‘Ik moet zien waar de heer Wilders nu mee komt’, zei Yesilgöz na afloop van de ministerraad. Daarmee haalt de nieuwe VVD-voorvrouw de PVV na jarenlange uitsluiting uit het verdomhoekje waar de partij van Geert Wilders na de mislukte gedoogsamenwerking tijdens kabinet-Rutte I in belandde.
Toen, in 2012, stapte de PVV uit de Catshuisonderhandelingen over verdere bezuinigingen. Een actie die Rutte de PVV-leider al die jaren heeft nagedragen. Het toonde volgens de VVD’er aan dat met de PVV niet viel samen te werken, omdat de partij moeilijke, maar nodige besluiten, niet durft te nemen.
In 2017 zette de VVD-fractie de bezwaren nog eens op papier, met een handtekening ondertekend door de toenmalig leider Mark Rutte. Niet alleen het ‘weglopen uit het Catshuis’ behoorde tot de bezwaren van de VVD, in de jaren na Rutte I constateerden de liberalen dat Wilders ‘in toenemende mate is verhard in het afwijzen van de liberale kernwaarden van ons land’.
De VVD rekende daartoe het ‘stelselmatig beschimpen en beledigen van bevolkingsgroepen’, verwijzend naar de minder-Marokkanen-uitspraak. Maar ook de plannen om de Koran te verbieden en moskeeën te sluiten en ‘ondermijning van de democratische rechtsstaat’.
Over de auteur
Avinash Bhikhie is politiek verslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft sinds 2014 over de nationale politiek.
Ook het CDA liet in 2017 optekenen om principiële redenen niet meer de PVV samen te werken. De nieuwe CDA-leider Henri Bontenbal maakte begin deze week direct duidelijk geen redenen te zien van dat besluit af te wijken. ‘Mijn partij staat voor waarden, normen, fatsoen en het behoud van de democratie’, zei hij in Nieuwsuur. ‘PVV en FvD laten steeds zien dat ze de democratische rechtsstaat niet respecteren. Dat betekent dat ik ze uitsluit.’
Yesilgöz wil de deur naar de PVV dus wel openhouden. Het is wat haar betreft aan Wilders om te laten zien hoe constructief hij zich opstelt. Wilders reageerde via X, voorheen Twitter, opgetogen en zegt graag verantwoordelijkheid te willen nemen. ‘Wij sluiten zelf bij voorbaat geen partij uit en het is goed nieuws als andere partijen dat ook niet doen!’
Demissionair premier Mark Rutte sloot zich bij de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad aan bij de woorden van zijn partijgenoot. Hoewel hij de afgelopen jaren geen moment onbenut liet de PVV van weglopen te betichten en te eisen de minder-Marokkanen-uitspraak terug te nemen, ziet hij nu geen reden meer de PVV uit te sluiten.
Dit terwijl Wilders nooit heeft gereflecteerd op de Catshuiscrisis, het verbod op korans, de Marokkanenuitspraak en de uitspraken over ‘nepparlement’ en ‘neprechters’. Op de vraag waarom Rutte er nu anders over denkt antwoordde hij: ‘De tijd schrijdt voort.’
Of de VVD-leden dezelfde mening zijn toegedaan is nog maar de vraag. VVD-Kamerlid Thom van Campen liet donderdag op Radio 1 nog blijken dat wat hem betreft het terugnemen van de minder-Marokkanen-uitspraak blijft staan voordat overwogen kan worden om met de PVV samen te werken.
Voorzitter van de jongerentak JOVD Michiel Suijker ziet samenwerking ook niet zitten. ‘De uitspraken die zijn gedaan over minder-Marokkanen, dat daar geen afstand van wordt genomen, dat vind ik niet oké’, zei hij eind juli op Radio 1. ‘Dat laat zien dat de PVV niet achter sommige vrijheidsbeginselen staat en dat je niet met zo’n partij een coalitie in moet gaan.’ Hij vindt de PVV te ver afstaan van de basisbeginselen waarmee de VVD ooit is opgericht.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden