‘Mijn vader is voor de leeuwen geworpen’, zegt zoon Nino over het woordvoerderschap dat zijn vader Noes Solisa tijdens de treinkaping van 1975 bij Wijster werd opgedrongen. ‘Hij was pas 22 jaar, leerde nog voor onderwijzer en kreeg van de oudere Molukse generatie te horen: Ga jij maar uitleggen wat er aan de hand is. En dat deed hij, uit plichtsbesef. Hij nam zijn verantwoordelijkheid.’
In goed geformuleerde zinnen maakte Solisa, kind van een door de Nederlandse overheid afgedankte KNIL-militair, duidelijk waar de pijn van de tweede Molukse generatie in Nederland zat, hoe groot de frustratie was van de jongeren wier ouders waren vernederd door de gebroken belofte van een terugkeer naar de Zuid-Molukken. Solisa sprak over vredige protestmarsen die niets hadden uitgehaald, evenals de petities om aandacht te vragen voor de Molukse zaak. Hij begreep de acties, al ging geweld tegen onschuldige burgers hem te ver. Dat kwam Solisa op kritiek uit eigen kring te staan. Voor de radicale jongeren was Noes te soft, maar tegelijk werd hij voor Nederlanders ook ‘zo’n treinkaper’.
Simon Tahamata was een talentvolle pingelaar in de Ajax-jeugd en op weg een publiekslieveling te worden, toen de Molukse jeugd uit het Drentse Bovensmilde gewelddadig in verzet kwam. ‘Ik keek naar Noes, een paar jaar ouder maar dan ik, en hoorde hem klare taal spreken. Ik was onder de indruk, van zijn kalmte, hij zei waar het op stond, maar deed dat beheerst. Hij toonde de zelfdiscipline die ons bij onze Molukse opvoeding met de paplepel was ingegoten.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Noes Solisa werd geboren in Westerbork, in het voormalige concentratiekamp dat na de oorlog was omgedoopt in Woonoord Schattenberg. Hij groeide er op, totdat het gezin met vijf kinderen eind jaren zestig de barakken verruilde voor de Molukse nieuwbouwwijk in Bovensmilde, net onder Assen. Max Papilaya was er zijn beste vriend. In 1977, tijdens de treinkaping bij De Punt en de gijzeling van schoolkinderen in Bovensmilde, voerde Solisa opnieuw het woord namens de nauwelijks gehoorde Molukse samenleving en bevond Papilaya zich als kapingleider in de trein. Noes was er kapot van toen mariniers de gegijzelden met grof geweld ontzetten en Max om het leven kwam. Het maakte hem naar eigen zinnen ‘buiten zinnen’, maar dat uitte hij niet.
‘Mijn vader heeft mij als kind minder dan niets verteld over de Molukse idealen’, zegt Nino, enig kind uit Solisa’s relatie met Nicole van Velzen. ‘Maar toen ik ouder werd, en politiek bewust, kon ik met al mijn vragen bij hem terecht. Zo hoorde ik ook van zijn discussies met generatiegenoten. Dan kon het er enorm fel aan toe gaan.’
Solisa stond korte tijd voor de klas, maar verruilde het onderwijs al snel voor de sociale hulpverlening. Daarnaast was hij langdurig raadslid voor de PLOP (Politiek Lokaal Onafhankelijke Partij) in Assen. Tot aan zijn plotselinge dood, op 7 juli door een hersenbloeding, werkte hij in een begeleid woonproject van een Asser zorginstelling. Nino: ‘Als ik vroeg: ‘Waarom ga je niet eens van je pensioen genieten’, schudde hij het hoofd. Mijn vader moest en zou mensen helpen. Dat was de rode draad in zijn leven.’
Bij de uitvaart van Solisa in Bovensmilde zei John Wattilete, president van de Zuid-Molukse regering in ballingschap, dat Noes de Republik Maluku Selatan een menselijk gezicht gaf in grimmige tijden. Evenzeer gold dat in de jaren zeventig voor Simon Tahamata en Johnny Manuhutu, voorman van de gevierde Latin rockband Massada.
Tahamata: ‘Zo voelden wij dat zelf ook. Noes en ik hadden gemeen dat we ons wilden inzetten voor ons volk, zonder vooraan op de barricade te staan. Maar wel altijd bereid om te helpen. Op Noes kon iedereen een beroep doen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden