De eerste afvaart van de MS Romantika is pas over vijf maanden, en nu al ligt het boekingssysteem plat. Het is 1 november 2021, de eerste dag dat er tickets bemachtigd kunnen worden voor de nieuwe veerverbinding tussen de Groningse Eemshaven en het Noorse Kristiansand. Maar op 30 duizend bezoekers is de website van de pas opgerichte Holland Norway Lines (HNL) niet berekend.
De problemen worden snel verholpen. Voor de rederij is het euvel vooral een hoopvol teken: het animo voor de nieuwe verbinding blijkt overweldigend.
Nog geen twee jaar later zijn de zorgen van totaal andere aard. Holland Norway Lines heeft woensdagochtend uitstel van betaling aangevraagd. Veerboot MS Romantika ligt in Emden aan de kade. ‘Het schip vaart momenteel niet, in afwachting van verdere ontwikkelingen’, meldt HNL.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in het noorden van Nederland en verslaat ontwikkelingen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe.
Een faillissement lijkt onafwendbaar. Gestrande reizigers in Kristiansand en Emden zijn op zichzelf aangewezen. Hun wordt aangeraden hun heil te zoeken bij veerdiensten die op Denemarken varen en hun reisverzekering aan te spreken. Naar hun geld kunnen ze waarschijnlijk fluiten. Waar ging het mis voor de veerdienst die het tij mee leek te hebben?
Na decennia van teleurstellingen bloeit de Groningse Eemshaven na de eeuwwisseling op. Als industriegebied, niet zozeer als vertrekpunt voor een vakantie. Er vertrekt al jaren enkel een veerboot naar het Duitse Waddeneiland Borkum.
Meer opwinding veroorzaakt de in 2021 gelanceerde veerdienst naar Noorwegen. De MS Romantika wordt er op een werf in Finland voor opgelapt. De nachtelijke overtocht van 18 uur varen scheelt 1.100 kilometer rijden. Aan boord is plaats voor 1.500 passagiers. In amper twee maanden tijd loopt de teller op tot 30 duizend boekingen, nog ruim voor de eerste afvaart op 7 april 2022.
De timing lijkt perfect. ‘Geen costa maar fjorden’, bericht RTL Nieuws deze zomer. Vanwege onder andere de hitte elders in Europa en de ruige natuur is Scandinavië als vakantiebestemming populairder dan ooit. Volgens reiskoepel ANVR gaat het voor Noorwegen om een verdubbeling van het aantal reizigers ten opzichte van 2019.
HNL heeft een afspraak met het havenschap Groningen Seaports dat de eerste maanden de openbare zware ladingkade in de Eemshaven kan worden gebruikt. Een eigen terminal heeft de rederij nog niet. Toch is het eerste jaar een groot succes, met 168 duizend reizigers in acht maanden.
Sinds de eerste gesprekken weet HNL dat spoedig een eigen, permanente kade gebouwd moet worden in Eemshaven. Maar daarvoor zijn tientallen miljoenen nodig. Niet alle investeerders van het eerste uur willen of kunnen daarin meegaan. Hoe geliefd de veerverbinding met Noorwegen onder reizigers ook is, voor banken is een flinke lening verstrekken aan de beginnende onderneming te riskant. Ondertussen vallen ook de brandstofkosten vanwege de energiecrisis miljoenen euro’s hoger uit.
Ondanks een pachtovereenkomst voor een aantal hectare blijft het bij plannen en beloftes om een eigen kade te bouwen. Voor het havenschap is het per 1 januari 2023 genoeg. Groningen Seaports is niet langer bereid HNL een voorkeursbehandeling te geven. Vanaf nu geldt voor de openbare kade: wie het eerst komt, die het eerst maalt.
En dat merken passagiers. Steeds vaker worden afvaarten geannuleerd omdat de kade niet beschikbaar is. Soms horen ze dit pas een dag van tevoren. Uiteindelijk worden er ruim twintig overtochten geschrapt, tot ergernis van de reizigers.
Eind maart presenteert HNL een oplossing. Tot grote teleurstelling van veel Groningers wijkt de veerdienst uit naar Duitsland. De nieuwe financieel directeur Wilbert Boneschansker spreekt in het Dagblad van het Noorden van een nieuw begin. ‘Ik kan niet ontkennen dat we een deuk hebben opgelopen, maar nu werken wij aan continuïteit en herstel.’
Boneschansker verwacht in 2023 250 duizend passagiers. De omzet zal groeien van 39 naar 72 miljoen. Maar de eerste afvaart vanuit Cuxhaven, op 18 april, wordt afgeblazen. Volgens HNL kosten de ‘logistieke en operationele voorbereidingen’ meer tijd.
Na zes weken verhuist de veerdienst begin juni naar Emden. Opnieuw overheerst goede moed. ‘De verhuizing is een belangrijk moment voor ons, want bij Nederlanders én Duitsers is de reis erg populair’, laat de nieuwe HNL-topman Morten Aggvin optekenen in een persbericht. Op de meegestuurde foto drukt hij breed lachend met de burgemeester van Emden op de scheepshoorn. Het aantal boekingen zou al een kwart hoger liggen dan een jaar eerder, ‘ver boven verwachting’.
Maar de dienstverlening blijft daarbij achter. Passagiers doen hun beklag over de drukte aan boord. Wachttijden zijn lang, het aan boord gaan verloopt rommelig. Ook de communicatie, bijvoorbeeld over verlate afvaarten, is een punt van kritiek. ‘Over het geheel genomen maakte het bedrijf een ongeorganiseerde indruk’, aldus een review.
Zonder dat de buitenwereld het weet, blijkt ondertussen de financiële huishouding onhoudbaar. Woensdag krijgen passagiers vanuit het niets een bericht dat hun overtocht is geannuleerd. De Romantika vaart niet, voorlopig. En de kaartverkoop ligt stil.
‘De bedrijfsvoering staat onder druk, mede door de financiële verliezen die begin dit jaar zijn geleden in verband met de onrustige periode in de Eemshaven’, verklaart HNL.
Het risico is groot dat honderden reizigers financieel het schip in gaan. Volgens de Consumentenbond is HNL aangesloten bij de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). Maar dat blijkt te gaan om HNL Travel, een op papier afzonderlijke onderneming die pakketreizen aanbiedt. Voor de reguliere overtochten geldt het vangnet niet, zo lijkt het.
In een laatste update op donderdag houdt de rederij de moed erin. Voor 2024 zijn de overtochten voorlopig niet geannuleerd. ‘De door de Nederlandse wet aangewezen bewindvoerder zal proberen een kortetermijnoplossing voor Holland Norway Lines te vinden die de toekomstige afvaarten veilig zou kunnen stellen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden