Wanneer transgender vrouwen hun plaats opeisen in competitieve sporten, volgt steevast een storm van kritiek. Recentelijk heeft de internationale schaakbond Fide aangekondigd dat transgender vrouwen voorlopig niet kunnen deelnemen aan schaakwedstrijden voor vrouwen. Ondertussen lijken trans mannen – die, net als cisgender mannen, ongeveer de helft van de populatie uitmaken – buiten schot te blijven bij alle vormen van competitie. Deze dubbele standaard laat een dieper liggend probleem in onze samenleving zien.
Historisch gezien is er veel ophef geweest over de vermeende voordelen die transgender vrouwen zouden hebben in termen van spierkracht, een argument dat maar weinig wetenschappelijke grond heeft. Deze vermeende voordelen werden soms gebruikt als een excuus om trans vrouwen uit te sluiten van competities en levert in de publieke opinie steeds veel discussie en haat op. Maar zelfs wanneer spierkracht, zoals bij schaken, geen doorslaggevende rol speelt, blijft de kritiek aanhouden en worden trans vrouwen uitgesloten.
Over de auteur
Claire Slingerland is filmmaker en voorzitter van de Winter Pride Almere. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Laten we eens nader naar de feiten kijken. Onderzoek heeft aangetoond dat trans vrouwen met een vrouwelijke hormoonhuishouding geen aanzienlijke krachtsvoordelen hebben, omdat hun kracht afneemt door hormoontherapie. Een veel aangehaald voorbeeld tegen trans vrouwen in de sport is zwemmer Lia Thomas. Haar prestaties (ze won in 2022 een afstand bij de Amerikaanse studentenkampioenschappen) worden gebruikt als bewijs van de vermeende oneerlijkheid.
Echter, het verhaal is anders dan de critici doen voorkomen. Lia Thomas zwom al op topniveau vóór haar transitie. Zodra ze begon met hormoontherapie, namen haar prestaties af, wat duidt op afnemende spierkracht. Critici benadrukken echter steeds haar prestaties van vlak voor haar tijdelijke terugtrekking uit de sport, toen haar spierkracht al afgenomen was. En niet haar topprestaties van voor haar hormoonbehandeling, die laten zien dat ze toen een stuk sneller zwom. Een kwestie van framing om sportende trans vrouwen verdacht te maken.
Het Internationaal Olympisch Comité laat transgender atleten al sinds 2004 toe op de Olympische Spelen, mits ze voldoen aan strikte criteria. Desalniettemin heeft nog nooit een transgender atleet een podiumplaats bereikt. Toch ontstond er tumult toen de Nieuw-Zeelandse gewichtheffer Laurel Hubbard in 2021 deelnam aan de Spelen in Tokio. Uiteindelijk behaalde de trans vrouw geen podiumplaats en de kritiek verdween. Maar wat als ze had gewonnen? Was het dan ook ‘bewijs’? Nu worden haar prestaties in ieder geval níét genoemd als bewijs dat ze inderdaad geen voordeel had.
De schaakwereld biedt een ander perspectief. Het argument van spierkracht blijkt simpelweg een dekmantel voor transfobie of wellicht onwetendheid. Het verplaatsen van een schaakstuk vereist immers geen immense kracht. Toch worden transgender vrouwen niet toegelaten. Het veelgehoorde argument dat mannen beter schaken dan vrouwen is niets minder dan pure misogynie. In een door mannen gedomineerde sport zullen er van nature meer mannen zijn die op hoog niveau spelen.
Een vergelijkbaar verhaal geldt voor darts, waar fysieke kracht weinig invloed heeft op prestaties. Nu trans vrouw Noa-Lynn van Leuven doorbreekt als dartster, blijkt echter dat de wereld nog steeds niet klaar is voor verandering en valt ook haar haat ten deel.
Dit fenomeen strekt zich ook uit tot buiten de sportwereld. Rikkie Kolle, een trans vrouw, triomfeerde onlangs in de Miss Nederland-verkiezingen. Haar overwinning had een mijlpaal voor inclusiviteit en diversiteit in Nederland moeten zijn. Helaas werd ze overladen met haatberichten en zelfs doodsbedreigingen op sociale media. De kritiek bestond uit allerlei ongefundeerde beweringen, zoals bijvoorbeeld dat ze bevoordeeld zou zijn en andere deelnemers mooier waren.
Hoewel ik geen groot voorstander ben van schoonheidswedstrijden, begrijp ik dat deze verkiezingen over meer dan alleen uiterlijk gaan. En dat er ieder jaar verschil van mening is over wie nou de mooiste is. Wat niet gek is, want het is geen meetbare prestatie.
Het wordt hoog tijd dat we een culturele verschuiving maken naar inclusiviteit en respect voor transgender individuen in alle aspecten van het leven, inclusief sport en schoonheidswedstrijden. Het argument van spierkracht is een verhulde vorm van discriminatie en we moeten dit soort vooroordelen gezamenlijk bestrijden en overwinnen. Laten we streven naar een wereld waarin iedereen, ongeacht genderidentiteit, de kans krijgt om te excelleren, zonder angst voor haat of discriminatie.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden