Dat blijkt uit een enquête die de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie onder haar achterban heeft gehouden. ‘Cru en zeer onwenselijk’, vindt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag die uitkomst. ‘Omdat het slecht is voor het klimaat, én omdat deze projecten op den duur juist voor minder stikstof zorgen.’ De NVDE is dan ook teleurgesteld dat het kabinet duurzame projecten geen voorrang geeft als het dit najaar vrijgekomen stikstofruimte gaat verdelen.
De situatie van veel duurzame projecten werd deze maand goed duidelijk toen de Raad van State groen licht gaf voor het Porthos-project. Dat draait om de bouw van een installatie die vanuit de Rotterdamse haven CO2-uitstoot van de petrochemische industrie afvangt en in een gasveld onder de Noordzee pompt. Milieuorganisatie MOB wilde dat project tegenhouden omdat tijdens de bouw stikstof vrijkomt die schadelijk zou zijn voor de natuur. Maar de Raad van State vindt dat in een rapport van ingenieursbureau Arcadis goed is onderbouwd dat de natuur niet onder de bouw te lijden heeft.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel schrijft voor de Volkskrant over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Voor duizenden projecten die nodig zijn om de klimaatdoelstellingen te halen, betekent dit dus dat ze allemaal zo’n rapport moeten kunnen overleggen, benadrukt Van der Gaag. ‘Zeker voor kleine projecten, zoals het isoleren van sociale huurwoningen in een wijk, is dat een grote kostenpost die het moeilijker maakt om het project rond te krijgen. Bovendien is er een gebrek aan bureaus die zulke rapporten kunnen opstellen, dus dat levert voor het klimaat vaak pijnlijke vertraging op.’
Zo vroeg de NVDE voor de enquête (waarop 105 bedrijven reageerden) aan 14 respondenten die meer dan een jaar vertraging verwachten, hoeveel CO2 zij denken te besparen als hun projecten eenmaal af zijn. Dat zou opgeteld om een reductie van ongeveer 27 megaton gaan, over de hele levensduur van de projecten. Dat is de helft van de jaarlijkse uitstoot van Nederland op dit moment. Het gaat onder meer om het aanleggen van warmtenetten of biomassacentrales.
‘Ik begrijp de wanhoop bij bedrijven in de duurzame energiesector helemaal’, zegt de Delftse hoogleraar klimaatontwerp en duurzaamheid Andy van den Dobbelsteen die niet bij het onderzoek van de NVDE is betrokken. ‘Dit gaat niet om koeienstallen of wegen die, als ze er eenmaal staan, stikstof uitstoten. In tegendeel: bij het verstoken van fossiele brandstof komt ook stikstof vrij. Dus als je een woning van het gas af haalt, of een windmolen bouwt, bespaart dat op den duur juist stikstof.’
Demissionair minister Rob Jetten (D66, klimaat en energie) erkent die kritiek volledig. ‘Maar het is een complex probleem en helaas niet van vandaag op morgen opgelost.’ Voor grote projecten, zoals windparken op zee, valt de impact volgens de minister mee. ‘Die vergunningstrajecten zijn zo lang dat een ecologische beoordeling niet voor vertraging zorgt. Voor de vele kleine projecten kan dat wel het geval zijn.’
Jetten gaat niet in op de kritiek dat het kabinet vrijgekomen stikstofruimte dit jaar eerst wil toewijzen aan zogenoemde PAS-melders (veelal veeboeren), woningbouw en wegenbouw. Hij zegt wel dat ‘er hard wordt gewerkt’ om een Europese regel in te voeren die de vergunningverlening voor duurzame projecten zal versnellen. ‘Maar dat vraagt nog wel verschillende politieke afwegingen en kost tijd.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden