De coalitiekopstukken zijn het eens geworden over de noodzaak extra geld uit te geven om niet alleen de lage, maar ook de middeninkomens tegemoet te komen. Met de verkiezingen in zicht zorgen de coalitiepartijen ervoor dat op papier bijna iedereen er een beetje op vooruit gaat.
De coalitiepartijen moesten enkele weken na de val van het kabinet alweer nader tot elkaar zien te komen om de derde dinsdag van september een kloppende begroting naar de Tweede Kamer te sturen. Omdat het kabinet demissionair is, schrijft het gebruik voor dat het een beleidsarme begroting moet zijn. Ingrijpende uitgaven en nieuwe kostbare plannen, dat is aan de partijen die na de verkiezingen van november hun ideeën voor het land mogen presenteren. Daar komt bij dat de tijd waarin het geld in Den Haag tegen de plinten aanklotste, voorbij is. Na lange tijd van gemakkelijke uitgaven moeten er weer keuzes in schaarste gemaakt worden.
Officieel worden de begrotingsplannen met Prinsjesdag bekendgemaakt, maar een aantal voorstellen is al gelekt. Uit eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau bleek dat de meeste Nederlanders er komend jaar in koopkracht op vooruit gaan. Dat geldt echter niet voor de 20 procent laagste inkomens. Het koopkrachtverlies voor deze kwetsbaarste groep komt voor een groot deel voort uit het wegvallen van de inkomenssteun die zij de afgelopen jaar kregen om de gestegen energielasten dragelijker te maken.
Door ook volgend jaar door te gaan met de koopkrachtmaatregelen, wil het kabinet voorkomen dat mensen in de armoede dreigen te raken. Concreet komt het neer op het doorzetten van de verhoging van de zorgtoeslag, huurtoeslag en het kindgebonden budget. Het is nog niet bekend hoe het kabinet de extra uitgaven wil dekken. Mede door de gestegen rente op de staatsschuld kan het kabinet minder uitgeven. Ook is lenen duurder geworden. In de Voorjaarsnota lukte het de coalitiepartijen nog de gestegen uitgaven zonder bezuinigingen te dekken.
Woensdagavond praten de coalitiekopstukken verder op het ministerie van Financiën. Bronnen laten aan de Volkskrant weten dat nog gezocht wordt naar een dekking van 300 miljoen euro. Op tafel liggen onder meer de verhoging van de winstbelasting voor bedrijven, bezuinigingen op alle ministeries maar ook belastingverhogingen.
Het is nog niet duidelijk of het kabinet ook zal ingrijpen om te voorkomen dat de benzineprijzen door het dak schieten. Bij ongewijzigd beleid gaat de brandstofaccijns in januari omhoog, waardoor benzine 21 cent per liter duurder wordt. Aan de pomp zullen de autorijders met een kleine beurs dit het hardst voelen. De accijnsverhoging terugdraaien, kost echter honderden miljoenen. Aangezien in de nieuwe financiële realiteit het kabinet weer streng op het huishoudboekje moet letten, horen daar pijnlijke maatregelen bij. Die lijken de coalitiepartijen, met het oog op de verkiezingen, niet alleen te willen nemen. Het zou zomaar kunnen dat ze, na Prinsjesdag, die verantwoordelijkheid met de rest van de Kamer willen delen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden