N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
klimaatcrisis Klimaatverandering en een gebrek aan investeringen maken van waterschaarste een groeiend wereldwijd risico.
Zelfs de honden probeerden de afgelopen tijd het drinkwater in Montevideo te mijden. De hoofdstad van Uruguay – waar het drie jaar amper heeft geregend – kampt al maanden met een extreem watertekort. Om te voorkomen dat het Paso Severino-reservoir, dat meer dan twee miljoen Uruguayanen van schoon water moet voorzien, opdroogt, zag het waterbedrijf zich genoodzaakt drinkwater te mengen met brak rivierwater.
„De veiligheid van eindige zoetwatervoorraden wordt bedreigd door […] een groeiende wereldbevolking en de vraag naar water voor de mondiale economie”, concludeerden de Verenigde Naties in maart van dit jaar in een omvangrijk onderzoek naar Global Water Security. Volgens de onderzoekers van de VN-universiteit staat waterveiligheid onder druk „door aanhoudende conflicten en de vele samengestelde effecten van klimaatverandering”.
In het deze donderdag gepubliceerde rapport Water Dilemmas: the cascading impacts of water insecurity gaat ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib nog een stap verder: „de klimaatcrisis is in essentie een watercrisis”, schrijven de onderzoekers, die zich vooral hebben gericht op Afrika, het Midden-Oosten en enkele regio’s in Azië.
In een sociaal-economisch scenario waarin (rijke) landen niet veel meer vaart gaan maken met hun klimaatbeleid en de gemiddelde temperatuur aan het eind van de eeuw zo’n 2,7 graden Celsius hoger ligt dan voor de industrialisatie, zullen volgens het Oxfamrapport al in 2040 in veel landen grote watertekorten ontstaan.
Klimaatverandering leidt nu al tot een grotere onvoorspelbaarheid van de hoeveelheid neerslag. En dat zal alleen maar erger worden. In veel landen neemt de luchtvochtigheid weliswaar toe, en daarmee ook de hoeveelheid neerslag. Maar als het regent gebeurt dat in zwaardere buien, die oogsten beschadigen en vruchtbare bodem wegspoelen.
Het rapport is mede gebaseerd op praktijkervaringen die Oxfam Novib opdoet met zijn ontwikkelingsprogramma. In een videogesprek vanuit Somalië vertelt Marina van Dixhoorn, verantwoordelijk voor de ondersteuning van het Oxfamkantoor in het land, dat de boorgaten voor waterputten in Somalië tot een paar jaar geleden nog hooguit 100 meter diep waren. Tegenwoordig begint het bij 100 meter en moet soms tot wel 400 meter diepte worden geboord.
Net als Uruguay kampen delen van Somalië ook met de naweeën van een periode van extreme droogte die meer dan twee jaar heeft geduurd. Veel boeren hebben dieren moeten verkopen, soms zelfs hun hele kudde. Hoewel de ergste droogte volgens Van Dixhoorn voorbij is, is de situatie nog lang niet hersteld, daarvoor zou er nog veel meer regen moeten vallen. En dan het liefst in van die milde lentebuien zoals in Nederland, zegt Van Dixhoorn – meestal valt de regen in zware stortbuien.
Volgens het rapport zijn juist door klimaatverandering extra investeringen nodig in watervoorzieningen. Oxfam citeert uit onderzoeken van De Wereldbank waarin is becijferd dat in de 140 armste landen tot 2030 jaarlijks 114 miljard dollar (105 miljard euro) nodig is om toegang tot veilig drinkwater en goede sanitaire voorzieningen te garanderen. De schade als die investeringen uitblijven, kan volgens de Wereldbank oplopen tot 260 miljard dollar. Jaarlijks sterven nu 829.000 mensen als gevolg van diarree door onveilig drinkwater.
Zeker zo belangrijk als de hoogte van de investeringen is de duur ervan, schrijft Oxfam. Naar schatting 60 procent van alle waterprojecten in Afrika behalen niet het gewenste resultaat, omdat de financiering te vroeg stopt. Volgens het rapport beseffen landen vaak onvoldoende hoe belangrijk investeringen in drinkwater en sanitaire voorzieningen zijn. Oeganda besteedt bijvoorbeeld slechts 0,8 procent van zijn bbp aan watervoorzieningen, Bangladesh zelfs nog minder.
Critici vragen zich intussen af of klimaatverandering wel het echte probleem is. „Het is niet de droogte, maar diefstal”, staat als graffiti op een muur van het waterbedrijf gekalkt. Het bedrijf zou veel te laat hebben gereageerd op de extreme situatie en het zou bovendien landbouw en industrie nog steeds vrijwel onbelemmerde toegang geven tot water.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC