Waar lopen de correspondenten van de Volkskrant tegenaan in hun dagelijkse leven? Vandaag: Remco Andersen ziet in Duitsland dat een fout op de fiets je vakantie aardig in gevaar kan brengen.
Bij het zien van mijn dodemansrit spert de Berlijnse politieman zijn ogen wijd open en blokkeert met één kordate hups het fietspad. Dat wordt een boete, geen twijfel over mogelijk. Mijn pogingen de sanctie tot een waarschuwing terug te brengen – dom, slaperig, gehaast, Nederlands – resulteren in hoofdschudden. ‘U reed op volle snelheid door rood, in een bocht, en er komt een tram aan.’ Heel even twijfelt hij. ‘Heeft u een Nederlands rijbewijs? Oké, dan krijgt u in elk geval geen strafpunten. Alleen 100,00 euro boete.’
Dat, helaas, had de politieman mis.
Ik ben in normale tijden al niet de meest regelconforme fietser. Als ik haast heb, grenst mijn weggedrag op tweewielers aan het onverantwoordelijke – ik probeer het af te leren, heus. Ook omdat mijn vrouw bezweert dat ik nooit met onze nu nog pasgeboren zoon door zomers Berlijn zal fietsen als ik mijn leven niet beter. Maar te mijner verdediging: ik rijd heel anders auto dan dat ik fiets.
Daar hebben de Duitsers geen boodschap aan. Ik was al gewaarschuwd door een vriend hier, middels een verhaal over een andere Nederlander in Berlijn. Die fietste eens in fors beschonken staat van het café naar huis, werd aangehouden, moest blazen, en kreeg prompt een psychologisch onderzoek opgelegd. Dus toog deze man, drie maanden na zijn eerste overtreding, te voet naar de kroeg. Toen hij er weer uitkwam, was hij moe en dacht: kom, ik pak zo’n elektrische leenstep. Hij mocht daarna een jaar niet autorijden.
Een smakelijke anekdote, tot ook in mijn pad een agent hupste. Wat bleek? Door rood rijden op de fiets levert óók een Flensburger Punkt op, genoemd naar het Noord-Duitse plaatsje waar ambtenaren in 1974 dit systeem bedachten.
Het fietspuntensysteem is typisch voor het regelconforme, veiligheidsminnende Duitsland. Overtredingen worden al snel gezien als niet alleen een juridische, maar ook een morele transgressie. Wie een regel breekt is onverantwoordelijk, zelfs asociaal. Het is volstrekt normaal om in een leeg park te worden aangesproken wanneer de hond niet aan de lijn loopt. Een vriendin die ooit spookfietste met haar kind in een zitje over een klein Berlijns straatje, kreeg van een agent te horen dat hij haar kind met één telefoontje kon laten weghalen.
Wie zich onverantwoordelijk gedraagt op de fiets, is waarschijnlijk een onverantwoordelijk individu. En een onverantwoordelijk individu hoort niet in een auto.
Daar valt wat voor te zeggen. Maar de felle straffen voor onbehoorlijk tweewielergedrag – een auto fout parkeren kost vaak maar twee tientjes – zeggen ook wat over de Duitse verhouding met de fiets, de afgelopen jaren snel in opkomst. Veel Duitsers zien die in het beste geval als een ergernis, in het slechtste geval als een gevaarlijke bedreiging van de bestaande orde. De fietser moet met harde hand in het gareel gebracht worden. Overigens kan in theorie ook een voetganger een Flensburger Punkt krijgen, maar dan moet die het extreem bont maken.
Buiten het zicht van de politieman googel ik het Duitse puntensysteem (stilstaand, welteverstaan). Eén punt blijkt nog geen drama. Pas bij acht punten ben je minimaal zes maanden je rijbewijs kwijt. Maar bij twee punten in één keer, of twee keer één punt binnen een maand, volgt een maandlange rijontzegging. En ook houders van een buitenlands rijbewijs kan tegenwoordig prima de toegang tot Duitse wegen worden ontzegd. Dus dat wordt voorlopig heel voorzichtig fietsen, als wij straks nog met de auto op vakantie willen.
Daarbij kunnen we overigens onze baby in zijn zitje zetten en dan met 200 kilometer per uur op klaarlichte dag richting Italië racen. Want dat vinden de Duitsers dan weer doodnormaal.
Source: Volkskrant