Dat blijkt uit een nieuwe editie van het Continu Onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), dat burgers vroeg naar hun mening over misinformatie en omgangsvormen op sociale media. Zorgen over online misinformatie zijn al langer bekend, maar niet eerder werd duidelijk hoe Nederlanders zulke zorgen afwegen tegen de vrijheid van meningsuiting. Slechts eenderde vindt dat die voor moet gaan als er gevaarlijke berichten online verschijnen.
De verantwoordelijkheid om regels op te stellen over wat je wel en niet kan zeggen of delen op internet, leggen Nederlanders bij verschillende partijen. 71 procent vindt dit iets voor de Nederlandse overheid, 64 procent wijst naar de Europese Unie. Volgens 59 procent is het aan internetgebruikers zelf om regels op te stellen, en 50 procent ziet een rol weggelegd voor techbedrijven.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Uit het onderzoek blijkt dat slechts 6 procent van de Nederlanders zich helemaal geen zorgen maakt over de invloed van misinformatie op internet. 48 procent maakt zich redelijk tot veel zorgen, en 41 procent een beetje zorgen. Men noemt polarisatie, grootschalige beïnvloeding van andere mensen, haatzaaien, bedreigingen, beledigingen en vervelende omgangsvormen als problemen.
Driekwart van de Nederlanders denkt zelf goed in staat te zijn om onjuiste informatie online te herkennen. Dat lijkt veel, maar betekent dat een kwart van de volwassenen zichzelf daar niet toe in staat acht. Bovendien realiseerden sommige respondenten zich tijdens focusgroepgesprekken dat ze toch niet altijd goed in staat zijn om misinformatie eruit te pikken. Toch spraken de respondenten vooral de angst uit dat anderen zich laten beïnvloeden door sociale media.
Het SCP legde respondenten ook de vraag voor wanneer ze het geoorloofd vinden om de online vrijheid van meningsuiting in te perken. Zes op de tien leggen de grens bij het beledigen van groepen, meer dan bij het delen van onware informatie (48 procent). Deelnemers aan de focusgroepen erkenden dat het soms lastig is om te bepalen welke informatie niet klopt en dus verwijderd moet worden. Als dit een overheidstaak zou zijn, is censuur volgens sommigen een reëel risico.
Traditiegetrouw vroeg het SCP de respondenten ook naar hun vertrouwen in de politiek, vermoedelijk een belangrijk thema bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen. Dat vertrouwen blijft laag, maar ligt iets hoger dan afgelopen voorjaar, toen het op het laagste niveau in tien jaar was aanbeland.
Opvallend zijn hier de verschillen tussen partijen: VVD- en D66-kiezers hebben relatief veel vertrouwen in de politiek met respectievelijk 66 en 72 procent, terwijl slechts 7 procent van de BBB-stemmers de politiek een voldoende geeft.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden