De hoofdgast is afwezig op zijn eigen feestje. Deze woensdag vindt het eerste debat plaats van de Republikeinse voorverkiezingen en Donald Trump, met afstand de populairste kandidaat, heeft besloten niet te komen opdagen. ‘Het publiek weet al wie ik ben’, zei de oud-president op zijn eigen platform Truth Social.
Het levert voor de overige acht kandidaten een tamelijk bizarre situatie op. Trump wordt volgens onderzoeksbureau FiveThirtyEight gepeild op 52,5 procent, híj is degene om te verslaan – en juist met hem kunnen ze niet in gevecht.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Het televisiedebat, gehouden in de stad Milwaukee, is voor kandidaten een cruciaal moment om zich aan landelijke kiezers te presenteren. Alleen meent Trump dat er niets valt te winnen. Waarom jezelf laten overstelpen met kritiek als je mijlenver voor ligt?
Fox News, de organisator, dwingt deelnemers een verklaring te ondertekenen dat zij de uiteindelijke winnaar zullen erkennen. Ook daarop zit Trump, vermoedelijk, niet te wachten. Deelnemers moesten zich verder kwalificeren met een drempel van 40 duizend donateurs, afkomstig uit minstens twintig staten, en zeker 1 procent van de stemmen in drie landelijke peilingen. Zakenman Perry Johnson, presentator Larry Elder, oud-CIA-agent Will Hurd en Frances Suarez, burgemeester van Miami, zijn niet welkom.
Wie debatteren er woensdag wél?
Ron DeSantis (44) heeft het zwaar. Hij was de gedoodverfde rivaal van Donald Trump, op het schild gehesen door Fox News na zijn uitzonderlijke verkiezingszege als gouverneur van Florida – maar zijn campagne sputtert en zwabbert. DeSantis’ ongemakkelijke positionering tegenover Trump helpt niet: de gouverneur wil kiezers overtuigen dat hij geschikter is, maar durft de oud-president nauwelijks te bekritiseren uit angst voor hun toorn.
Het podium is niet zijn natuurlijke omgeving. Dit debat moet DeSantis zien te bewijzen dat de hype terecht was, maar zonder Trump zal hij, als tweede populairste, de hardste klappen vangen. Vorige week lekte een memo uit vanuit een van zijn campagnefondsen met een gedetailleerde strategie voor het debat woensdag. Een van die tactieken: richt je pijlen op Vivek Ramaswamy, die hem steeds dichter op de hielen zit.
Vivek Ramaswamy is dé wildcard van de voorverkiezingen. De farmaceutisch ondernemer is jong (38), steenrijk (geschatte waarde: 1 miljard dollar) en volgens recente peilingen de derde populairste kandidaat. Een behoorlijke prestatie voor een onervaren niet-politicus zonder landelijke bekendheid.
Ramaswamy adoreert Trump, en presenteert zich als diens natuurlijke opvolger: een retorisch begaafde buitenstaander met lak aan politieke conventies. De Indiaas-Amerikaanse Ramaswamy noemt zich een ‘niet-witte nationalist’, met weinig geduld voor geopolitieke kwesties als de oorlog in Oekraïne. Vermoedelijk zal hij Trumps eer woensdag verdedigen. Mocht Ramaswamy worden verkozen, zo beloofde hij al, dan zal hij Trump gratie verlenen voor diens strafzaken.
Mike Pence (64), de voormalige vicepresident onder Trump, heeft moeite zijn campagne te laten ontvlammen. Ondanks landelijke bekendheid trekt Pence bar weinig publiek. Trumps achterban heeft hem nog altijd niet vergeven voor zijn ‘verraad’ – Pence weigerde de verkiezingsuitslag ongedaan te maken – terwijl gematigde Republikeinen worstelen met zijn aartsconservatieve, christelijke wereldbeeld.
Pence spreekt doorgaans met meel in de mond als het aankomt op Trump, maar afgelopen weken betoonde hij zich kritischer. De grote vraag: hoe gaat hij zich woensdag verhouden tegenover zijn voormalige begunstiger?
Chris Christie (60), oud-gouverneur van New Jersey, zal geen moeite hebben zich te onderscheiden. Niemand die Trump zo bijtend bekritiseert als hij. Ooit waren ze innige bondgenoten, maar dat veranderde na de Capitoolbestorming en, vervolgens, de onthulling dat Trump hem met corona besmette. De oud-president had zijn infectie verzwegen tijdens een debatoefening in 2020.
Nu is Christie de gezworen anti-Trump. De kans op de nominatie is voor Christie miniem. Zijn einddoel lijkt eerder: Trump uit het zadel houden. Nu Trump schittert door afwezigheid, is de vraag hoe effectief die strategie is.
Nikki Haley (51) was de eerste die zich na Trump kandideerde. Ze was gouverneur van South Carolina en diende onder Trump als VN-ambassadeur. Haley toert onvermoeibaar door het land, maar stagneert in de peilingen. Zij wil afsteken als rustig en redelijk naast de volatielere Trump en DeSantis, maar zo’n boodschap breekt moeilijk door dit speelveld heen.
Zelfs in haar eigen staat loopt Haley flink op de beide koplopers achter. Dit debat moet het tij voor haar keren. Ze staat bekend als een kundig debater, maar dat is in Milwaukee niet genoeg. Haley zal moeten pogen wat ze tot nu toe naliet: de aandacht op zich vestigen.
Tim Scott (57) is een opvallende kanshebber. Niet alleen is hij de enige zwarte kandidaat, zoals hij ook de enige zwarte Republikein in de Senaat is, maar hij voert in tegenstelling tot zijn concurrenten een optimistische, positieve campagne. ‘Zijn’ Amerika gaat niet naar de knoppen, maar biedt juist iedereen kansen – daarvoor gebruikt hij zijn levensverhaal als beeldend bewijs.
Scott stijgt in de peilingen langzaam, maar gestaag. Tot nu toe ziet hij er vanaf om zijn concurrenten aan te vallen, Trump incluis. Dat is tijdens een debat moeilijk vol te houden. Gaat hij zich van een hardere kant laten zien?
Asa Hutchinson (72) is, naast Chris Christie, de grootste criticus van Trump. De oud-gouverneur van Arkansas had grote moeite om de benodigde 40 duizend donateurs te werven. Zijn doel is om Trump als kandidaat te verwonden. Christie en Hutchinson kennen elkaar van hun tijd als openbaar aanklager, en beiden scharen zich achter Trumps vervolging – uitzonderlijk onder de kandidaten. De kans is groot dat zij hun kritiek op de afwezige oud-president zullen bundelen.
Doug Burgum (67) heeft zijn route naar het televisiedebat afgekocht. Geen cynisme of verwijt, maar simpelweg een feit: om de drempel te halen van 40 duizend donateurs, beloofde hij eenieder die 1 dollar aan zijn campagne schonk een cadeaubon van 20 dollar. Die stunt kostte de hem een fikse duit, maar het is gelukt: hij mag meedoen.
Burgum is gouverneur van de dunbevolkte staat North Dakota. Hij vergaarde een fortuin als softwareondernemer, voor hij overstapte naar de politiek. Zijn grootste obstakel: niemand weet wie hij is. Dit debat is voor hem cruciaal. Burgum kan geen cadeaubonnen blijven uitdelen; dit is wellicht zijn enige kans om zich aan kiezers te presenteren.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden