De noodkreet duidt erop dat de Russische autoriteiten flink vaart zetten achter de ontmanteling van het imperium van Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin, die vorige week omkwam bij een vermoedelijke aanslag op zijn vliegtuig. Eerder deze week werd hij onder druk van het Kremlin in het geheim in besloten kring begraven om eventuele protesten van zijn aanhangers te voorkomen.
Donderdag werd ook Wagneroprichter Dmitri Oetkin, die ook bij het vliegtuigongeluk omkwam, begraven. Anders dan Prigozjin werd Oetkin, die vroeger bij het Russische leger diende, wel met militaire eer ter aarde besteld op een militaire begraafplaats in Moskou.
Na de mislukte muiterij van het huurlingenleger tegen de Russische legerleiding moest Wagner uitwijken naar Belarus. Daar werd een deel van de troepen ondergebracht op een legerbasis, maar het merendeel van de huurlingen werd naar huis gestuurd in afwachting van nieuwe opdrachten. Maar dat blijkt nog niet zo eenvoudig.
‘We hebben tienduizenden getrainde strijders die bereid zijn te werken en het vaderland te verdedigen, maar wegens de omstandigheden die jullie kennen worden we niet toegelaten’, klinkt het in de boodschap. ‘We zijn nu gedwongen werk te zoeken in Afrika en het Midden-Oosten. Maar ook daar is het niet makkelijk.’
Wagner trainde daar in verscheidene landen het leger en trad op als beveiliging voor de machthebbers in ruil voor concessies voor de winning van goud, olie en diamanten. Maar volgens de Wagnerleiding heeft het huurlingenleger daar nu te kampen met concurrentie van het Russische ministerie van Defensie en de Russische nationale garde, die onder leiding staat van president Poetins voormalige lijfwacht Viktor Zolotov.
Volgens de boodschap was Prigozjin in zijn laatste dagen druk bezig geweest een oplossing te vinden voor de problemen. Wagner belooft daarmee door te gaan en zijn best te zullen doen om werk te vinden voor zijn werknemers. ‘Hoe en hoeveel, dat weten we nog niet.’
Op een Telegramkanaal dat gelieerd is aan Wagner verscheen donderdag een videofragment waarin Prigozjin kort vóór zijn dood ingaat op de geruchten dat zijn leven gevaar loopt. ‘Voor de mensen die het leuk vinden om te speculeren over mijn liquidatie of mijn privéleven, hoeveel ik verdien, of wat dan ook: alles gaat goed’, zei hij.
De beelden zouden zijn opgenomen toen hij op reis was in Afrika in een poging de toekomst voor Wagner veilig te stellen. Prigozjin bracht onder meer een bezoek aan de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) voor overleg met president Faustin-Archange Touadéra, die al jaren steun krijgt van Wagnertroepen. Touadéra staat de laatste tijd onder zware druk van Moskou om alle banden te verbreken met het huurlingenleger. Het is nog onduidelijk of Wagner zijn lucratieve bezigheden daar zal kunnen voortzetten nu Prigozjin van het toneel verdwenen is.
Moskou is ook druk bezig zijn bondgenoten in Libië en Syrië over te halen Wagner overboord te zetten. Op de dag dat Prigozjins toestel in Rusland neerstortte was de Russische onderminister van Defensie Joenoes-Bek Jevkoerov op bezoek bij de Libische krijgsheer Khalifa Haftar. Die werkt al sinds 2019 samen met Wagner.
Prigozjins huurlingen namen onder meer deel aan een mislukt offensief van Haftars troepen om de Libische hoofdstad Tripoli in te nemen. Maar het Kremlin wil de Wagnereenheden ook daar nu vervangen door troepen die onder het bevel staan van het ministerie van Defensie.
Volgens het Telegramkanaal Orkestr Wagnera zou onderminister Jevkoerov ook bij president Bashir al-Assad zijn langsgegaan om hem onder druk te zetten Wagner uit zijn land te verjagen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden