Staand op een tapijt van sigarettenpeuken en plastic bierglazen, leunend tegen een plakkerige statafel, voelt Simone (18) zich koning te rijk. De speakers naast haar stuwen vanaf de kade keiharde muziek de Leidse grachten over. Tussen de vele stropdassen en vlekkerige dispuutstruien op dit feestje van studentenvereniging Quintus is zij dinsdagavond een van de weinige eerstejaars.
Niet dat Simones leeftijdsgenoten niet welkom waren. Het feest is nota bene georganiseerd ter ere van introductieweek EL CID en juist bedoeld om een nieuwe lichting studenten te werven. Maar die hebben belangrijkere zaken aan hun hoofd. ‘Veel eerstejaars gebruiken deze week om ’s avonds te hospiteren voor een kamer’, zegt Simone. Zij niet, blijkt als een van haar 24 nieuwe huisgenoten haar een biertje aanreikt. ‘Ik had gelukkig in één keer hospiteren beet.’
Helaas is Simones verhaal eerder uitzondering dan regel. De zoektocht naar een paar vierkante meter waar een bed, kledingkast en een bureau in passen, is vanwege het tekort aan studentenkamers nog steeds een soort schatzoeken. In collegejaar ’21-’22 was het gat tussen vraag en aanbod bijna 27 duizend kamers, blijkt uit cijfers van Kences, het kenniscentrum voor studentenhuisvesting. Vooral studenten in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Nijmegen, ’s-Hertogenbosch en Leiden zijn soms genoodzaakt om zich avond na avond van hun beste kant te laten zien op zogenoemde hospiteeravonden voor ze onderdak vinden.
Om daar wat aan te doen, lanceerde het kabinet vorig jaar het Landelijk actieplan studentenhuisvesting (LAS), dat als doel heeft om 60 duizend extra kamers te realiseren voor 2030. Daarmee moet, behalve het huidige tekort, ook de verwachte toename van het aantal uitwonende studenten worden opgevangen. Dat zijn zo’n 50- tot 60 duizend studenten in 2030, van wie het merendeel buitenlandse studenten.
De aanwezigheid van buitenlandse studenten op de Nederlandse hogescholen en universiteiten is een van de redenen waarom er nu al zo’n gebrek aan kamers is. Demissionair minister Robbert Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) was daarom van plan om de internationale instroom verder in te perken, maar door de val van het kabinet blijft dat wetsvoorstel misschien nog even op de plank liggen. De Tweede Kamer beslist in september of het onderwerp controversieel wordt verklaard.
De extra kamers staan er voorlopig ook nog niet. Vooralsnog zijn er maar voor eenderde van de beoogde studentenwoningen plannen en locaties bekend, bleek dinsdag uit de cijfers van het LAS.
In Leiden is er nog een complicerende factor bij het zoeken naar woonruimte, blijkt bij rondvraag tussen de feestvierders van Quintus. Veel studentenhuizen willen alleen nieuwe huisgenoten die lid zijn van een studentenvereniging. Het liefst een van de grootste drie: Minerva, Augustinus of Quintus. De eerste twee hebben ook eigen verenigingshuizen, respectievelijk 145 en 100 stuks. Qua huurprijzen is er niet veel verschil met niet-verenigingshuizen. De gemiddelde woonlasten voor studenten in Leiden zijn 490 euro per maand.
Sjoerd (21), die net op indrukwekkende wijze vijf biertjes van de bar richting zijn vrienden tilt, legt uit waarom het in de Sleutelstad zo werkt dat verenigingsleden meer kans maken. Hij is zelf derdejaars en lid van Minerva, en woont in huis met uitsluitend mannelijke medeleden. ‘De praktijk leert dat de gezelligste mensen, dus de mensen die je in huis wilt hebben, lid zijn van een vereniging’, zegt hij. ‘Zeker omdat er zoveel vraag naar kamers is, is lidmaatschap gewoon een heel effectieve manier om het kaf van het koren te scheiden.’
Sjoerds vrienden Friso (21, Minerva) en Connor (19, Quintus) beamen zijn theorie en verhelderen de mores van de studentenhuizen nog wat verder. ‘Je hebt gemengde en dubbel gemengde huizen’, zegt Connor, die een shirt draagt van het Leidsch Heerendispuut Delta. ‘Dubbel gemengd houdt in: zowel mannen als vrouwen, en leden van verschillende verenigingen.’ Dat is het leukst, vindt hij. ‘Dan kom je nog eens buiten je bubbel.’
Volgens Friso, Connors ‘vvv’ (vriend van vroeger, in studententaal), heb je als lid van de vereniging twee keer zo veel kans op een kamer. ‘De kans dat je wordt gekozen is niet alleen groter’, zegt hij, ‘je hoort het ook sneller wanneer er ergens een kamer vrijkomt.’
Die informele regels, die alle feestgangers kennen, zijn voor Twan (21) de reden dat hij nog even bij zijn ouders in Aerdenhout blijft wonen. De student, die aan de rand van de dansvloer staat te praten, wil pas volgend jaar lid worden bij Quintus, waar hij de leden ‘echt’ en ‘oprecht geïnteresseerd’ vindt. ‘Dan zoek ik tegen die tijd wel een kamer’, zegt hij terwijl de rode en blauwe discolichten in zijn gezicht flikkeren. ‘Ik denk dat het anders veel te lastig is om iets te vinden en moet ik straks nog met niet-leden gaan wonen. Dat lijkt me saai.’
Maar ook al heb je een kamer, dan nog is het geen gelopen race, blijkt uit het verhaal van Simone, die al een kamer heeft bemachtigd. Bij de plakkerige statafel vertelt ze dat ze eerst nog moet worden ingeloot bij de vereniging van haar keuze: Augustinus. Lidmaatschap van of Quintus of Augustinus was namelijk een vereiste toen ze begin augustus de kamer kreeg in het huis met vijf douches en twee keukens.
‘Maandag en dinsdag werd ik uitgeloot, maar ik verwacht wel dat ik nog ergens deze week geluk heb’, zegt Simone. Hoeveel plekken er precies zijn, is strikt geheim. Een beetje zenuwachtig is ze dus wel. Voor de zekerheid inschrijven bij Quintus is ook geen optie, want dat is not done, dus afwachten is het enige wat haar rest. Maar één ding weet ze zeker: ze wordt heus niet dakloos als ze niet wordt ingeloot. Althans, daar gaat ze maar niet van uit.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden