In de Amerikaanse staat Wyoming vindt op donderdag en vrijdag de beroemde Jackson Hole-conferentie plaats. Iedereen die er een beetje toe doet in de wereld van centrale bankiers wil daarbij zijn, en analisten volgen alles op de voet. Het is het ideale podium voor Jerome Powell, de voorzitter van de Federal Reserve, om de verwachtingen van financiële markten te beïnvloeden. Hetzelfde geldt voor Christine Lagarde, de president van de Europese Centrale Bank (ECB), die eveneens speecht op de conferentie.
Beleggers hopen dat Powell en Lagarde meer duidelijkheid scheppen over de vraag of de rente nog verder omhooggaat om de inflatie te bestrijden, en over hoelang de centrale bankiers van plan zijn daarna te wachten voor ze het weer goedkoper maken om te lenen.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
Het is al de 45ste editie van het symposium, dat wordt georganiseerd door de Amerikaanse centrale bank. Toen het lokale kantoor van de Fed in 1978 met het evenement begon, was dat elders in Wyoming, en veel bescheidener. De deelnemers hadden het toen vooral over problemen voor de lokale bevolking, daar in de schaduw van de Rocky Mountains. Over leningen aan landbouwbedrijven, bijvoorbeeld.
Het mocht allemaal wat ambitieuzer, dacht het Fed-kantoor van Kansas na een paar jaar. Hoe pak je dat aan? Net zoals bij een festival: je zoekt een headliner die iedereen wil zien. En dus vroegen ze Paul Volcker. De toenmalige voorzitter van de Federal Reserve was destijds verwikkeld in de strijd tegen de hoge inflatie. Die zou hij uiteindelijk onder de knoet krijgen door de rente op te trekken tot liefst 22 procent. Een noodzakelijk, maar onpopulair beleid omdat het de Amerikaanse economie in een recessie duwde en de werkloosheid de hoogte injoeg.
Om Volcker te lokken, hadden de organisatoren iets slims bedacht. Ze wisten dat vliegvissen een van zijn grote hobby’s was, en dus zochten ze een plek waar veel forel zat. Het werkte: Volcker verzamelde zijn visgerei en kwam naar Jackson Hole. De andere groten der aarde volgden in zijn kielzog.
De tweedaagse conferentie staat dit jaar in het teken van ‘structurele veranderingen in de mondiale economie’, een thema waarover academici nieuw onderzoek zullen presenteren. Beleggers kijken vooral uit naar wat Powell vrijdag om 16.00 uur Nederlandse tijd gaat zeggen in zijn toespraak. Ze hopen dat hij aangeeft of de rente na een reeks verhogingen het plafond heeft bereikt, of dat er dit jaar nog een verdere stijging in het vat zit. Het rentepeil heeft een bepaalde uitwerking op de verschillende activaklassen. Zo maakt een hogere rente het aantrekkelijker om geld in obligaties te stoppen, ten nadele van de aandelenmarkt.
Op dit ogenblik ligt de beleidsrente van de Fed in een bandbreedte van 5,25 tot 5,50 procent, het hoogste peil sinds 2001. Via de doorwerking van het rentebeleid naar duurdere leningen en aantrekkelijkere spaarrekeningen wil de centrale bank de economie afkoelen, en zo de trend van steeds hogere prijzen bedwingen. De inflatie bedroeg in juli 3,3 procent, terwijl de Fed een doelstelling heeft van 2 procent.
Het is afwachten hoe concreet het antwoord is dat beleggers gaan krijgen. Een goede centrale bankier moet op het ene moment vaagtaal beheersen en op andere momenten kraakhelder praten. Vorig jaar tapte Powell in zijn speech in Jackson Hole uit dat laatste vaatje. De Fed zou de rente blijven verhogen om de inflatie te bestrijden, zei hij toen, ook al doet dat burgers en bedrijven pijn.
Centrale bankiers willen onzekerheid en onrust over hun beleid zo veel mogelijk vermijden. Goed voorspelbaar is dat beleid momenteel allerminst. Financiële markten hebben voorafgaand aan de conferentie een kans van 50 procent ingeprijsd dat de Fed de rente in november nogmaals gaat verhogen. Als Powell een duidelijke hint wil geven, is er geen beter forum dan Jackson Hole.
Dat geldt ook voor Christine Lagarde, of het moet de centralebankhoogmis zijn die de ECB zelf sinds 2015, jaarlijks in mei, organiseert in het Portugese stadje Sintra. Lagarde spreekt in Jackson Hole enkele uren na Powell, om 21.00 uur Nederlandse tijd.
Ook van haar hopen financiële markten een beter zicht te krijgen op de mogelijkheid van verdere renteverhogingen. De beleidsrente in de eurozone ligt op dit ogenblik op 3,75 procent. Lager dan in de VS, maar daar staat tegenover dat de inflatie hier hoger is – 5,3 procent in juli. En, verontrustend: ze lijkt hardnekkig. Dat valt af te leiden uit de kerninflatie, een maatstaf die geen rekening houdt met de sterk schommelende voedsel- en energieprijzen. Die bleef in juli hangen op 5,5 procent, wat betekent dat de prijsstijgingen zijn te vinden in de brede economie.
Steeds meer analisten maken gewag van het mantra ‘high for longer’. Daarbij is de vraag dus niet zozeer of er nog een renteverhoging komt, maar vooral hoelang centrale banken de rente op peil zullen houden. De sprint is zo goed als voorbij, nu gaat het om uithoudingsvermogen. De exacte piek van de rente doet er niet zoveel meer toe, zegt Vincent Reinhart, hoofdeconoom bij BNY Mellon tegen nieuwssite Axios. ‘Je kunt altijd compenseren door hoelang je op de piek blijft.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden