Hollywood ruikt de poen en steekt onze oudste vriendinnen een voor een in een nieuw jasje. De kleine zeemeermin is inmiddels door een zwarte actrice gespeeld. Barbie springt tegenwoordig in de bres voor woke-idealen. Sneeuwwitje de feminist zou in de maak zijn, zo las ik laatst… Willen tekenfilmfiguren en sprookjeskarakters de tand des tijds overleven, dan moeten ze uiteraard mee-evolueren met hun publiek. Alleen, is het verstandig om hun lot in handen te leggen van filmmakers voor wie filmkarakters alleen goed genoeg zijn als ze voor hun geldkarretje te spannen zijn?
Zo zal het ware verhaal van Assepoester nooit verteld worden in een peperdure Hollywood-productie. Want: Assepoester is het staafje in het wiel van het systeem. Ze is de rebel, de spiegel waarin de boven ons gestelden hun domheid kunnen aanschouwen. Assepoester betekent het vernuft dat garant staat voor verandering.
Aangezien Hollywood zich niet zal buigen over haar verhaal, hier in deze column een bescheiden poging om Assepoester het podium te geven waar ze recht op heeft.
Over de auteur
Erdal Balci is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het verhaal over het meisje, dat ook bekend staat onder de naam Cinderella, wordt al een paar duizend jaar in verschillende varianten verteld en was ook bekend bij de oude Grieken. Wat mij betreft kan het niet anders of ze was familie van Thersites. Deze Thersites was een man van het gewone volk. Tijdens een vergadering over de Troje-oorlog durfde hij kritiek te uiten op de oorlogsplannen van de legerleiding. Die kritiek kwam hem duur te staan. Homerus omschrijft Thersites als de lelijkste persoon van alle Grieken. De echte oorlogshelden haalden hem om de beurt door het slijk. De vorsten dreigden hem met de dood als hij nog een keer zijn mond zou openen. Van Odysseus krijgt Thersites zelfs een enorm pak slaag.
Waar deze ‘oom’ van Assepoester na die dramatische ervaring met de heersende klasse zich terugtrekt om een paar duizend jaar lang niet meer van zich te laten horen, doet Assepoester die in soortgelijke ellendige omstandigheden verkeert als Thersites, iets anders. Assepoester gebruikt haar hersenen.
In de oude Grieks-Egyptische versie is de valkgod Horus haar helper. Het is die god die haar slipper ‘steelt’ en bij de farao bezorgt. Zoals Assepoester had verwacht herkent de sukkel een teken van god in die slipper en gaat hij op zoek naar het meisje.
In de loop der eeuwen verandert het een en ander in het verhaal. De spullen die ze inzet worden hipper en kleurrijker, de valkgod transformeert naar een goede fee, we spreken niet meer over een farao maar over de knappe prins, enzovoort. Wat altijd hetzelfde blijft, is de prachtige manier waarop Assepoester telkens de grenzeloze domheid van de machthebbers toont.
Haar gemene stiefmoeder en diens verschrikkelijke dochters zijn de handlangers van het systeem dat verrijst op vermogen, achtergrond, afkomst… Assepoester weet zich te ontworstelen aan kwaadaardigheid en aan armoede dankzij haar voortreffelijke fantasie, en schenkt iedereen hoop.
Ze weet op de een of andere manier op dat bal in het paleis te verschijnen, ze praat zo mooi dat de prins na de eerste dans al duizelingwekkend verliefd is op haar. Assepoester ontvlucht om middernacht het paleis, verliest tijdens dat rennen zogenaamd een van haar glazen muiltjes en zegt al onderweg naar huis ‘schaakmat’.
Er bestaat geen betere allegorie voor de dwaasheid die de mensheid in gijzeling heeft genomen dan de prins die niet in staat is om het gezicht van het meisje te herkennen waar hij een hele nacht mee heeft staan dansen. Hij is de oen die het hele land afreist om alle meiden een schoen te laten passen.
Ieder weldenkend mens kan wel bedenken dat Assepoester nooit van iemand kan houden die een bal organiseert om uit de aanwezige dames een huwelijkspartner te kiezen. Het bal heeft veel weg van een bordeel waar Assepoester niet anders kan dan geduldig zijn. Want, ze heeft een persoonlijke revolutie te verwezenlijken. Ze is een heldin die de puurste vorm van domheid verslaat en daarmee zichzelf en iedereen die het sprookje aanhoort hoop schenkt.
Daarom hoeft Assepoester niet herschreven te worden, zij is al de grootste feministe. Assepoester is revolutionair. Ze is het meisje van het grote verzet. Zij is het grote voorbeeld voor iedereen die het oneerlijke wereldsysteem omver wil werpen. Daarom zal het ware verhaal van Assepoester niet voortleven in dure filmproducties, maar in dit sprookje dat u en ik aan elkaar vertellen.
Source: Volkskrant