Er heerst een ‘epidemie van staatsgrepen’ in de Sahel, constateerde de Franse president Emmanuel Macron afgelopen maandag in gesprek met Franse ambassadeurs. Amper twee dagen later werd het volgende slachtoffer getroffen. Na onder meer Burkina Faso, Mali en Niger, is nu Gabon het doelwit van militairen die middels een staatsgreep hun president proberen af te zetten.
De Franse regering volgt de gebeurtenissen in Gabon met de grootst mogelijke aandacht, reageerde premier Élisabeth Borne onmiddellijk na de bekendmaking. Frankrijk veroordeelt de staatsgreep en roept op het verkiezingsresultaat van afgelopen weekend, waarbij president Ali Bongo werd herkozen, te respecteren.
Over de auteur
Eline Huisman is correspondent Frankrijk voor de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Frankrijk onderhoudt sterke banden met Gabon, zoals met vrijwel alle voormalige koloniën in Afrika sinds die onafhankelijk werden. Onder de noemer Françafrique werd na de kolonisatie een zorgvuldig systeem van politieke, militaire en financiële middelen opgetuigd, waarmee Frankrijk invloed bleef houden op het continent en de eigen belangen kon veiligstellen.
Al sinds Gabon zich in 1960 onafhankelijk verklaarde, is Frankrijk met militaire troepen en een eigen basis in het land aanwezig. Momenteel zijn nog ongeveer 350 Franse militairen in Gabon gestationeerd. Ze leveren logistieke steun bij Franse militaire interventies in de regio en zijn betrokken bij de opleiding van regionale legers. Deze zomer werd bekend dat Frankrijk zich voorbereidt op het terugtrekken van een deel van de troepen uit Gabon (naast Senegal en Ivoorkust) en wil inzetten op gezamenlijk bestierde bases.
Daarnaast zijn er veel Franse bedrijven actief in onder meer de oliesector (TotalEnergies) en de mijnbouw, waar het bedrijf Eramet woensdag liet weten de activiteiten tijdelijk op te schorten. Maar ook in houthandel, transport en infrastructuur hebben Franse bedrijven een belangrijke positie. Volgens een rapport van de Franse Senaat eerder dit jaar zou Frankrijk de belangrijkste handelspartner van Gabon zijn.
Uitgerekend in de Gabonese hoofdstad Libreville kondigde president Macron eerder dit jaar nog het einde aan van Françafrique, verwijzend naar de Franse inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van haar oud-koloniën en naar de dikwijls dubieuze banden die Frankrijk met Afrikaanse staatshoofden onderhield. Macron bezocht het land in maart in het kader van een top over behoud van tropisch bos in Afrika, die door Frankrijk en Gabon samen werd georganiseerd.
‘Frankrijk is in Gabon, net als elders, een neutrale gesprekspartner wiens rol het niet is zich in binnenlandse aangelegenheden te mengen’, zei Macron destijds. Desondanks kwam zijn diner met president Ali Bongo hem op kritiek te staan van de oppositie in Gabon. Juist in verkiezingstijd zou het bezoek als een politieke steun in de rug kunnen worden gezien voor de president, die in 2016 onder betwiste omstandigheden was herkozen. Een interpretatie die Macron weersprak: zijn bezoek was ‘een getuigenis van zijn vriendschap en waardering voor een broedervolk en -land’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden