Na jaren gesteggel over Schiphol gaat het er in 2024 toch echt van komen. Vanaf 31 maart 2024 gaat de luchthaven terug naar 460 duizend vluchten op jaarbasis. Nog datzelfde jaar, vanaf 27 oktober, wil het kabinet het aantal vluchten terugbrengen naar 452,5 duizend. Verder wil Harbers het aantal nachtvluchten terugschroeven naar 28.700 (dat waren er maximaal 32 duizend).
Ja. Het kabinet wilde aanvankelijk dat Schiphol harder zou krimpen, zodat er slechts 440 duizend vluchten per jaar overbleven. De krimp zou bovendien moeten leiden tot 20 procent minder ‘geluidgehinderden’ – in gewone mensentaal: omwonenden die wakker worden gebruld door vliegtuigmotoren. Dat wordt met de nieuwe voorstellen maar 15 procent, erkent Halbers.
In een toelichting op de plannen wijst de minister op de zogeheten balanced approach-procedure, internationale spelregels voor landen die een luchthaven willen doen krimpen. Onderdeel daarvan is een consultatieronde waarin de luchthaven, vliegmaatschappijen, omwonenden en milieuorganisaties hun zegje mogen doen. Die inspraak werd in juni afgerond.
Milieudefensie, de Canadese regering, bewoners van Nieuwkoop en de Emirati: vrijwel iedereen heeft zich bemoeid met de krimp. Ook Schiphol zelf deed een duit in het zakje. De luchthaven vond dat de ambities van het kabinet niet ver genoeg ging en pleitte daarom voor een verbod op nachtvluchten.
Volgens Harbers ligt daar de crux. Hij noemt het verbod ‘heel kansrijk om hinder terug te dringen’. Tegelijkertijd was het plan van Schiphol ‘niet gedetailleerd onderbouwd. We weten bijvoorbeeld niet wat exact de effecten zijn voor omwonenden of luchtvaartmaatschappijen.’
Volgens Harbers wel. ‘De nachtsluiting is in potentie een hele effectieve maatregel. We zijn volgens de balanced approach verplicht om die verder te onderzoeken, maar dat lukte niet op korte termijn.’ Het kabinet presenteert dus een onaf krimpplan dat maar 15 procent minder geluidshinder oplevert, in plaats van de beoogde 20 procent hinderreductie. Daarmee stapt het kabinet vast naar Brussel.
Harbers belooft ondertussen verder te gaan met onderzoek naar het verbod op nachtvluchten. Hij wil dat ‘in het voorjaar’ af hebben, zodat hij aanvullende maatregelen kan nemen. Dat betekent dat er aanvullende krimpplannen op komst zijn.
Harbers belooft tegelijkertijd dat hij bewoners ‘geen knollen voor citroenen’ wil verkopen. ‘Dat wordt al vijftien jaar gedaan.’ Hij wijst op het actieplan geluid, nieuwe wetgeving die binnen afzienbare tijd in het Staatsblad zal verschijnen. ‘Daarmee is wettelijk vastgelegd dat de hinder in totaal met 20 procent omlaag moet.’ Hij noemt dat een ‘verzekeringspolis voor omwonenden’. ‘De maatregelen die we nu naar Brussel brengen, gaan zorgen voor 15 procent daarvan. Voor de laatste 5 procent gaan we de nachtsluiting verder onderzoeken.’
De Maatschappelijke Raad Schiphol, vertegenwoordiger van onder meer bewoners en milieugroeperingen, heeft ‘gemengde gevoelens’ bij het besluit, zegt voorzitter Eddy van Hijum. ‘Het is goed dat het kabinet de krimp in gang zet. Tegelijkertijd is het teleurstellend dat het minder snel gaat dan was beloofd.’
De afgelopen maanden hebben officiële instanties en lobbyclubs als de International Air Transport Association (IATA) vooral gehamerd op die boven alles verheven internationale spelregels. Na de val van het kabinet-Rutte IV kwam daar nog een argument bij. Een demissionaire regering mag zich niet vergrijpen aan ‘controversiële onderwerpen’. Als iets controversieel is, is het wel de omvang van Schiphol.
Vrijdag publiceerde De Telegraaf een enkele weken oude brief van het Amerikaanse ministerie van Transport, die waarschuwde dat krimp gevolgen kan hebben voor Nederlandse vliegmaatschappijen die naar de VS vliegen. Harbers maakt zich niet zoveel zorgen om vergeldingsacties, beweert hij. ‘Met de luchtvaartsector zijn grote belangen gemoeid. Krimp gaat dus altijd gepaard met strijd.’ Het risico bestaat op vergeldingsacties van andere landen, beaamt Harbers. Maar níét krimpen heeft ook risico’s voor de luchtvaartsector, zegt hij. ‘Bewoners kunnen rechtszaken aanspannen over geluidshinder. Dat kan nog veel grotere capaciteitsbeperkingen opleveren.’
Het kabinet gaat zijn verwaterde pakket maatregelen voorleggen aan de Europese Commissie. Als die haar zegen heeft gegeven, heeft Schiphol volgens Harbers de eer dat het de eerste grote luchthaven ter wereld is die moet krimpen vanwege de omwonenden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden