Juist PvdA/GroenlLinks is een stap weg van de linkse Prinzipienreiterei en de toegeschreven morele gelijkhebberij. Er wordt in RoodGroene kringen ook gepraat over eventuele samenwerking met BBB en andere partijen. Het woord ‘domrechts’ heb ik niet gehoord, en ik en andere leden zouden er meteen wat van gezegd hebben. Of het verder allemaal gaat lukken weet ik natuurlijk ook niet.
Overigens heeft Frans Timmermans het over gelijk hebben in politieke standpunten en politieke macht om die doelen te bereiken. Die duidelijkheid kun je altijd verkeerd uitleggen, natuurlijk. En ja, flexibel blijven nadenken is goed. Maar wie, zoals socioloog Van Ostaijen, een politieke beweging vergelijkt met eigen ervaring als irritante vegetariër en een irritante betweter als Rutger Bregman op nota bene een festival, heeft zelf nog genoeg stof tot nadenken.
Dat verwijt van het morele gelijk kennen we nou onderhand wel, namelijk. Je blijft het toch horen, wat je ook doet. Hoe dan ook hoor ik dan liever bij díé gelijkhebbers dan bij de gelijkhebbers die de laatste jaren politieke macht hadden.
Maaike de Rijk, Sassenheim
Van Ostaijen ergert zich onmetelijk aan Frans Timmermans in het bijzonder en PvdA/GroenLinks in het algemeen. Het is zelfs een beetje gevaarlijk voor de gezondheid van de socioloog, want als hij de kordate lijsttrekker met zijn ‘morele gelijk’ alleen al waarneemt vernauwen de bloedvaten zich en spannen de spieren aan, symptomen van een lichte angstaanval. PvdA/Groenlinks (waarom noemt hij trouwens alleen deze partij?) moet dus maar flink dimmen en liefst veel twijfel uitstralen, dat vindt hij comfortabeler.
Van Ostaijen zal de komende maanden helaas nog een forse overdosis aan ‘moreel gelijk‘ toegediend krijgen van een partij die vanuit een keiharde en glasheldere ideologie zal laten weten waar ze met ons land en de wereld heen wil. Gelukkig maar. Dan hebben we eindelijk wat te kiezen.
Trees Roose, Haren (Gr.)
Het opiniestuk van Mark van Ostaijen is herkenbaar voor mij. In mijn werk had ik die volle overtuiging van mijn eigen morele gelijk ook vaak, en die probeerde ik dan met klem over te brengen. Maar ik kwam tot de ontdekking dat als ik te veel mijn eigen morele gelijk wilde doordrukken, de mensen die ik van mijn gelijk wilde overtuigen, mij niet meer voor vol gingen aanzien. De waarheidswaarde van mijn overtuiging ging daarmee verloren.
Lex Woertman, Zevenaar
Van Ostaijen meent dat ‘de Bregmans’ van deze wereld zichzelf moreel superieur voelen. Handelen vanuit een overtuiging is verkeerd; daar komt zijn column op neer. Dat is opvallend. Hij verwijt Bregman namelijk te handelen vanuit ‘overtuiging’, maar meent tegelijkertijd dat mensen vlees eten vanuit ‘de overtuiging dat het normaal, gezond en goed zou zijn’. Van Ostaijen mag Bregman blijkbaar wel aanrekenen dat hij vanuit zijn overtuiging handelt, maar Bregman mag dat omgekeerd vooral niet doen. Iets met de pot en de ketel.
De column legt wellicht het daadwerkelijke probleem bloot: dat we moraliteit een groter probleem vinden dan het op ongekende schaal laten lijden van dieren. Lijden dat ook leidt tot schade aan het klimaat.
Blijkbaar vinden we de mens zo superieur, dat zelfs een discussie over het lijden van dieren en over klimaatverandering om mensen moet draaien. Maar anders dan Van Ostaijen lijkt te doen vóórkomen: geen dieren eten, hun melk niet drinken en hun huid niet dragen gaat niet om Bregman, Van Ostaijen of de vleeseter. Het gaat over schade aan het klimaat. Het gaat om het lijden van de dieren. Of tenminste, dat zou het moeten gaan.
Lenneke van Gaal, Monnickendam
Columnist en bestuurssocioloog Mark van Ostaijen meent dat politiek links niet zo overtuigd moet zijn van het eigen morele gelijk tegenover ‘domrechts’. We moeten meer twijfelen, dan overtuigen we makkelijker de ander van een andere politieke kleur. Bovendien heb je helemaal geen macht nodig om gelijk te krijgen, maar gezag. Macht zonder gezag is leeg en dat hoor niet thuis in een democratie, aldus zijn moreel superieure standpunt.
Het is maar goed dat Van Ostaijen socioloog is geworden en geen politicus. In de dagelijkse werkelijkheid is de politiek in een democratie iets minder mooi dan binnen het academisch denken. Om gelijk te krijgen heb je naast wat overtuiging vooral veel zetels nodig, en een hoop macht en invloed. Een goed netwerk binnen de wereld van het grote geld is ook heel behulpzaam. Over alle voornoemde zaken beschikt links helaas minder dan rechts. Dit wil niet zeggen dat links gelijkhebberig is, als het bijvoorbeeld meent dat de armoede en inkomensverschillen toenemen en dat we de aarde en, als we doorgaan met veel vlees eten en vliegen, om zeep helpen – om maar eens wat te noemen.
Martin van den Berg, Utrecht
Eigenlijk bepleit Mark van Ostaijen met zijn kritiek op morele gelijkhebberigheid het gelijk van een filosoof die ooit vaststelde: ‘Twijfel is een een eerbetoon aan de waarheid.’
Rob Riedijk, Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden