Als het klopt dat het hiernamaals zich eindelijk heeft ontfermd over Jevgeni Prigozjin, dan zullen toekomstige historici ongetwijfeld concluderen dat dat er al een tijdje aan zat te komen. Namelijk vanaf het moment dat Vladimir Poetin op 24 juni ‘wrede maatregelen’ beloofde voor ‘de verraders van het vaderland’.
In hun geschiedenissen van de 21ste eeuw hebben die historici, aangekomen bij 2023, immers al lang duidelijk gemaakt dat Vladimir Vladimirovitsj een krankzinnige president was die het leiden der natie vanaf begin jaren twintig definitief met een lange ij begon op te vatten. Als bewijs daarvoor schrijven ze over het roven en heropvoeden van Oekraïense kinderen, de standrechtelijke executies in Boetsja en de boobytraps die Russische soldaten achterlieten in burgerwoningen in verwoeste voorsteden van Kyiv.
Hun conclusies over Poetin zullen eensgezind verwoestend zijn. De enige vraag die hoogstens onbeantwoord blijft is: waarom gebruikte hij in hemelsnaam een vliegtuig?
Was de novitsjok op? De groene thee met polonium uitverkocht? Welk doel diende toch die lompe aanslag op het leven van Prigozjin?
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Aan het begin van zijn dictatuur liet Poetin zijn tegenstanders geregeld op straat liquideren, maar al vrij rap werden de middelen ingenieuzer. In 2002 ontving de Tsjetsjeense militaire leider Ibn al-Khattab een brief besmeurd met een sarinvariant. De gedeserteerde spion Aleksandr Litvinenko kreeg in 2006 in de Pine Bar in Londen een kop thee met daarin radioactief materiaal geserveerd. En recenter nog ging oppositieleider Aleksej Navalny bijna ten onder aan het zenuwgif dat in een van zijn onderbroeken was verstopt.
Je kunt de Kremlintop van veel beschuldigen, maar niet van fantasieloosheid. Gezien de vele blondines met wie Russische oligarchen zich omringen, zou dat helaas betekenen dat Proust ongelijk had toen hij schreef dat mooie vrouwen bedoeld zijn voor mannen zonder verbeelding. Maar dat terzijde.
Waarom toch dat vliegtuig, was ook de vraag die Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp donderdag beantwoordde op de site van de Volkskrant. Hij stipte kort de complottheorie aan dat de crash in scène zou zijn gezet, opdat Prigozjin via een zijdeur naar veiliger oorden kon vertrekken. Maar waarschijnlijker achtte hij het scenario dat Poetin via deze aanslag angst wilde zaaien.
Net zoals de terroristen van IS ooit zeiden dat geen enkele Europeaan nog veilig kan rondwandelen op de boulevards van Nice en de kerstmarkten van Berlijn, zo vertelt Poetin zijn tegenstanders nu dat ze nooit zullen ontsnappen aan zijn gramschap, of ze nou ’s ochtends hun onderbroek aantrekken, ’s middags een kopje thee drinken in Londen of ’s avonds het vliegtuig pakken naar Sint-Petersburg.
Opeens begreep ik het: mede dankzij dat vliegtuig zullen onze historici later noteren dat Poetin niet alleen een tiran, een patjakker en een despoot was, maar bovenal een terrorist.
Maar toen las ik het NRC-interview met Jacques Attali, de oud-adviseur van president François Mitterrand, waarin hij een catastrofale toekomst voor Europa voorspelt. ‘We worden van alle kanten gedestabiliseerd: ongecontroleerde migratie, moordende industriële concurrentie van China en Amerika, acute militaire dreiging vanuit Rusland. Dat laatste is het meest dringend. Europa heeft geen eigen defensie.’
Vervolgens las ik het bericht dat Brics, het niet-westerse alternatief voor de G7 bestaande uit onder meer Rusland, India en China, donderdag besloot zes nieuwe landen toe te laten, waaronder vrijheidsminnende staten als Iran, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.
O ja, dacht ik. De geschiedenis wordt natuurlijk geschreven door de overwinnaars.
Source: Volkskrant