‘Deze uitspraak is absurd, maar niet verrassend voor een rechter die de advocaten van de aanklagers een week lang een met belastinggeld gefinancierde publiciteitsstunt liet uitvoeren in plaats van een rechtszaak.’ Dit zei Emily Flower, de beteuterde woordvoerder van de advocaat van Montana, de Amerikaanse staat die afgelopen maandag verloor in een proces dat tegen de staat was aangespannen. De aanklagende partij bestond uit zestien jongeren in de leeftijd van 5 tot 22 jaar, die vinden dat Montana hun recht op een schone en gezonde leefomgeving schendt door onwettelijke vergunningen te verlenen aan fossiele-energieprojecten. De rechter stelde deze jongeren, na een strijd van ongeveer drie jaar, in het gelijk.
Het is een lachwekkend statement van die woordvoerder. Een bekende reflex bovendien: na verlies lekker afgeven op de rechter en roepen dat het allemaal één groot showproces is geweest. Terwijl hier gewoon juridisch is aangetoond dat Montana ongrondwettelijk bezig is en zo bijdraagt aan de verslechtering van het klimaat. Toch snap ik na het zien van de foto’s wel een beetje waarom Flower dit zou zeggen. De jongeren hebben simpelweg de beeldvorming mee, meer is het niet. En tegelijkertijd is dat natuurlijk alles, inclusief een stok om achteraf mee te slaan.
Noot vooraf: de beelden bij dit stuk komen uit juni, toen de rechtszaak werd gevoerd en beide partijen hun zaak bepleitten bij de rechtbank in Helena, de hoofdstad van Montana. De nieuwsberichten van de afgelopen week gingen bijna allemaal vergezeld van deze ‘oude’ beelden, afkomstig van fotopersbureau Getty. Die bleken hartstikke bruikbaar na de uitspraak van de rechter.
Er is namelijk nauwelijks een foto te vinden waarop die jongeren niet lachen of op z’n minst vriendelijk serieus kijken. Ze bewegen zich groepsgewijs door de straten, als een brok vrolijke onverzettelijkheid. Ze maken protestborden met felgekleurde letters en gele zonnetjes. Ze hebben hun ouders en grootouders opgetrommeld, een trouwe achterban van net zulke beminnelijk lachende mensen, en ook hun advocaat – paarse das, roze overhemd – loopt permanent grijnzend door de straten. Een van die jongeren heeft paarse krullen en een groene jurk, daar is overduidelijk over nagedacht.
En hier hebben ze dus nota bene nog niet eens gewonnen.
Gátverdamme.
Zie het daar maar eens tegen op te nemen, vanuit een mediastandpunt althans. Je hoort de fotografen bijna denken: ‘Lachende jongeren of korzelige oude mannen? Moeilijke keuze, hoor.’ Want zo verscheen in juni de verdediging van de staat Montana in beeld: als de stereotiepe Hollywoodversie van de ‘bad guys’. Grijze brillenmannen in pak met staalblauwe dassen, die zich in de rechtszaal buigen over hun laptops en ordners vol papieren. Er zijn bij Getty slechts twee foto’s van te vinden, niet al te flatteuze bovendien, tegenover veel meer van die jongeren, heel gek.
Terwijl die moeilijk kijkende mannen natuurlijk ook gewoon lachend en in dikke auto’s door de straten hadden kunnen rijden, briefjes van honderd uit het raam smijtend en wijzend naar een spandoek met daarop: ‘Mede mogelijk gemaakt door de fossiele industrie.’ Media-aandacht gegarandeerd. Daar had die zure woordvoerder Flower in elk geval een leukere taak aan gehad.
Maar goed, om dit soort publiciteitsstunts gíng het dus niet in dit proces. Het ging om welke partij wettelijk in haar recht stond. En dat bleek volgens de rechter de partij van de klimaatjongeren, vertegenwoordigers van een generatie die klimatologisch gezien het volste recht heeft om de hele dag stikchagrijnig rond te lopen, maar er vaker voor kiest om positief de strijd aan te gaan. Dat kost minder energie en levert meer op. Zaak gesloten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden