‘Het was onderdeel van de reguliere nieuwsstroom via de staatspersbureaus en in de gedrukte pers. Maar op de televisie is er niet of nauwelijks aandacht voor. Het belangrijkste nieuws was gisteren het bezoek dat president Vladimir Poetin aan Koersk bracht. Vandaag wordt alles overschaduwd door het slot van de Brics-top in Zuid-Afrika.
‘Het Russische luchtvaartagentschap meldde al heel snel dat Prigozjin aan boord was van het toestel. In de loop van de avond druppelden de berichten verder binnen, over het lokaliseren van de rampplek en het bergen van de lichamen.’
‘Nee, maar dat wekt ook geen verbazing. Bij iedere vliegtuigramp treedt een mechanisme in werking waarbij alle mogelijke oorzaken worden afgestreept: van een menselijke fout of een technisch mankement tot een explosief aan boord of een raket. Formeel is enkel gezegd dat het onderzoek in gang is gezet.’
‘Vooral op sociale media doen dat soort verhalen de ronde. Een van de kranten hier heeft gesproken met experts die van mening zijn dat het toestel is neergehaald en dat het niet zou gaan om, bijvoorbeeld, een technisch mankement. Op de beelden die via sociale media werden verspreid was ook te zien dat het toestel bijna loodrecht naar beneden stortte. Lokale bewoners zouden knallen hebben gehoord.’
‘De geschiedenis leert dat de Russische staat betrokken is geweest bij diverse moordaanslagen. Denk bijvoorbeeld aan de pogingen tot vergiftiging van de Russische ex-spion Sergej Skripal in Groot-Brittannië. Denk ook aan de moord op Aleksandr Litvinenko, een voormalige Russische agent. Recenter is oppositieleider Aleksej Navalny vergiftigd. In al die gevallen is er omvangrijk bewijs dat wijst in de richting van de Russische veiligheidsdiensten.
‘In een detectiveverhaal wordt altijd eerst gekeken naar wie een motief heeft. Na die vreemde opmars van Prigozjin en zijn mannen richting Moskou twee maanden geleden sprak Poetin van verraad. Op de Russische staatstelevisie werd toen ook een ouder citaat van de president getoond, waarin hij zei dat hij alles kan vergeven, behalve verraad. Poetin is dus een klassiek voorbeeld van iemand met een motief.’
‘Dat blijft uiteraard gissen. Als deze vliegtuigcrash daadwerkelijk door het Kremlin is geïnitieerd, is dat een radicale, ongelooflijk gewelddadige manier om met Prigozjin af te rekenen. Misschien wilde het Kremlin een daad stellen of angst aanjagen. Maar sommige commentatoren zeggen ook dat het de macht van het Kremlin eerder zou verzwakken: als je naar dit soort middelen grijpt, is dat een teken van onmacht.
‘Opvallend genoeg leek het de laatste tijd juist alsof Prigozjin weer salonfähig werd. Na de muiterij gebruikte Poetin harde woorden, maar naar verluidt heeft hij Prigozjin kort daarna weer ontmoet. Niet zo lang geleden zagen we Prigozjin ook in beeld in de coulissen van de Rusland-Afrikatop in Sint-Petersburg. Het wekte de indruk dat alles weer was gesust.’
‘Het zal enige tijd vergen, maar er is natuurlijk wel veel informatie beschikbaar die kan helpen bij een reconstructie. Ik verwacht dat onderzoeksorganisaties als Bellingcat zich hierop zullen storten. Er zijn veel foto’s en video’s van het toestel dat naar beneden komt en uit de beelden van de wrakstukken kun je bepaalde informatie halen. Er zijn ook ooggetuigenverslagen.’
‘Van het officiële onderzoek moeten we misschien niet al te veel verwachten. De zwarte dozen zullen vast gevonden en onderzocht worden, maar of we te horen krijgen wat die melden, blijft de vraag.’
‘Inmiddels circuleren ook al diverse complottheorieën. Sommige mensen denken dat de crash in scène is gezet, zodat Prigozjin via een zijdeur naar veiliger oorden kon vertrekken. Hij heeft meerdere paspoorten. Dit zou een uitgelezen mogelijkheid voor hem zijn om ergens te gaan rentenieren. Ongetwijfeld blijven er tot in de lengte der jaren berichten opduiken dat Prigozjin weer ergens is gesignaleerd.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden