Minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra wordt de opvolger van voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans in Brussel. Dat bevestigen ingewijden tegen persbureau ANP na berichtgeving in de Financial Times. Het kabinet zal de voordracht van de CDA-minister vrijdag tijdens de ministerraad formaliseren, aldus drie ingewijden tegen de Britse krant.
Hoekstra wordt in Brussel waarschijnlijk Eurocommissaris voor klimaat, zo meldt de Financial Times. Zijn voorganger Frans Timmermans was ook vicevoorzitter van de Europese Commissie en eindverantwoordelijke voor de Green Deal, maar die taken zijn overgenomen door de Slowaakse Eurocommissaris Maroš Šefčovič.
Naast Hoekstra zongen ook de namen van minister van Financiën Sigrid Kaag (D66) en Timmermans’ kabinetschef Diederik Samsom rond als mogelijke opvolgers van Timmermans. Maar de PvdA van Timmermans en Samsom zit niet in het kabinet en heeft dus niets in te brengen over de voordracht. D66 had volgens het coalitieakkoord volgend jaar een nieuwe Eurocommissaris voor mogen dragen, maar nu het kabinet is gevallen is die belofte ingetrokken.
Maarten Albers
Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66) stopt na de verkiezingen. ‘Het is tijd voor iets nieuws’, schrijft Bergkamp op X. Ze zit sinds 2012 in de Tweede Kamer en werd in 2021 voorzitter.
Bij de voorzittersverkiezing versloeg Bergkamp haar voorganger Khadija Arib (PvdA) en PVV’er Martin Bosma. Als voorzitter kreeg Bergkamp te maken met een verruwing van de debatten in de Kamer. Kamerleden van andere partijen vonden dat Bergkamp soms te laat ingreep wanneer partijen als Forum voor Democratie de grenzen opzochten. Ook was er kritiek op haar rol bij het onderzoek naar haar voorganger Khadija Arib.
Redactie
Kamerlid Lucille Werner (CDA) keert na de verkiezingen niet terug in de Tweede Kamer. De voormalige presentator van het televisieprogramma Lingo zit sinds 2021 in de Kamer. Over waarom ze zichzelf niet opnieuw verkiesbaar stelt, geeft ze in haar verklaring op X geen uitleg.
Werner schrijft dat zij in de Kamer zat om Nederland toegankelijker te maken voor mensen met een beperking. Die missie zegt ze ‘vanuit een andere rol’ voort te willen zetten. Twee jaar geleden werd Werner, die geen politieke ervaring had, onverwacht op de tiende plaats van CDA-kandidatenlijst geplaatst.
Inmiddels hebben vijf van de veertien CDA-kamerleden hun vertrek aangekondigd. Onder meer fractievoorzitter Pieter Heerma stelt zich niet opnieuw verkiesbaar. Ook CDA-leider Wopke Hoekstra en demissionair minister voor Wonen Hugo de Jonge hebben aangegeven dat zij op 22 november niet meedoen aan de verkiezingen.
Daan de Vries
Nilüfer Gündoğan, voormalig Tweede Kamerlid voor Volt, verlaat de landelijke politiek. Dat schrijft ze op X, het voormalige Twitter. Als reden voert ze op dat ze het onmogelijk acht ‘in een paar maanden uit het niets een vitale en kansrijke eigen beweging uit de grond te stampen’.
Volt zette Gündoğan op 22 maart vorig jaar uit de Tweede Kamerfractie na beschuldigingen aan haar adres over grensoverschrijdend gedrag. Daarna ging zij verder als zelfstandig Kamerlid.
Gündoğan zegt verder dat ze ‘op zoek gaat naar andere manieren om mij in te zetten in het maatschappelijk en publieke debat’.
Redactie
Nu hij de stap naar verkiezingsdeelname definitief heeft gezet, doemen ook de contouren op van het (kleine) team dat Pieter Omtzigt omringt. De twee belangrijkste leden daarvan zijn Nicolien van Vroonhoven en Hein Pieper. Van Vroonhoven (1971) is jurist en voormalig Tweede Kamerlid voor het CDA. Ze zat samen met Omtzigt acht jaar lang in de fractie in de tijd dat Jan Peter Balkenende de partij leidde. Daarvoor was zij Balkenendes beleidsmedewerker.
In de jaren daarna werd Van Vroonhoven wethouder in Hilversum. In 2017 verhuisde ze met haar gezin naar Australië, waar haar echtgenoot werkte. Na terugkeer in Nederland meldde ze zich vorig jaar bij Omtzigt om hem bij te staan in de Kamer. Ze fungeert daar in de praktijk als zijn woordvoerder. Dat deed ze aanvankelijk onbezoldigd, inmiddels krijgt ze voor twee dagen betaald.
Partijvoorzitter
Hein Pieper (1962) trad zondagavond uit de coulissen als de partijvoorzitter van Nieuw Sociaal Contract, de partij waarmee Omtzigt mee gaat doen op 22 november. Pieper is theoloog en was voorheen onder meer pastoraal werker. Ook Pieper is voormalig CDA’er. In 2009 en 2010 was hij korte tijd Tweede Kamerlid.
Sinds 2011 is Pieper dijkgraaf van het waterschap Rijn en IJssel (in het oostelijk deel van Gelderland en het zuiden van Overijssel) en net als Van Vroonhoven al maanden betrokken bij de ondersteuning van Omtzigt. Zo is hij voorzitter van de Stichting Steunfonds Groep Omtzigt, die geld inzamelt voor de nieuwe beweging. Daarbij mikt hij op kleine bedragen, van zo veel mogelijk mensen, legt Pieper uit in dagblad Tubantia. ‘Tot maximaal 850 euro. Grote bedragen willen we niet. We hebben drie keer een donatie van 1.000 euro gehad, die hebben we besproken of we die aan wilden nemen. Liever doen we het met steun van heel veel mensen voor een kleiner bedrag.’
Pieper blijft gewoon dijkgraaf, het partijvoorzitterschap doet hij als vrijwilliger. ‘Dat was ook mijn voorwaarde. Maar het is prima te combineren.’
Raoul du Pré
PvdA-fractieleider Attje Kuiken zal na de verkiezingen niet meer terugkeren in de Kamer. Aan het AD laat ze weten niet op de lijst te willen staan van Verenigd Links, de samenwerking tussen GroenLinks en de PvdA. Onder meer dankzij de inspanningen van Kuiken besloten de twee partijen de komende verkiezingen één lijst te vormen.
Met Kuiken verdwijnt er weer een ervaren parlementariër uit de Tweede Kamer. Ze zat sinds 2006 in de Kamer. Mogelijk zit haar politieke carrière er niet helemaal op. Voor een post als minister staat ze open: ‘Als je gevraagd wordt, zou het een enorme eer zijn en zeg je ja. Verantwoordelijkheid wil ik altijd nemen, maar ik kan me heel goed voorstellen dat er een plek voor mij elders is. Ik vind de politie of de jeugdzorg ook fantastisch.’
Tijdens de komende algemene politieke beschouwingen na Prinsjesdag, zal Kuiken niet het woord voeren in de Tweede Kamer. Dat laat ze over aan Jesse Klaver van GroenLinks. Onduidelijk is wat zijn positie op de lijst wordt van Verenigd Links. Frans Timmermans wordt de lijsttrekker van de gezamenlijke lijst.
Redactie
De nieuwe CDA-lijsttrekker Henri Bontenbal heeft zijn eerste piketpaaltje geslagen: ook onder zijn leiding werkt het CDA niet samen in een regering met de PVV en Forum voor Democratie (FvD). ‘Mijn partij staat voor waarden, normen, fatsoen en het behoud van de democratie’, zei Bontenbal maandagavond in gesprek met Nieuwsuur. ‘PVV en FvD laten steeds zien dat ze de democratische rechtsstaat niet respecteren. Dat betekent dat ik ze uitsluit.’
Met zijn besluit zet Bontenbal de lijn door van zijn recente voorgangers Sybrand Buma en Wopke Hoekstra, die na de samenwerking met de PVV in het eerste kabinet-Rutte (2010-2012) de deur secuur op slot hielden. Het CDA ging destijds bijna ten onder aan interne twisten over de wenselijkheid van die samenwerking. Bontenbal behoorde tot de tegenstanders en herinnert zich de politieke pijn. ‘Ik heb in mijn partij gezien hoeveel verdeeldheid dat heeft gezaaid.’
De vraag wie met wie kan regeren wordt in de campagne van belang: de VVD blies onlangs het kabinet op omdat de partij naar eigen zeggen binnen de coalitie op te veel oppositie stuitte tegen plannen om het asielbeleid drastisch aan te scherpen. D66 en ChristenUnie, de coalitiepartners sinds 2017, werkten niet mee. Met weer een coalitie ‘door het midden’ komt de VVD op dit terrein geen stap verder en dus kijkt de partij naar rechts. Een rechtse meerderheid is echter al jaren uit zicht omdat de PVV ook door de VVD werd uitgesloten van regeringsdeelname.
Binnen de VVD werd het debat daarover onlangs wél geopend. Asielwoordvoerder Ruben Brekelmans wil ‘niet blijven steken’ in compromissen met links. ‘Dan kan het nodig zijn met Geert Wilders tot oplossingen te komen. Hierover moet de partij discussiëren.’ De nieuwe partijleider Dilan Yesilgöz heeft daarop nog niet gereageerd.
Raoul du Pré
Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force (FDF) wil aan de Tweede Kamerverkiezingen meedoen namens Belang van Nederland (BVNL), de partij van Wybren van Haga. Dat is de uitkomst van een algemene ledenvergadering van de boerenactieclub in Nijkerk, waar onder meer de oprichting van een eigen partij als een van de opties op tafel lag. Na afloop van de vergadering bleek dat dat niet doorgaat.
Van Keimpema komt vo Source: Volkskrant