"Mijn ochtendritueeltje is naar de klote", zegt Henny Huisman tegen de Volkskrant. De presentator heeft geen vast programma meer waarvan hij de cijfers checkt, maar is desondanks benieuwd hoe het tv-landschap zich verhoudt. "Ik begrijp het, maar ga het wel missen."
Het is voor veel journalisten én tv-makers vaste prik: rond 8.00 uur even de kijkcijfers online checken. Presentatoren zijn benieuwd hoe hun show het heeft gedaan en nieuwsmedia - ook NU.nl - willen hun lezers op de hoogte houden van de populariteit van programma's.
Bij de nieuwe kijkcijfermethode, die dinsdag is ingevoerd, wordt pas een week na uitzending gedeeld hoeveel mensen er voor de tv zaten. Er wordt namelijk steeds vaker uitgesteld gekeken, in 2022 gemiddeld dertig minuten per dag.
Op deze manier schetsen de cijfers een completer beeld. Niet iedereen zit al binnen 24 uur voor z'n scherm om bijvoorbeeld De slimste mens terug te kijken. Maar dat betekent wel dat je bijvoorbeeld op NU.nl minder kijkcijferberichten ziet.
Het Nationaal Media Onderzoek (NMO), de organisator van de nieuwe meetmanier, zegt dat zowel NPO, RTL als Talpa enthousiast is. "Ze kijken uit naar de nieuwe inzichten die dit nieuwe kijkonderzoek gaat brengen", meldt het NMO.
Die geluiden worden gelijk weersproken door Jan Slagter, baas van Omroep MAX. "Wij zijn voor transparantie, dus wat ons betreft worden de kijkcijfers weer dagelijks openbaar, zoals voorheen", zegt Slagter. Hij heeft zijn twijfels bij de nieuwe manier van meten, omdat de cijfers nu soms sterk afwijken. "Was de oude manier onbetrouwbaar of is deze manier onbetrouwbaar?" Slagter wil deze vraag nog aankaarten bij het NMO.
RTL laat daarentegen enthousiaste geluiden horen. Via de RTL-streamingdiensten Videoland en TV Gemist wordt ongetwijfeld volop uitgesteld gekeken. "Wij zijn groot voorstander van deze nieuwe meetmethode", zegt RTL-CEO Sven Sauvé.
"Het kijkpatroon is de afgelopen jaren sterk veranderd. Uitgesteld kijken heeft een vlucht genomen en mensen kijken op verschillende schermen. In deze tijd is deze nieuwe manier van kijkcijfers publiceren simpelweg noodzakelijk om een betrouwbaar beeld te schetsen." Sauvé wijst erop dat de NMO-manier al jarenlang wordt gehanteerd in de Verenigde Staten.
Talpa spreekt van een "reëlere afspiegeling van het daadwerkelijke gedrag van de consument op alle schermen en devices".
Ook de meeste publieke omroepen sluiten zich bij deze gedachte aan. "Dat kijkcijfers straks ook het kijken 'on demand' meenemen lijkt ons gezien de hedendaagse manier van kijken niet meer dan reëel", zegt de VPRO.
Partijen die meebetalen aan het kijkcijferonderzoek, dus ook de zenders en omroepen, krijgen wél inzicht in de kijkcijfers. Zij hebben de vrijheid om alsnog te besluiten hun eigen cijfers met het publiek te delen. Maar daarmee ligt de regie dus vooral in hun handen, in plaats in die van journalisten.
Het NMO heeft de omroepen en zenders gevraagd terughoudend te zijn bij het versturen van persberichten over de kijkcijfers. Daar houden ze zich ook aan, melden ze aan NU.nl.
Zo is Omroep MAX van plan dat alleen te doen bij nieuwe programma's, of nieuwe reeksen van bekende hits als Heel Holland Bakt. AVROTROS heeft hetzelfde beleid. "Media en kijkers worden op de hoogte gebracht van kijkcijfers van speciale uitzendingen, zoals het Songfestival of de finale van Wie is de Mol?." RTL en Talpa melden alleen kijkcijfers te delen "wanneer het relevant is".
KRO-NCRV, EO, BNNVARA en VPRO zeggen nooit een persbericht uit te sturen over kijkcijfers, en dat gaan ze nu ook niet doen. Het publiek hoort van programma's als De slimste mens en Zomergasten dus pas na een week hoe goed of slecht ze hebben gescoord.
Tenzij iemand besluit de informatie toch te lekken, zoals kijkcijferexpert Tina Nijkamp afgelopen week deze. De voormalige SBS-baas heeft al beloofd dit niet meer te doen, maar mogelijk staat haar nog een sanctie te wachten. Spijt heeft ze niet.
"Waarom publiceer ik dit?", schreef Nijkamp op Instagram. "Om aan te tonen dat op de eerste dag al duidelijk is dat het geheim willen houden van de kijkcijfers voor de kijker, het dus niet openbaar maken van de lineaire cijfers, anno 2023 eigenlijk niet houdbaar is."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen