‘Als ongelofelijk veel mensen je geweld willen aandoen, doet dat iets met je. In wat voor samenleving leven we, als zelfs kinderboekenschrijvers zich onveilig voelen?’
Het was die zin, zegt de officier van justitie vrijdag in de rechtbank in Utrecht, ‘die me trof in de slachtofferverklaring van kinderboekenschrijver Pim Lammers’. Die zin is volgens haar de kern van de vijf achtereenvolgende strafzaken deze middag, tegen bedreigers van Lammers. Want politici, schrijvers, journalisten en dichters moeten volgens haar gewoon, zonder dreiging, hun werk kunnen doen.
‘Deze vijf verdachten zijn het niet eens met Lammers. Dat mag’, benadrukt de officier. ‘Maar bedreigen is niet de manier. Wie het niet eens is met een ander, moet dat op een vreedzame manier laten blijken.’
Voor haar zit de eerste verdachte van deze middag: Joyce N., een 23-jarige jonge moeder uit Venlo. Ze heeft Lammers begin dit jaar de tekst gestuurd: ‘Ingeteerde pedo, jou zouden ze moeten ophangen. Vies duivelsgebroed.’
N. is een van de ‘vele honderden’ personen die Lammers al sinds januari bedreigen en beledigen, nadat de rechts-radicale website Reactionair.nl in januari enkele passages uit zijn werk citeerde, over een relatie tussen een tiener en zijn trainer. De zinnen werden uit hun context gehaald en geduid als verheerlijking van pedofilie. Bekende Nederlanders als presentatrice Monique Smit – ‘Pim, je bent een viespeuk’ – pikten het op, waarna de schrijver door een horde veelal anonieme personen werd bedreigd.
De vijf ergste bedreigers die waren te achterhalen, staan hier nu terecht. ‘Jou zouden ze moeten ophangen’, dat zijn geen malse teksten’, zegt de rechter. De jonge moeder – lang haar, strakke legging, sneakers en een nette damestas – antwoordt: ‘Ik heb bewust geschreven: zóuden moeten ophangen. Niet: ik ga je ophangen of ik ga je laten ophangen. Ik heb gewoon mijn mening geuit.’
Maar er zijn grenzen aan de vrije meningsuiting, stelt de rechter. ‘De officier vindt dat u die heeft overschreden. Vindt u dat ook?’
‘Nee, dat vind ik niet’, antwoordt de vrouw stellig. ‘Mijn gedachte was niet dat ik hem iets wilde aandoen.’
‘Maar dat weet Pim Lammers niet’, vervolgt de rechter. ‘Hij weet niet of mensen zoiets echt in daden omzetten.’
‘Ik wilde hem alleen maar uitschelden’, reageert N. schouderophalend. De verdachte kijkt verveeld voor zich uit als de officier minutenlang de slachtofferverklaring van de kinderboekenschrijver voorleest.
‘Lekkere vrienden heeft u’, sneert de rechter in de volgende zaak tegen de 19-jarige Floris O., die ervan wordt verdacht dat hij Pim Lammers het bericht ‘Hoerenzoon. Als ik jou vind, maak ik je kapot’ heeft gestuurd. De jonge verdachte ontkent dat hij de bedreiging zelf heeft verstuurd, en dat ‘mogelijk iemand uit mijn vriendengroep mijn account heeft gebruikt’. Wie dat zou kunnen zijn, wil hij niet zeggen.
Cheryl W., een 34-jarige vrouw in een nette, zwarte blazer, stuurde Lammers emoticons van een bijl en dreigde stenen naar hem te gooien bij openbare lezingen. Bodybuilder Jonathan S. (31) – ‘Vieze pedo, jij bent aan de beurt jongen’ – vindt dat hij in zijn recht staat met zijn dreigement, omdat Lammers volgens hem een viezerik is. De vijfde verdachte – ‘Jij gaat dood, jongen’ – is niet verschenen.
Geen van de verdachten deze middag heeft het betreffende boek van Lammers gelezen, of het essay erover op Reactionair.nl gezien. Ze zeggen dat ze na berichten van bekende Nederlanders ‘in een opwelling’ hun verwensingen hebben geschreven en dat mishandeling of de dood helemaal niet hun bedoeling is.
Volgens de officier gaat het erom dat Pim Lammers zich daadwerkelijk angstig en bedreigd voelt, en hij daardoor geen openbare lezingen meer durft te geven. ‘De impact ervan is gigantisch, zo gewelddadig en agressief, dat hij hier nu niet aanwezig is’.
De verdachten, inclusief Floris O. wiens verhaal volgens de aanklager ‘onaannemelijk’ is, maken volgens de officier deel uit van een onacceptabele golf aan bedreigingen jegens de kinderboekenschrijver, waaronder het verspreiden van nepnieuws, het publiceren van zijn foto’s en het bekendmaken van Lammers’ woonadres. Ze eist voor alle verdachten taakstraffen van 50 uur wegens dreiging met zware mishandeling of erger.
‘Wat vindt u ervan?’ vraagt de rechter aan Joyce N. ‘Ik vind dat dit erg wordt opgeblazen’, antwoordt de jonge moeder. ‘Jullie halen dingen aan waaraan ik me helemaal niet schuldig heb gemaakt. Ik weet geeneens waar die man woont.’
De politierechter sprak vrijdagavond het vonnis uit. Vier verdachten kregen taakstraffen van 50 en 60 uur, waarvan de helft voorwaardelijk. Een vijfde verdachte werd vrijgesproken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden