In navolging van het megasucces Soldaat van Oranje – De Musical werken diverse theaterproducenten aan nieuwe, spectaculaire musicals met historische verhalen en draaiende tribunes. Zoals 40-45 – De Musical, waarvoor in Barneveld een nieuw theater wordt gebouwd.
‘Voor deze voorstelling hebben we een ruimte nodig van een half voetbalveld groot’, vertelt Gert Verhulst over zijn musical 40-45. ‘Een ruimte van 70 bij 70 meter, en dan ook nog 20 meter hoog, zonder palen. Zo’n ruimte was er in Nederland nog niet. Daarom laten we deze hal hier in Barneveld speciaal bouwen.’
In de Midden Nederland Hallen in Barneveld – mede gekozen door zijn centrale ligging in Nederland – presenteren de Vlaamse tv-persoonlijkheid en producent Gert Verhulst en zijn bedrijf Studio 100 (bekend van de tv-programma’s Samson en Gert en Kabouter Plop, meidengroep K3 en pretpark Plopsaland) de plannen voor de nieuwe ‘spektakelmusical’ 40-45. De Midden Nederland Hallen die er nu al staan, zijn te klein: achter het gebouw is een leeg bouwterrein te zien, waar binnen een jaar een compleet nieuwe hal zal worden bijgebouwd. Vanaf september 2024 zal de Nederlandse versie van 40-45 hier gaan spelen.
Over de auteur
Joris Henquet is theaterrecensent. Hij schrijft sinds 2011 voor de Volkskrant voornamelijk over cabaret, stand-upcomedy en musical.
In Vlaanderen was de productie over twee broers uit Antwerpen die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit elkaar worden gedreven – de een gaat bij het verzet, de ander bij de SS – een succes. Met bijna 800 duizend bezoekers werd 40-45 de meest bezochte Vlaamse musical aller tijden. Mede op aanraden van oer-musicalproducent Joop van den Ende besloot Verhulst de Vlaamse musical ook naar Nederland te brengen. Er komt een aangepaste versie, waarin de locatie Antwerpen is verruild voor Rotterdam.
Onderscheidend aan 40-45 zijn de rijdende tribunes. Tijdens de perspresentatie legt regieassistent Tijl Dauwe het concept uit: ‘We hebben heel veel bewegende elementen. Het publiek zit op acht rijdende tribunes, in groepen van tweehonderd mensen. Alle tribunes rijden door de zaal. Soms dezelfde kant op, soms niet. Ook is er een vliegtuig dat over het publiek heen vliegt. Alles beweegt. Vaak raken mensen al gauw tijdens de voorstelling hun oriëntatie totaal kwijt.’
Een bewegende tribune en een verhaal over de Tweede Wereldoorlog: in veel opzichten doet 40-45 denken aan Soldaat van Oranje – De Musical, de langstlopende Nederlandse theaterproductie aller tijden. Soldaat van Oranje speelt sinds de première in 2010 nog altijd zes keer per week in de TheaterHangaar bij Vliegveld Valkenburg in Katwijk. Op 30 april werd het twaalfenhalfjarig bestaan van de voorstelling over verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema groots gevierd. Er zijn al ruim 3,4 miljoen bezoekers geweest. Een belangrijke succesfactor is de enorme ronddraaiende tribune, waardoor het publiek steeds naar een andere imposante setting wordt toegedraaid.
Heeft Soldaat van Oranje als voorbeeld gediend voor Gert Verhulst bij 40-45? ‘Ik heb Soldaat van Oranje lang geleden gezien en was daar heel erg van onder de indruk’, vertelt Verhulst na de perspresentatie. ‘Maar Soldaat van Oranje, en dat zit al in de titel, is bij uitstek een Nederlands verhaal. Je hebt de scène dat koningin Wilhelmina uit het vliegtuig stapt, en dan kan ik mij indenken dat het voor veel Nederlanders een heel emotioneel moment is. Voor ons Vlamingen is dat minder. Dus het verhaal van Soldaat van Oranje is iets minder universeel dan wat wij brengen, want anders zouden we 40-45 niet naar Nederland kunnen brengen. We zijn wel heel zorgvuldig te werk gegaan om er een Nederlandse musical te maken, en niet een Vlaams aangepast verhaal.’
En de bewegende tribune van Soldaat van Oranje, heeft Verhulst zich daardoor laten inspireren? ‘Dat staat los van elkaar’, zegt hij. ‘We hebben bij Studio 100 altijd al geprobeerd om voorlopers te zijn op technisch gebied. We zijn ook in de pretparkensector actief, daar heb je ook dergelijke ontwikkelingen. Het is een combinatie van al die dingen, van innovatief willen zijn en weer een stap verder willen zetten. Maar toch, we vertrekken altijd vanuit het verhaal. Naast grote epische taferelen zitten er veel intieme momenten in 40-45. Het spektakel en de technische elementen overschaduwen nooit het verhaal.’
40-45 is niet de enige nieuwe musical met technische innovaties die eraan komt. Op 1 oktober gaat in Leeuwarden De Tocht in première, een spektakelmusical over de Elfstedentocht. Speciaal hiervoor werd het nieuwe Friso Theater gebouwd. In De Tocht is het niet de tribune zelf die draait, maar het podium: een ijsring van 7 meter breed draait om de tribune heen. Hierdoor kunnen de acteurs daadwerkelijk rondjes gaan schaatsen en kan er flink wat snelheid worden weergegeven.
Ook in Delft is het de bedoeling dat er een nieuw theater wordt gebouwd met een ronddraaiende tribune, die het publiek langs grote decors leidt. Voor Willem van Oranje – De Musical, een historische musical over de Vader des Vaderlands, moet het Oranje Theater worden gebouwd op een locatie bij de TU Delft. Maar speeldata zijn nog niet in zicht: Willem van Oranje werd al meermalen uitgesteld en verkeert in zwaar weer, omdat Waterfront Entertainment van producenten Rick Engelkes en Pierre Karsten de coronasteun van 3,7 miljoen euro moet terugbetalen. Dat maakte het Fonds Podiumkunsten, verstrekker van de subsidie, eind juli definitief bekend.
Woordvoerder Annelieke van Veldhoven van Waterfront Entertainment over de laatste stand van zaken: ‘We willen dit bijzondere verhaal over de Vader des Vaderlands heel graag vertellen. We hebben binnenkort een afspraak bij Fonds Podiumkunsten over de terugbetaling van de coronasteun. En tegelijk zoeken we naar nieuwe investeerders, die zich gelukkig nog steeds aandienen. Het is zeker de bedoeling dat Willem van Oranje – De Musical er alsnog gaat komen.’
De Tocht, vanaf 28/9 in het Friso Theater Leeuwarden, première op 1/10.
Soldaat van Oranje – De Musical, te zien in TheaterHangaar Valkenburg.
40-45 – De Musical, vanaf 26/9 2024 in de Midden Nederland hallen, Barneveld.
Fred Boot van NEW Productions, de producent van Soldaat van Oranje, werkt ook zelf aan een opvolger van zijn megasucces. De nieuwe grote voorstelling heet Nieuw Amsterdam – De Musical en gaat over het ontstaan van New York in de 17de eeuw. Met net als bij Soldaat van Oranje een script van Edwin de Vries en script/regie van Theu Boermans. Script en muziek zijn al klaar, zo schrijft de producent op de website, maar er wordt nog ‘gezocht naar de ideale plek om dit belangrijke verhaal uit de Nederlandse geschiedenis te vertellen’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden