In de film Asterix verovert Rome zit Het Huis Waar Je Gek Wordt. Tijdens een moderne variant van Hercules’ twaalf werken gaan Asterix & Obelix kopje-onder in dit drijfzand van bureaucratie, op zoek naar de ‘vrijgeleide A38’. Achtereenvolgens trotseren zij een dove bode, een schommelende ambtenaar, talloze trappen nergens heen, krankzinnige plattegronden, onlogisch geplaatste loketten, babbelzieke medewerkers en formulieren en circulaires in iedere denkbare kleur en nummering. Uiteindelijk brengen ze de proef tot een goed einde door de regelfanatici te verslaan met hun eigen wapens.
In Nederland zijn de afgelopen jaren veel Huizen Waar Je Gek Wordt neergezet. Wie met een eenvoudige vraag om hulp zo’n Huis binnengaat, komt er na jaren ronddolen murw, eindeloos doorgelicht en vervuld van weerzin tegen ambtelijk jargon weer uit.
Over de auteur
Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Wie in Nederland moeite heeft rond te komen, loopt zich vast in een woud van tientallen armoederegelingen. Bij het uitkomen van de CPB-koopkrachtcijfers voor volgend jaar – redelijk nieuws voor de meerderheid, slecht nieuws voor de zwakkeren (voor mijn gevoel is dat altijd ongeveer de uitkomst van dit soort ramingen) – deed iedereen zijn vertrouwde oefening: minister Schouten vond het op Radio 1 ‘heel heftig’ en Pieter Omtzigt klampte zich bij Nieuwsuur, als de zwetende goochelaar die naast een zojuist in tweeën gezaagde assistente een black-out voelt opkomen, vast aan de bezwerende formule ‘dat we het de komende maanden gaan zien’. Ondertussen nam de VVD zó snel afstand van het CPB-rapport dat ze er bij het WK Atletiek mee door de series gekomen waren. Mogelijk heeft die partij met ‘armoedegrens’ wat ik met ‘pensioenregeling’ heb: je wéét dat het belangrijk is, maar zodra je het woord leest, check je uit, niks aan te doen.
Lezer Bas Pieck merkte in deze krant op dat er weinig rekening gehouden wordt met de baten die armoedebestrijding op de lange termijn opleveren, en met zoiets als ‘morele plicht’, een begrip dat er in begrotingen vaak bekaaid vanaf komt. Terecht, maar daarnaast is er ook gewoon haast geboden. Er moet dus snel wat worden gedaan, maar we moeten er ook eerst nog maar eens rustig naar kijken, want ‘draagvlak’ (Schouten), ‘alle opties op tafel’ (minister Van Gennip) en ‘ondernemers moeten kunnen blijven ondernemen’ (minister Adriaansens). Kreukloze woorden, als de woorden op een bandje wanneer je een instantie telefonisch om uitleg probeert te vragen.
Bij Vandaag Inside, het programma waarin politici die de boel eerlijker willen verdelen afwisselend woede en gegiechel oproepen, stichtte Johan Derksen vast een ‘sociëteit van miljonairs’, waarbij elke rijke stinkerd een hulpbehoevende zou ‘adopteren’. ‘De politiek’, riep de Sint-Maarten van Grolloo, ‘daar hoef je niks van te verwachten.’ Kompaan Van der Gijp meldde zich direct aan: hij wilde best iemand wekelijks 100 euro boodschappengeld geven. Een land is meer gebaat bij efficiënter en ruimhartiger armoedebeleid en minder bij particuliere erupties van medemenselijkheid, maar het is de illusie van eenvoud tegenover al die hardnekkige traagheid, die die overtuiging bijna aan het wankelen zou krijgen.
Ondertussen woekeren, ver weg van de kreukloosheid, de schaamte en het onbegrip, en worden mensen die bijna niets krijgen op hardvochtige wijze gecontroleerd of ze wel echt recht hebben op al dat bijna niets. Elk moment kunnen ze iets voelen, iets wat op een bodem lijkt. Je moet terug naar het Huis Waar Je Gek Wordt, met zijn tientallen loketten, inclusief een loket voor wie het overzicht kwijt is.
Het eind van de maand nadert, er is haast bij.
Source: Volkskrant