De Oekraïense president Zelensky meldde zondag na afloop van een kort bezoek aan Nederland op X (voorheen Twitter) dat hij met Rutte heeft afgesproken dat Nederland, zodra de training en opleiding voor de piloten en ander personeel klaar is, 42 F-16’s zal overdragen. Dat is precies het aantal overtollige toestellen waar Nederland vanaf midden volgend jaar over beschikt (nu zijn 24 van deze toestellen nog in gebruik). Ook Denemarken zal 19 F-16’s leveren, werd zondag bekend. Het besluit van de twee landen werd mogelijk nadat de Amerikaanse regering formeel toestemming verleende voor de overdracht van de toestellen.
Rutte zei tijdens de persconferentie dat Nederland zijn uiterste best zal doen ‘zo veel mogelijk’ van de 42 jachtvliegtuigen over te dragen. Een termijn voor de levering van de toestellen noemde premier Rutte niet, omdat, naast de taaltraining van piloten en ondersteunend personeel in het Verenigd Koninkrijk, de training nog moet beginnen. Ook de ‘infrastructuur’ in Oekraïne is nog niet klaar. Vrijdag sprak minister Ollongren van Defensie over ‘meerdere maanden’.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Of die termijn haalbaar is zal moeten blijken, gezien de vele haken en ogen aan het operationeel inzetten van F-16’s in Oekraïne. Voor de feitelijke training van de piloten en ondersteunend personeel – die landen als Nederland niet kunnen verzorgen – wil de Europese F-16-coalitie afspraken maken met de Amerikaanse fabrikant van de toestellen, Lockheed Martin.
‘Vandaag wordt geschiedenis geschreven’, zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba zondag in een gezamenlijk interview met zijn collega Wopke Hoekstra met de Volkskrant. ‘Dat is niet alleen omdat Nederland het eerste land wordt dat aankondigt vliegtuigen te zullen leveren, maar ook omdat het gevechtsvliegtuig het laatste type wapen is waarvoor Oekraïne de weg voor levering heeft vrijgemaakt.’
Koeleba: ‘Het begon met artillerie, en daarin speelde Nederland ook een leidende rol, als organisator van het gezamenlijke project met Duitsland om pantserhouwitsers te leveren. Dus we begonnen en eindigen met Nederlands leiderschap in het mogelijk maken van leveranties van nieuwe types wapensystemen. Daar zijn we dankbaar voor: jullie geven het voorbeeld.’
Hoekstra: ‘Voor ons is het cruciaal dat we Oekraïne helpen met alle mogelijke conventionele middelen. Daarom houden we de druk op de ketel en zijn we zo actief om coalities te smeden, ook deze F-16-coalitie. Als je, zoals Dmytro en zijn landgenoten, elke dag voor je leven vecht en naasten hebt die dat ook doen, dan moest het materieel er altijd gisteren al zijn. Toch ben ik blij dat deze dag gearriveerd is. Alles organiseren kost nog wat tijd, maar we doen het zo snel mogelijk.’
Koeleba: ‘We weten niet wanneer die F-16’s zullen arriveren, maar ik garandeer u dat zelfs de aankondiging ervan vandaag een verschil zal maken aan het front. Het zal onze soldaten motiveren en tonen dat de hulpstroom niet opdroogt, maar groter wordt. Dat zal goed zijn voor het tegenoffensief deze zomer.’
Koeleba: ‘Deze commentaren komen van verschillende bronnen in verschillende landen, maar het is geen officieel beleid waar dan ook. Tot al die stemmen die vanaf de bank of in een krant of tv-studio spreken over hoe dingen misgaan, zeg ik: ga zelf één uur vechten, schouder aan schouder met onze troepen, en kom dan terug met een oordeel over onze soldaten en de heroïsche vooruitgang die ze boeken.’
Hoekstra: ‘Ik heb van geen enkele expert gehoord dat dit makkelijk zou worden. Oekraïne gaat voorwaarts, houdt zich aan de strategie, maar past deze waar nodig aan. Ontmijnen is een goed voorbeeld. Nederland heeft ook op dat vlak de hulp geïntensiveerd. Dat moet altijd de reactie zijn op nieuwe obstakels in de oorlog – de inspanningen verhogen en kijken hoe Oekraïne de Russen weer in het defensief kan krijgen.’
Koeleba: ‘De enorme dichtheid van de mijnenvelden kwam helaas niet overeen met het materieel dat wij ter beschikking hadden om deze gebieden te ontmijnen. De Russen hebben letterlijk bijna elke vierkante meter met mijnen bezaaid. We hadden zware mijnenvelden verwacht, maar niet zulke zware. Toen we daar achter kwamen, hebben we onmiddellijk actie ondernomen om meer materiaal te krijgen.’
Koeleba: ‘Het leven heeft ons geleerd hoe te overleven als je een serie moeilijkheden over je heen krijgt. Dus natuurlijk kunnen er wat problemen zijn, maar ik twijfel er niet aan dat we ze zullen overwinnen. Die peiling ging specifiek over het toewijzen van geld aan Oekraïne uit het Amerikaanse budget. Ik weet zeker dat ze daar uit komen in het Congres. We hebben niet alleen de steun van het Amerikaanse volk, maar ook die van Democraten én Republikeinen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden