Toen ik fotomodel Kim Feenstra dinsdagavond voorbij zag komen in Vier handen op een buik (BNNVara), dacht ik even dat het een herhaling was. Maar het bleek een gloednieuw seizoen (het tiende) van het BN’er-coacht-tienermoeder-programma. En zo waren er meer nieuwe seizoenen van oude bekenden te zien, zoals Een huis vol (KRONCRV) en Waar doen ze het van? (EO). Allemaal ‘gezellige’ familieprogramma’s om, inderdaad, met de hele familie naar te kijken.
Minder gezellig, maar ook over gezinnen, en verreweg het beste wat er dinsdagavond op televisie te zien was, is de serie De Afhaalchinees (Omroep Zwart) van filmmaker Kelly van Binsbergen over het Nederlandse adoptiesysteem. Trefwoorden: persoonlijk, boeiend, leerzaam, onthutsend en loeispannend. Na de knaller van een cliffhanger in de eerste aflevering (Kelly woonde als kind met haar adoptieouders boven hun sexshop. Mocht dat gewoon?), wilde ik meteen verder – wat online ook kan, via 2Doc.
Van Binsbergen (30), die eerder Hallo met Kyoko maakte, over haar werk als sekstelefonist, wilde nooit praten over haar adoptie. In De Afhaalchinees doet ze dat wel, onder andere met haar vader. Na een 17 jaar lang onvervulde kinderwens, adopteerden haar ouders de 1-jarige Kelly uit China. Ze groeide op in Sluis, een klein dorp in West-Zeeuws-Vlaanderen, waar ze haar hele jeugd afhaalchinees werd genoemd. Haar adoptiemoeder worstelde met alcoholisme, zonder dat de adoptie-instanties daarvan wisten. Maar er is meer, ontdekken we langzaamaan (soms tegelijkertijd met Van Binsbergen) in de steeds persoonlijker wordende serie.
De tv-maker duikt met (ervarings)deskundigen in de Nederlandse adoptiegeschiedenis en onderzoekt op doortastende wijze het huidige systeem. Zoals de screening van adoptieouders (waar veel op aan te merken is, niet alleen in Kelly’s geval) en hun voorbereiding. Zo hebben ze vaak geen idee wat het behelst om als wit gezin een bicultureel kind op te moeten voeden. En vooral: hoe het voor een geadopteerd en daarmee getraumatiseerd kind is om in een witte wereld te functioneren. Zoals iemand opmerkt: ‘Afwijzing is een terugkerend thema in mijn leven.’
Van Binsbergen probeerde haar hele leven zo Nederlands mogelijk te worden en zo min mogelijk Chinees. Tot ze besefte dat ze nooit wit kan worden, maar ook nooit Chinees. ‘Ik heb een Chinese buitenkant, maar geen Chinese binnenkant’. Mede hierdoor kampte ze jarenlang met eenzaamheid en depressies. Maar het is Van Binsbergen duidelijk niet (alleen) om haarzelf te doen. Haar verhaal staat symbool voor dat van vele adoptiekinderen en -gezinnen.
Na een tijdelijke stop vanwege een vernietigend rapport van de commissie-Joustra over het adoptiesysteem, is het sinds een jaar onder striktere voorwaarden weer mogelijk om kinderen uit het buitenland te adopteren. De sterke en ontluisterende serie van Kelly van Binsbergen biedt een nieuw perspectief op de discussie die desondanks nog altijd gaande is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden