat is een gerucht. Ik vind het waarschijnlijker dat het door boeren komt die hun stro aan het verbranden waren om de velden klaar te maken voor het ploegen en zaaien.’
Een officieel onderzoek moet daarover meer duidelijkheid geven. Ook de oorzaak van de andere brand in het Dadiapark is nog onbekend. Wel wijst Dimitrakopoulos op een opmerkelijk patroon, dat ook door andere Griekse wetenschappers beschreven is. Er bestaat een statistisch relevant verband tussen verkiezingsjaren en de oppervlakte die tijdens het jaarlijkse bosbrandenseizoen getroffen wordt.
Met andere woorden: in verkiezingsjaren, zoals dit jaar, zijn bosbranden in Griekenland vernietigender dan in andere jaren. Nationale verkiezingen vonden weliswaar al vóór de zomer plaats, lokale verkiezingen volgen dit najaar, maar dat maakt volgens de wetenschappers niet uit. De precieze reden waarom bosbranden groter zijn in verkiezingsjaren is niet duidelijk, maar onderzoekers dragen bestuurlijke verwaarlozing aan als mogelijke verklaring.
Terwijl de oorzaak van de branden voorlopig gehuld zullen blijven in nevelen en speculatie, staat één ding wel vast: de Griekse bestrijding schiet tekort. ‘Wij hebben het grootste verbrande gebied in Europa’, zucht Dimitrakopoulos. ‘Er gaat iets mis bij het blussen, dat is de treurige conclusie.’ Zelfs met meer dan vierhonderd door de EU gestuurde extra brandweermannen uit het buitenland, lukte het lange tijd niet om het vuur onder controle te krijgen.
Volgens Dimitrakopoulos is het probleem niet alleen een gebrek aan mankracht, maar ontbreekt het in Griekenland ook aan coördinatie tussen de boswachters en de brandweer. Die organisaties zijn sinds 1998 meer van elkaar gescheiden, en dat heeft de jaarlijks terugkerende strijd tegen bosbranden volgens de hoogleraar geen goed gedaan. ‘De brandweer kan blussen, maar weet niets van het bos. De boswachters kennen het gebied veel beter.’
Het vuur komt in het noordoosten van Griekenland eindelijk onder controle, en maandag geeft een voorspelde regenbui mogelijk het laatste duwtje in de juiste richting. Goed nieuws, maar de zeldzame roofvogels zullen niet meer terugkomen naar Dadia, zegt Dimitrakopoulos. Toch ziet de hoogleraar één lichtpuntje aan de horizon. Nu de klimaatcrisis op de deur klopt, is het verbeteren van de brandbestrijding urgenter dan ooit. ‘En er is veel ruimte voor verbetering.’
Source: Volkskrant