‘Heeft u de vraag gehoord, senator?’ Een assistent snelt toe als Mitch McConnell, de langst zittende leider van de Republikeinen in de Senaat ooit, plots stilvalt tijdens een persconferentie. Nadat hem is gevraagd of hij overweegt zich in 2026 opnieuw verkiesbaar te stellen, is de 81-jarige McConnell ogenschijnlijk bevroren. Hij omklemt zijn spreekgestoelte met beide handen, starend naar een punt in de verte. ‘Sorry allemaal, we hebben even een momentje nodig’, aldus zijn assistent tegen de aanwezige pers.
De bevriezing van de 81-jarige McConnell, afgelopen woensdag, duurt ongeveer een halve minuut. Hij probeert de draad weer op te pakken, om de persconferentie na een paar beknopte, moeizaam uitgesproken antwoorden alsnog af te kappen.
Het voorval roept vragen op over de gezondheid van een van de machtigste politici van de Verenigde Staten. Zeker omdat het niet voor het eerst is dat McConnell voor het oog van de camera’s verstijft. Dat gebeurde in juli al eens, terwijl hij over de defensiebegroting sprak. Toen slaagde hij er na een korte pauze in om zonder zichtbare problemen door te gaan.
Over de auteur
Niels Waarlo is algemeen verslaggever van de Volkskrant. Eerder werkte hij op de wetenschapsredactie en schreef hij over tech.
Het is niet bekend of er een kwaal bij de machtige senator is vastgesteld – na het voorval op woensdag zei een woordvoerder alleen dat hij ‘kort licht in het hoofd’ werd. Wel bekend is dat McConnell afgelopen maart is gevallen, waarbij hij een hersenschudding opliep en een rib brak. Sindsdien is hij nog zeker twee keer gevallen. Toch wil hij van opstappen tot nu toe niets weten. Weinig verrassend, afgaande op zijn lange politieke carrière, waarin hij zich ontpopte als vasthoudende politieke overlever.
Van de leerlingenraad op de middelbare school in zijn thuisstaat Kentucky tot het voorzitterschap in de Senaat: Mitch McConnels hele leven draaide om politiek. Het winnen van verkiezingen stond daarbij centraal. Eigen standpunten mochten geen obstakel vormen.
Zo kan het dat McConnell eind jaren zeventig nog te boek stond als een gematigde Republikein, in zijn tijd als lokale bestuurder in een relatief liberaal district in Kentucky. Hij was voorstander van het recht op abortus en had weinig op met Ronald Reagan. Nadat hij halverwege de jaren tachtig een Senaatszetel had gewonnen, bewoog hij echter moeiteloos mee met de conservatieve wind die in zijn partij was opgestoken. Het succes van Reagan, inmiddels president, had hem laten zien dat dit electoraal loonde.
Dat een van zijn speerpunten decennialang verzet tegen de inperkingen van campagnefinanciering was, tekent zijn pragmatisme – of, volgens tegenstanders, peilloze cynisme. Dergelijke wetgeving moest de politieke invloed beperken die rijke bedrijfstakken en belangenorganisaties kunnen kopen. McConnell zelf profiteerde echter van miljoenenschenkingen van tabaksfabrikanten en mijnbouwbedrijven, die konden rekenen op een milde behandeling van de invloedrijke Senator.
Zijn grote ambitie, voorzitter van de Republikeinen in de Senaat worden, verwezenlijkte hij in 2007. Toen een jaar later president Barack Obama aan de macht kwam, wist hij vrijwel elke Republikeinse bereidheid tot samenwerking met de Democraten te saboteren. Hij mocht zichzelf graag neerzetten als beul van alle progressieve wetgeving: de bijnaam grim reaper (magere Hein) droeg hij met trots.
In 2015 verwierven de Republikeinen, die al een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden hadden, ook een meerderheid in de Senaat. Onder McConnell wisten ze Obama’s nominatie voor een progressieve opvolger van opperrechter Antonin Scalia in het Hooggerechtshof te blokkeren. Hierdoor kon Donald Trump een conservatieve rechter benoemen, die potentieel nog decennialang blijft zitten.
De immer flexibele McConnell mocht dan ogen als lid van het establishment waar Trump zich tegen kon afzetten, hij paste zich zonder veel moeite aan en zag kansen om rechts beleid door te voeren, zoals belastingverlaging voor de rijken. Weliswaar bezwoer hij na de Capitoolbestorming op 6 januari 2021 dat Trump verantwoordelijkheid zou dragen, ook die kritiek is verstomd.
Achter de schermen heerst onder de Republikeinen intussen onzekerheid over McConnells gezondheid en spreken ze stilletjes over mogelijke opvolgers, meldde The New York Times in juli. Zo viel het directe collega’s op dat hij zich dit voorjaar weinig bemoeide met de belangrijke onderhandelingen tussen Democraten en Republikeinen over het ophogen van het Amerikaanse schuldenplafond. Na het incident van woensdag ogen McConnell en zijn politieke toekomst alleen maar fragieler.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden