John van ’t Schip koestert dierbare herinneringen aan Griekenland, door het mooie weer, de aardige mensen en de extreme beleving van voetbal. In Athene won hij in 1987 de Europa Cup II met Ajax. ‘Onze eerste internationale prijs. Dan heb je meteen een warm gevoel voor zo’n stad.’
Op het eiland Mykonos vierde hij de liefde tijdens zijn huwelijksreis met Danielle, in 1989. ‘Met de kinderen zijn we naar Kos en Rhodos geweest.’ Hij was 2,5 jaar bondscoach van Griekenland, dat met een vooral door hem en zijn staf gevormd nationaal team tegen het Nederlands elftal voetbalt, donderdag in Eindhoven, in een cruciaal duel voor de EK-kwalificatie.
‘In het Griekse voetbal word je op handen gedragen of afgemaakt. De mensen waren positief en enthousiast over de verjonging van het elftal en het goede spel. Nederland moet oppassen voor Griekenland. Ook omdat Nederland niet in goeden doen is.’
Over de auteur
Willem Vissers is ruim 25 jaar voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Hij versloeg acht WK’s. In 2022 is hij uitgeroepen tot sportjournalist van het jaar.
Hij denkt graag terug aan zijn Griekse tijd. ‘We woonden aan de kust en gingen veel naar wedstrijden. De bond had een kantoor in de stad, maar we hadden daar geen ruimte om te vergaderen. Besprekingen hielden we in wisselende koffie- en lunchzaken in de stad en soms bij onze vaste strandtent. Eerst bespreken, dan zwemmen en lunchen. Een superleven. Het gaat om werk, maar als je dat erbij krijgt, is het genieten.’
Op 14 november 2021, toen Griekenland al was uitgeschakeld voor het WK in Qatar, beleefde hij zijn laatste interland, tegen Kosovo. Zijn echtgenote Danielle wandelde op die dag in de buurt van de Acropolis, met een vriendin. ‘In een keer schoot het in haar lies.’ Een reeks onderzoeken begon, waaruit bleek dat ze uitgezaaide endeldarmkanker heeft.
Van ’t Schip heeft op twee minuten fietsen van huis afgesproken, in Naarden. Alles is geprobeerd om zijn jeugdliefde te genezen. Ze zijn bij tal van doktoren geweest, tot in Frankfurt toe. Plaatselijke chemo. Bestralingen, tegenslagen, nieuwe uitzaaiingen. Andere therapieën.
‘Ze heeft oplevingen. De ene week is beter dan de andere. In het achterhoofd klinkt nog een stemmetje….het zal toch niet. Je blijft altijd hopen. Ze heeft het geaccepteerd en losgelaten. Hoe zwaar het soms ook is, we hebben mooie gesprekken en de humor is nog volop aanwezig.’
Elke dag, om de vier uur, gaat de deurbel. De thuiszorg. ‘We willen grote complimenten geven aan de zorg in Nederland. Wat een liefdevolle mensen die elke keer met een lach Danielle verzorgen en ons helpen. We willen geen zielig verhaal, want we leven in het moment en niemand weet wanneer het zijn tijd is.’
Als mantelzorger heeft hij steun aan zoon Davey, die zijn baan als leraar in Australië tijdelijk opzegde, en dochter Estelle. ‘Iedereen krijgt zijn portie in het leven. Het is zoals het is. We doen ons best, zoals zoveel mensen in deze situatie.’
Van ’t Schip werkt nu bij streamingdienst Viaplay, dichtbij huis in Hilversum, bij het analyseren van wedstrijden in de Premier League. Hij houdt het Nederlandse voetbal in de gaten. Te zijner tijd wil hij weer aan de slag als trainer, ook omdat zijn vorige baan hem vreugde verschafte. Aanvallend spelen, hoe lastig dat ook is in een cultuur waarin Griekenland de Europese titel van 2004 won door vooral te verdedigen.
Hij wilde anders voetballen. ‘Zij stellen een nummer 6 op (een defensieve middenvelder, red.) die tegenhoudt en sterk is. Wij wilden een 6 die ook kan voetballen. Hetzelfde met centrale verdedigers: bij hen zijn dat doorgaans sterke gasten die met spelhervattingen gevaarlijk zijn. Wij zetten Pantelis Hatzidiakos van AZ daar neer. Die kenden ze helemaal niet. Wij wilden van achteruit opbouwen.’
De kwalificatie voor het EK van 2020 (het eindtoernooi werd vanwege corona uitgesteld naar 2021) was bijna verloren toen de nieuwe staf kwam. Van ’t Schip, met assistent Aron Winter, kon bouwen. De grote namen Sokratis en Manolas, centrale verdedigers, werden niet meer opgeroepen. ‘De hiërarchie in de groep was niet goed. Er was geen goede sfeer. De groep was gesplitst. We hebben gelijk een aantal grote jongens de wacht aangezegd, in eerste instantie onder het mom van doorselecteren. Dat pakte goed uit.’
Andere spelers creëerden een nieuwe rangorde in een ploeg zonder internationale sterren. ‘Zesjes, zeventjes, maar als team kunnen ze een acht zijn. Ze gaan voor elkaar en zijn moeilijk te verslaan. Ze vechten en traditioneel weten ze hoe ze moeten verdedigen. Anastasios Bakasetas was onze nieuwe aanvoerder. Hij is de beste speler. Afgelopen seizoen kampioen met Trabzonspor. Echt een leider, een nummer 10, slim tussen de linies, met een goed linkerbeen. Een beetje Van der Vaart-achtig. In Griekenland en Turkije is hij razend populair.’
Hoe ze hem ontdekten? ‘We hadden een lijst met namen en hebben urenlang beelden gekeken, met hulp van mensen van de bond. Zij hebben allemaal belangen, want ze zijn ook voor een club.’
Dat zijn de fascinaties van het Griekse voetbal; de dwarsverbanden en verbintenissen tussen clubs, familieleden die weer in andere clubs zitten. ‘Olympiakos is close met Aris in Saloniki, en Panathinaikos heeft ook links. Wat je dan hoorde was: van ons mag je niet winnen. Of: wij geven jullie een paar spelers, maar tegen ons mag je ze niet opstellen. Ze krijgen het vaak ook niet voor elkaar om Griekse scheidsrechters op topwedstrijden te zetten. Dan huren ze buitenlanders in. Kevin Blom en Danny Makkelie floten topwedstrijden.’
Apart was de coronatijd, toen hij alleen met speciale toestemming de provincie mocht verlaten om wedstrijden te bezoeken. ‘Spits Thasos Douvikas heb ik geselecteerd, toen ik naar Volos ging. De eigenaar van die club is ook burgemeester van de stad. Hij droeg een trainingsshirt en riep: coach, coach, hier, naast mij zitten. Nee, zei ik, ik wil rustig kijken. Ik kom wel koffie drinken tijdens de rust. Blij dat ik niet naast hem ging zitten, want hij was de fanatiekste supporter, al is het ook mooi om te zien hoe gepassioneerd ze zijn.’
Na het duel tegen Kosovo nam Van ’t Schip uiteindelijk ontslag. ‘We waren niet geplaatst voor het WK, maar we hadden goed gespeeld, ook tegen Spanje en Zweden. We hadden het elftal op de schop genomen. Voetbal in de ploeg gebracht. Talentvolle jongens opgesteld als Pavlidis, een echte spits. En Limnios, die een tijdje bij Twente zat. Douvikas, Hatzidiakos en Mavropanos, die net is verkocht aan West Ham en geschorst is tegen Nederland.
‘De bond vroeg telkens om geduld, als ik vroeg hoe het met contractverlenging zat. De afgevaardigden van de topclubs Olympiakos, Panathinaikos, PAOK en AEK willen bij de bond hun zegje doen. Olympiakos was vanaf het begin tegen de bond. Dat was niet persoonlijk bedoeld tegen mij, maar ik had er wel mee te maken. De club had twintig jaar overwicht in de bond gehad en was bijna altijd kampioen.
‘Toen ik werd aangesteld was er voor het eerst een PAOK-AEK-coalitie, met ook Panathinaikos. Wij kregen niet eens kaartjes als we een wedstrijd van Olympiakos wilden bezoeken. Ze reageerden niet op verzoeken van de bond. Als ik ging kijken, regelde Aron (Winter, assistent, red. ) iets met oud-speler Karembeu, die daar teammanager is. Olympiakos is de grootste club, met de meeste aandacht in de media. Als wij het goed deden, hielden ze zich stil.’ Ondanks de politieke spelletjes had hij een goede band met de internationals van Olympiakos.
Van ’t Schip besloot geen Grieks te leren, omdat hij dan niets hoefde te lezen. ‘Ik hoorde het belangrijkste van de mensen in de staf. Ik wilde in principe blijven en mondeling waren we min of meer akkoord, maar ze hielden me aan het lijntje. We voelden niet het vertrouwen dat er zou moeten zijn. Terwijl de groep één was geworden.’ Onder zijn opvolger Gustavo Poyet speelt het elftal meestal 4-3-3, of anders 5-3-2, door de goede vleugelbacks. ‘Hij is doorgegaan met exact dezelfde groep die wij hebben gevormd.’
Hij verlangt naar het veld. ‘Een band krijgen met spelers, een elftal neerzetten dat gaat voetballen zoals jij voor ogen hebt. Met de middelen die je hebt, want over de hele linie is het Griekse voetbal achteruit gegaan. Er spelen veel buitenlanders en ze schenken geen aandacht aan de opleidingen. Er stroomt bijna niets door. Liever kopen ze derderangs Brazilianen en Argentijnen, want ze hebben geen bescherming met een salarisgrens zoals in Nederland. Zij kunnen een Argentijn uit een lagere divisie halen die voor 80 duizend euro gaat spelen. Een jongen van een jaar of 25. Best een goede voetballer, die misschien verder is dan die 18-jarige jongen uit de jeugd. Wij in Nederland laten dan die jongen van 18 spelen. Dat heb ik aangekaart. Als Griekenland echt een rol van betekenis wil spelen, moeten ze werken aan kwantiteit, om van daaruit kwaliteit te laten bovendrijven.’
1963: geboren op 30 december in Fort St. John (Can).
1981 - 1992: speler Ajax. Onder meer winnaar vier titels en drie bekers.
1987: winnaar Europa Cup II.
1992: winnaar Uefa Cup.
1992 - 1996: Genoa (Ita).
1988: winnaar EK met Oranje.
Van ’t Schip speelde 41 interlands.
Vanaf 1996 was hij jeugdtrainer, assistent of hoofdtrainer bij Jong Oranje, Ajax, FC Twente, Nederlands elftal, Melbourne Heart (Aus), Guadalajara (Mex), Melbourne City, PEC Zwolle en Griekenland.
Van ’t Schip is getrouwd Source: Volkskrant