Vanaf donderdag tot en met 1 september kunnen particulieren uit de hele Europese Unie op dit beleggingsproduct intekenen. Daarmee gaat de Belgische overheid de concurrentie aan met de spaarrekeningen van banken. Ook bij de zuiderburen bestaat veel ergernis over het feit dat de banken als gevolg van het beleid van de Europese Centrale Bank wel de rentes op hun leningen flink hebben verhoogd, maar niet die op de spaarrekeningen.
Bij de Belgische grootbanken ligt de spaarrente op dit ogenblik tussen de 0,9 en 1,5 procent. Volgens vergelijkingswebsite spaargids.be bedraagt de hoogste aangeboden spaarrente in het land nu 2,3 procent. De hoogste nettorente (dus de opbrengst na het betalen van belasting op ontvangen rente) op een depositorekening met een looptijd van een jaar (en zonder hoog minimumbedrag) is 2 procent.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
De banken in België zijn niet blij met de concurrentie van de staat, die ze oneerlijk vinden. De regering heeft de belasting over de renteopbrengst op de staatsbon verlaagd van 30 naar 15 procent. Op de rente op depositorekeningen die de banken aanbieden, blijft de volle 30 procent wel van toepassing.
Het Belgische Federaal Agentschap voor de Schuld hoopt een miljard euro op te halen via de uitgifte van de staatsbon, maar analisten sluiten niet uit dat het een veelvoud daarvan zal worden. In 2011 schreven Belgen voor een ongeziene 5,7 miljard euro in op dit beleggingsproduct. Het land verkeerde toen in een diepe politieke crisis. Met de zogeheten Letermebon, genoemd naar de toenmalige premier Yves Leterme die er reclame voor maakte in het parlement, toonde België de financiële markten dat het nog over andere financieringskanalen beschikte. De staat was dan wel arm, maar de burgers waren rijk en bereid om aan hun overheid te lenen.
De uitgifte van de staatsbon is deze keer niet ingegeven door geldnood. De Belgische schatkist kan zich prima en tegen een redelijk tarief financieren op de internationale kapitaalmarkt. Op een lening van tien jaar betaalt het land ongeveer 3,5 procent rente.
Het is vooral een politiek gemotiveerde beslissing. Burgers krijgen van de overheid wat de banken niet geven. De hoop is dat die laatste nu meer haast maken met het verhogen van hun spaarrente. Waarschijnlijk zal daarvoor wel meer geld van de rekeningen moeten verdwijnen dan een paar miljard. De Belgen hebben zo’n 300 miljard euro op hun spaarrekeningen staan.
Voor de Belgische regering maakt het weinig uit of ze geld ophaalt via institutionele partijen of via kleine spaarders. De rente op de staatsbon is gebaseerd op de rente die het land betaalt op overheidsobligaties met een looptijd van een jaar. Belgen profiteren dus van het ‘voordeel’ dat hun land een voldoende hoge rente moet betalen op zijn schulden.
Dat zou evengoed kunnen opgaan voor Nederlanders. De rente op overheidsobligaties met een looptijd van een jaar bedraagt op dit ogenblik zo'n 3,4 procent. Een Nederlandse staatsbon, die dus specifiek gericht is op particulieren, is echter ‘niet aan de orde’, zegt het ministerie van Financiën in een reactie. ‘Mocht overwogen worden om een dergelijke obligatie uit te geven, dan vergt dat politieke afweging.’
Als er toch een Nederlandse staatsbon zou komen, dan zou de vergoeding daarvan hoger liggen dan in België, omdat er in Nederland geen bronbelasting op van toepassing is. In elk geval zou die rente flink afsteken tegen de spaarrekeningen bij de Nederlandse grootbanken, waar de rentes rond de 1,25 à 1,5 procent liggen. De hoogste vergoeding voor een depositorekening op de Nederlandse markt bedraagt 3,45 procent, bij het kleine Yapi Kredi.
Nederlanders moeten niet wachten op een staatsbon om in Nederlandse overheidsschulden te beleggen, merkt Financiën op. Die kunnen ze namelijk kopen op de beurs van Euronext Amsterdam, via hun bank, beleggingsadviseur of broker. En op die manier dus 3,4 procent rente per jaar op zak steken.
Overigens zijn ook de Belgische overheidsobligaties via de beurs te kopen, maar de interesse daarvoor onder particulieren is heel beperkt, zegt Jean Deboutte, de directeur van het Belgische Federaal Agentschap van de Schuld. ‘Het helpt niet dat banken die staatsleningen ook niet aanprijzen; zij verkopen hun klanten liever andere producten waar ze wél een commissie aan verdienen. Met de staatsbon is dat anders, en niet alleen omdat banken een plaatsingscontract hebben getekend. Door alle media-aandacht is de vraag naar de staatsbon zo groot, dat klanten gewoon ergens anders naartoe gaan als een bank niet meewerkt.’
Nederlanders die een hogere spaarrente willen, kunnen ook uitwijken. Elders in de Europese Unie zijn er banken die veel aantrekkelijkere spaarrentes bieden dan die in Nederland. Tot 100 duizend euro val je onder het depositogarantiestelsel van dat land. Bigbank in Estland bijvoorbeeld biedt 2,70 procent, de Zweedse Nordax Bank 2,68 procent. Voor depositorekeningen met een looptijd van een jaar biedt Rietumu in Letland 4,25 procent, en de Italiaanse Banca Progetto 4,20 procent.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden