Als allerlaatste provincie en vijf en een halve maand na de provinciale verkiezingen heeft Noord-Brabant vrijdag haar coalitieakkoord en bestuurscollege gepresenteerd. De bonte coalitie van zes partijen (VVD, GroenLinks, PvdA, D66, SP en Lokaal Brabant) handhaaft de omstreden ‘stallendeadline’ voor Brabantse varkens- en pluimveehouders, maar melkvee- en kalverboeren krijgen meer tijd om hun stikstofuitstoot terug te brengen.
De deadline voor schonere stallen in de intensieve veehouderij blijft staan op 1 juli 2024. Alleen voor rundveehouders wordt de termijn anderhalf jaar opgerekt naar 1 januari 2026, omdat uit onderzoek is gebleken dat de huidige ‘emissiearme’ stalvloeren voor die sector niet of nauwelijks werken. ‘Deze diersoorten zijn veelal gehuisvest in open stalsystemen, waarvoor op dit moment nog geen bewezen systemen, technieken en maatregelen beschikbaar zijn’, aldus de coalitiepartijen in het bestuursakkoord.
Medio juni klapten de coalitieonderhandelingen tussen BBB, VVD, GroenLinks en PvdA op het allerlaatste moment, onder meer op die stallendeadline. BBB, ook in Brabant de grootste partij met elf zetels, wilde op de valreep nog twintig passages in het conceptcoalitieakkoord aanpassen. Die gingen over gevoelige onderwerpen als de gedwongen sanering van stallen, stikstof, natuur, landbouw en water. Dat viel de andere coalitiepartijen zo rauw op het dak dat ze subiet het vertrouwen in de BBB opzegde.
De Brabantse BBB-fractieleider John Frenken erkende in juni tijdens het debat over de mislukte formatie dat hij in het zicht van de finish wat onhandig had geopereerd en onduidelijk had gecommuniceerd. Er lag al een conceptakkoord, maar dat wilde de BBB nog wat ‘aanscherpen’. Daardoor viel de partij uiteindelijk buiten de boot in de Nederlandse provincie met het meeste vee.
‘#PrayForBrabant. Knetterlinkse coalitie op komst’, was de reactie van BBB-leider Caroline van der Plas op twitter (nu X). ‘VVD Brabant trekt het stuur helemaal naar links.’
Van een knetterlinkse coalitie is geen sprake, zei de Brabantse VVD-onderhandelaar en -gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen vrijdag bij de presentatie in het provinciehuis in Den Bosch. ‘Het is wel een kneitersociale coalitie’, voegde SP-fractieleider Nico Heijmans daaraan toe. ‘Het is een coalitie van vele kleuren, met voor elke partij herkenbare punten’, aldus Van Gruijthuijsen.
‘Samen maken we Brabant!”, is de titel van het bestuursakkoord met ruim 50 pagina’s. Het is vooral een voortzetting van bestaand beleid. Het nieuwe provinciebestuur wil dat alle sectoren hun bijdrage leveren aan stikstofreductie, dus ook industrie, verkeer, woningbouw en luchtvaart. De coalitiepartijen willen vaart maken met natuurherstel en de provincie zo snel mogelijk ‘van het slot halen’. Want de provincie verleent sinds maart geen bouw- of andere vergunningen meer die leiden tot extra stikstofuitstoot.
De provincie wil ook zelf grond gaan opkopen ten behoeve van stikstofreductie, bijvoorbeeld in de buurt van Natura2000-gebieden. Over wel of geen gedwongen uitkoop van boeren, een heikel politiek thema, staat niets in het akkoord. Maar het zit als ‘ultiem middel’ wel in de instrumentenkoffer, aldus Van Gruijthuijsen: ‘Alleen als het nodig is, zullen we het doen.’
In hoeverre dit coalitieakkoord afwijkt van het conceptakkoord van juni (met BBB), wilde hij niet zeggen. ‘We willen niet terugkijken, maar vooruitkijken’, aldus de VVD-gedeputeerde. ‘We moeten aan de slag, Brabant moet open.’
BBB-fractievoorzitter Frenken wilde daarover evenmin iets zeggen. ‘Ik zie wel een aantal gemiste kansen', verklaarde hij na afloop van de presentatie in het provinciehuis. ‘Bijvoorbeeld om de woningbouw weer op gang te krijgen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden