Dat Pieter Omtzigt even heeft geaarzeld over de oprichting van een nieuwe politieke partij is niet verbazingwekkend. Het is niet onmogelijk om een stabiele, doelgerichte politieke beweging op de been te krijgen – de Partij voor de Dieren is het sterkste voorbeeld van deze eeuw – maar het wordt doorgaans wel ingewikkeld als zo’n partij meteen explosief groeit. Dan zijn er snel zo veel nieuwe kandidaten nodig dat het niet meevalt om hen voldoende te testen op betrouwbaarheid en loyaliteit. Partijen als de LPF, de PVV, 50Plus en Forum voor Democratie ondervonden de gevolgen.
Tegelijkertijd zat er voor Omtzigt weinig anders op. Dit is zijn moment. Al jaren geselt hij het Binnenhof met scherpe kritiek op de manier waarop Nederland wordt bestuurd: het gebrek aan openheid op de departementen, het onvermogen om vooruit te kijken, de problemen bij de uitvoeringsorganisaties, de gebrekkige controlerende macht van het parlement, de weggeslagen bestaanszekerheid voor vele honderdduizenden Nederlanders die zich op of onder de armoedegrens bevinden of vergeefs zoeken naar een woning.
Lange tijd was het vechten tegen de bierkaai, maar zijn rol in het blootleggen van de toeslagenaffaire maakte hem bekend en geliefd onder grote groepen kiezers. Hij staat nu hoogstpersoonlijk model voor de politieke strijd om vernieuwing, de anti-Rutte die zich in al zijn vezels keert tegen de manier waarop Nederland in het afgelopen decennium is bestuurd. Nu het tijdperk-Rutte ten einde komt en zich een politieke generatiewisseling aandient, heeft Omtzigt eigenlijk geen keus meer. De politieke superombudsman – voor al uw klachten over de overheid – moet laten zien waartoe hij zelf in staat is. Het is nu of nooit.
Omtzigts entree, samen met die van de BBB en de linkse fusiepartij van PvdA en GroenLinks, garandeert dat Nederland zich kan opmaken voor nieuwe politieke verhoudingen. Zijn politieke agenda is lastig in te delen op de links-rechtsschaal. In zijn streven naar bestaanszekerheid zit hij dicht tegen SP, PvdA en GroenLinks aan, in het immigratiebeleid neigt hij naar rechts, in zijn streven naar een ‘levendig maatschappelijk middenveld’ waar de overheid zich niet al te veel mee mag bemoeien, is hij een rechtgeaarde CDA’er. Er zijn veel regeringscoalities denkbaar waarin Omtzigt een cruciale rol kan spelen als voortrekker van het streven naar een betere, betrouwbare overheid. Alleen al daarom wacht hem een cruciale rol.
Op die positie lijkt hij ook voor te sorteren met zijn focus op die paar thema’s die hem zo geliefd hebben gemaakt onder de kiezers. Tegelijkertijd ligt daar nu zijn grootste uitdaging: zijn verkiezingsprogramma zal binnenkort breder en specifieker moeten worden. Om twee hoogst actuele voorbeelden te noemen: bestaanszekerheid voor iedereen kost geld dat uiteindelijk ergens vandaan moet komen en bestaanszekerheid voor de hele Nederlandse veehouderij gaat niet samen met een snelle oplossing voor het stikstofprobleem dat Nederland sinds 2019 gijzelt. Uiteindelijk ontkomt ook Omtzigt niet aan ingewikkelde keuzes die niet iedereen zullen bevallen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden