Een klein halfuur geleden vertrok Cristiano Moreira (40) van huis, zo’n 13 kilometer verderop, en nu al duwt hij de kenmerkende brede banden van zijn Engwe ER-2 Pro fatbike de pont op, achter station Amsterdam Centraal. De sportieve e-bike ter waarde van duizend euro is ideaal voor hem als schoonmaker, zegt de Portugees, terwijl hij de kade achter zich laat. ‘Ik moet de hele stad door om bij mijn klanten te komen.’ Op een fatbike gaat dat, volgens hem, twee keer zo snel als op een normale stadsfiets. Dankzij de dikke banden glijdt hij tijdens de Amsterdamse ochtendspits over de drukke fietspaden.
Toch heeft zijn vervoermiddel één fors nadeel, weet Moreira uit ervaring. ‘Diefstal is een groot probleem’, zegt hij met een bedrukt gezicht. Toen zijn fatbike drie maanden geleden werd gestolen, had hij dubbel pech: hij was niet alleen zijn vervoermiddel kwijt, maar liep ook inkomsten mis doordat hij schoonmaakafspraken moest afzeggen. Hij spaarde drie maanden voor het blauwgrijze exemplaar dat hij nu bij zich heeft, zijn tweede fatbike in anderhalf jaar tijd.
Mede vanwege die diefstalgevoeligheid biedt de ANWB – een van de grote fietsverzekeraars van Nederland – geen verzekering meer aan voor de fatbike, zo maakte de organisatie maandag bekend. Het aantal diefstalmeldingen onder de tienduizend ANBW-klanten met een fatbikeverzekering is vorig jaar verdubbeld, zegt een woordvoerder. ‘In Amsterdam was de kans op diefstal bij onze klanten 90 procent.’ Eerder stopten verzekeraars Kingpolis en Aegon al met het verzekeren van dit type fiets, dat als duurzaam alternatief voor de brommer geldt. Donderdag sloot ook verzekeraar Univé zich in dit rijtje aan. ‘Wij zien zo’n hoog diefstalpercentage dat het risico niet meer te verzekeren is’, aldus een woordvoerder.
Hoeveel fatbikes er precies zijn gestolen, is onbekend, omdat ze niet apart worden geregistreerd in de politiedata. Ze belanden op de grotere stapel ‘e-bike’, waartoe inmiddels 20 procent van de Nederlandse fietsen behoort. Ook onder meer de elektrische bakfiets Urban Arrow is een populair doelwit van dieven. Die fiets kan, tenzij uitgerust met een gps-tracker, ook niet meer verzekerd worden bij de ANWB. In 2021 werden ruim 22 duizend van die elektrische fietsen gestolen, blijkt uit cijfers van de Stichting Aanpak Fiets- en E-bikediefstal (Safe). In 2022 werden ook 4.500 fietsaccu’s buitgemaakt, drie keer zoveel als het jaar ervoor.
Terwijl de pont over het IJ richting de voormalige scheepswerf NDSM vaart, kijkt Moreira geschrokken op van zijn telefoon. Hij heeft net het nieuws in het Portugees vertaald en laat het nu tot zich doordringen. Hij was van plan geweest om deze nieuwe fatbike te laten verzekeren, maar zo’n polis wordt waarschijnlijk duurder of lastiger te krijgen, denkt hij. ‘De politie moet harder werken om de diefstal aan te pakken’, vindt Moreira. ‘We kunnen niet eens wat voor onszelf kopen in deze stad, want alles wordt meteen weer gestolen.’
Maar extra inzet om het aantal fietsendiefstallen naar beneden te krijgen, zit er voorlopig niet in, zegt Bobby Markus, woordvoerder van de korpsleiding. ‘Politiewerk is keuzes maken’, zegt hij. ‘En als je ziet wat er allemaal in de samenleving speelt: voetbalgeweld, demonstraties, noem maar op. Dat vergt al veel van allerlei collega’s, ook van agenten die eigenlijk in de wijken moeten rondlopen. Dat is de realiteit waar wij mee te maken hebben.’
De politie treedt wel op als er een loods wordt aangetroffen die ‘tot de nok toe gevuld’ is met gestolen e-bikes, zegt Markus. Zulke vangsten komen volgens hem regelmatig voor. ‘Dat laat ook zien dat we hier niet te maken hebben met gelegenheidsdieven, maar met georganiseerde groepen. Ze rijden met busjes de grens over om de fietsen daar te verkopen.’
Iris van Wees (28), fatbikefan van het eerste uur en gelukkige ANWB-verzekerde, begrijpt wel dat politie niet meer kan doen om de fietsendiefstal een halt toe te roepen. ‘Je rijdt rond op iets dat duizenden euro’s waard is en je tilt een fatbike zo op’, zegt ze. Dat de fietsen veel gestolen worden, vindt ze dus niet gek. Bovendien kwam de politie haar gestolen fatbike onlangs terugbrengen nadat hij op straat te koop was aangeboden, dus haar hoor je niet klagen.
Het verbaast haar vooral dat de verzekeraars het nu pas voor gezien houden, zegt ze terwijl ze het smalste stuk van het IJ oversteekt. ‘Ik betaal maar 7,50 euro per maand. Daarvoor krijg ik vijf jaar lang een gloednieuwe fiets bij diefstal en krijg ik óók nog eens pechhulp als ik een lekke band heb.’ Dat laatste is sinds ze haar felblauwe fatbike vier jaar geleden kocht minstens tien keer gebeurd.
Zulke gunstige voorwaarden krijgt ze waarschijnlijk niet meer als haar verzekering volgend jaar afloopt, maar misschien is het tegen die tijd toch weer mogelijk om haar bolide bij de ANWB te verzekeren. De organisatie is zich namelijk ‘aan het bezinnen’ op een nieuw soort fatbike-verzekering, zegt de woordvoerder. Waarschijnlijk komt er een polis waarin aanvullende voorwaarden worden opgenomen. ‘We kijken samen met andere verzekeraars en fabrikanten of we eisen kunnen stellen over certificering van sloten of startonderbreking.’
Cristiano Moreira heeft ondertussen de overkant van het IJ bereikt en staat nog even stil langs het water. Ook al krijgt hij zijn geliefde elektrische voertuig voorlopig niet makkelijk verzekerd, hij is niet helemaal onvoorbereid, demonstreert hij. Met vlakke hand slaat hij een paar keer op zijn ruime zadel. Bij elke klap loeit een ander, nóg harder en nóg doordringender alarm. Die extra beveiliging kostte maar dertig euro, maakt hij met zijn handen duidelijk. Daarna zwaait hij zijn linkerbeen over het zadel, zegt vrolijk gedag en rijdt met volle vaart zijn eerste schoonmaakadres van de dag tegemoet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden