Hunkert gepolariseerd Nederland eindelijk weer naar een politiek midden? Je zou het bijna denken, als je de messiaanse bewieroking van links tot populistisch rechts van Pieter Omtzigt ziet. Pieter, verlos ons van het kwade. Reken af met de neoliberale puinhoop die Mark Rutte heeft achtergelaten.
Het is inderdaad een bijkans bovennatuurlijk talent; een fors deel van het extreem-rechtse electoraat aanspreken met een verhaal over bestuurlijke vernieuwing en integriteit. Over een betrouwbare, menselijke overheid die niet discrimineert. Omtzigt weet te depolariseren. Eindelijk weer hoop op een sterker midden, op gemeenschappelijke ankers.
Over de auteur
Harriët Duurvoort is publicist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
We hebben hem leren kennen als een terriër als het gaat om de toeslagenaffaire. Een benaderbare steun en toeverlaat voor de slachtoffers. Dat is een thema dat nog steeds een grote, niet gedichte wond is in de samenleving en een bron van wantrouwen tegen de overheid. Want een overheid die grondrechten schendt, zoals het discriminatieverbod in artikel 1 van de Grondwet, en daardoor burgerrechten van kwetsbare burgers (vrouwen van kleur, alleenstaande moeders en hun kinderen, burgers met een dubbele nationaliteit) met de voeten treedt, is een onbetrouwbare overheid. Er moet echt iets gerepareerd worden.
Maar aan de andere kant kleeft er aan Omtzigts Nieuw Sociaal Contract natuurlijk wel een risico. Hoe realistisch is het dat er binnen een mum van tijd een lijst is met mensen met degelijke bestuurlijke ervaring? Daarbij: een politicus bejubeld door mensen die politiek mijlenver van elkaar afstaan, stemmen lijkt te verenigen van lieden die elkaar dagelijks op sociale media het licht in de ogen niet gunnen... Dat kan nog erger misgaan dan bij de LPF.
Ook de kersverse CDA-leider Henri Bontenbal profileert zich intussen sociaal, door de armoedeproblematiek op Rotterdam-Zuid te agenderen. Een koerswijziging na het corpsbal-VVD-light van Wopke Hoekstra. Terecht; in de Maasstad is de armoede net als op veel andere plekken in het land schrijnend. ‘Er voltrekt zich een humanitaire ramp. 89.000 Rotterdammers wachten op perspectief. Ze hebben soms zelfs geen wc-papier in huis', aldus het AD.
Met zulke problemen is de hoop vooral gevestigd op een linkse overwinning. Frans Timmermans, lijsttrekker van PvdA/GroenLinks, zal aan de bak moeten om een breed sociaal democratisch electoraat te bereiken en niet te elitair over te komen. Vooralsnog is het nog de machtige Brusselse bureaucraat die vooral wil inspireren in beeldende, gezwollen taal. Ik hoop dat dat verandert.
De fusie met GroenLinks is natuurlijk ook een grote stap. De klassieke, al uitgedunde achterban van de PvdA met GroenLinks, dat, hoe sympathiek ook, toch vooral de bovenmodale bakfietsbureaucraat uit de (semi) publieke sector vertegenwoordigt. De geldslurpende ambtelijke bestuurslaag die aan onze (semi)publieke taken, van onderwijs tot zorg tot woningbouwverenigingen, dik verdient. Uitdijende bureaucratie maakt organisaties ingewikkelder, besturen ondoorzichtiger en publieke taken onnoemelijk veel kostbaarder. Interimmers, juristen en managers verdienen het gros van het gemeenschapsgeld en het geld voor de eigenlijke semipublieke taken (handen aan het bed; leerkrachten voor de klas; verbetering van sociale huurwoningen) is helaas op.
Een beter bestuurbaar land betekent ook: korte metten willen maken met die bureaucratie. Een transparanter bestuur begint met het credo: vereenvoudig, vereenvoudig, vereenvoudig.
Het stemt voorzichtig optimistisch. Een sterk Nieuw Sociaal Contract kan in combinatie met PvdA/GroenLinks en misschien wel de PvdD een links middenkabinet vormen. Waar bestaanszekerheid, het herwinnen van vertrouwen in de overheid en een klimaatbeleid mede gericht op armoedebestrijding een mooi coalitieakkoord hebben opgeleverd. Je kunt doorpakken op klimaat als je het aan bestaanszekerheid koppelt. Dat is linkse politiek.
Terecht bekritiseert Omtzigt het klimaatbeleid. Tesla- en zonnepanelensubsidies voor de rijken, terwijl dat geld ook gestoken had kunnen worden in het isoleren van sociale huurwoningen van armere burgers zodat die niet in beschimmelde huizen hoeven te bevriezen.
Timmermans moet als linkse leider ook juist burgers die andermaal in overlevingsstand staan aanspreken en een hart onder de riem steken. Er was commotie over zijn riante wachtgeldregeling. Mijn idee: Lead by example. Toon je compassievolle, linkse hart; wees solidair met de groep mensen die het nu echt zwaar heeft. Timmermans, neem een voorbeeld aan Omtzigt die de opbrengst van zijn boek aan de voedselbank schenkt. Schenk je wachtgeld aan een goed doel.
Source: Volkskrant