Anderhalf jaar geleden fietste ik voor een schoolexcursie door Rotterdam-Zuid. Vooraan fietste een leraar in een geel hesje en achter hem volgde een peloton witte gymnasiasten. We maakten een stop in een Rotterdamse achterstandswijk.
Met plaatsvervangende schaamte hoorde ik aan hoe de leraar in geuren en kleuren vertelde over hoe klein de huizen waren, dat niemand hier een tuin had en dat de mensen die op straat liepen allemaal buitenlands waren. De horecagelegenheden kregen ook geen goed woord en dus fietsten we verder naar het centrum om daar een terrasje te pakken. Daar aangekomen grapte de leraar: ‘Kijk, dit ziet er meer uit als iets voor ons!’
Over de auteur
Sarah de Gruijter is student geneeskunde aan de Erasmus Universiteit en oud-gymnasiast. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Zes jaar lang ging ik met plezier naar school. De saamhorige sfeer van het categoraal gymnasium heeft iets gezelligs. Maar die fietsexcursie zorgde voor een keerpunt in mijn kijk op het categoraal gymnasium. Ik kwam tot de conclusie dat het mij misschien wel meer kwaad dan goed had gedaan.
Mijn medescholieren en ik hadden bijna allemaal een aantal dingen gemeen: we waren wit, intelligent en hadden rijke en hoogopgeleide ouders. Als kersverse eersteklasser wordt je meteen duidelijk gemaakt dat je behoort tot het neusje van de zalm van de samenleving. Met je woordenboek Latijn in je rugzak heb je het gevoel dat je de hele wereld aankan.
In werkelijkheid word je zes jaar lang geïsoleerd van de echte wereld, in een veilige bubbel waar iedereen hetzelfde is en hetzelfde doel heeft. Als je je gymnasiumdiploma eenmaal op zak hebt, loop je tegen een muur aan van onverwachte obstakels. De wereld blijkt toch niet te bestaan uit enkel intelligente, perfect ABN-sprekende, witte mensen met geld.
De afschaffing van categorale gymnasia zou voor de echte gymnasiumliefhebber een onverteerbare beslissing zijn, maar is in een tijdperk waarin thema’s als diversiteit en inclusie steeds belangrijker worden misschien nog niet zo’n gek idee. Hoewel het authentieke gymnasium een rijke geschiedenis heeft, moeten we erkennen dat het geen geschikte plek meer is om de nieuwe generatie voor te bereiden op de uitdagingen van de moderne wereld.
Scholengemeenschappen zijn een goed alternatief. Hier kunnen leerlingen hun talenten ontwikkelen op hun eigen niveau, maar leren ze ook omgaan met diverse groepen leerlingen. Verschillende niveaus, culturen en levensbeschouwingen leren zo elkaar te erkennen en te waarderen. De huidige samenleving snakt naar een generatie die doorheeft dat verschillen niet automatisch tot conflicten hoeven te leiden, maar juist een bron van verrijking kunnen zijn voor creativiteit, innovatie en wederzijdse inspiratie.
Hoewel het klassieke gymnasium niet meer van deze tijd lijkt, is het nog altijd ontzettend populair. En dat is niet gek, want een vooropleiding op het gymnasium opent deuren in latere carrières. Maar waar deuren zich openen voor de een, sluiten ze voor de ander. Het overduidelijke gebrek aan diversiteit op gymnasia is hard bewijs voor de kansenongelijkheid die dit onderwijstype in stand houdt. Het opleidingsniveau van ouders en de sociale, culturele en economische omgeving van het kind beïnvloeden de kans op een vwo-advies en daarmee de kans op een gymnasiumcarrière.
Vorig jaar behaalde ik mijn gymnasiumdiploma. Ondanks mijn kritische blik kijk ik met plezier terug op mijn middelbareschooltijd. Het kleine authentieke gebouw voelde als een tweede thuis. Toch maak ik me zorgen om de wereldvreemde gymnasiasten die in mijn voetsporen treden. Ze groeien op met het idee dat hun talenten hen een bevoorrechte positie geven in de samenleving.
Maar talenten zijn geen privileges, het zijn gaven die je het best kan benutten door ze te delen met anderen. Dat is nota bene waar onderwijs op is gebaseerd. En dus is het tijd dat gymnasiasten hun ivoren toren verlaten en de echte wereld gaan trotseren. Een uitdaging? Absoluut, maar met hun onmiskenbare talent is dat vast een eitje.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden